Rekenhof ziet gigantisch tekort in Oosterweelfinanciering: “Regering speelt onverantwoord met belastinggeld.”
De Vlaamse regering heeft nog altijd geen sluitend antwoord op een ontbrekende financiering van bijna 2,4 miljard euro voor Oosterweel. Het Rekenhof bevestigt die vaststelling nog eens in zijn nieuwste rapport: het grootste infrastructuurproject van Vlaanderen dendert vooruit – zo schrijft De Morgen op maandag – maar de financiële onderbouw kraakt in zijn voegen.
Kosten die blijven stijgen
Oosterweel is al jaren het vlaggenschip van de Vlaamse mobiliteitsambities, maar intussen ook het schoolvoorbeeld van ontsporende facturen. Waar het project ooit richting de 7 miljard euro werd geraamd, staat de teller vandaag boven de 10 miljard. De Vlaamse overheid pompte eerder al 2,2 miljard bij, maar zelfs dat laat nog altijd een open gat achter in de begroting.
De opsomming van oorzaken is bekend: PFAS-vervuiling, inflatie, complexe werfomstandigheden en steeds langere doorlooptijden. De voorziene oplevering verschoof van 2025 naar 2033. Hierdoor lopen ook de rentelasten op. Het Rekenhof gaat inmiddels uit van meer dan 17 miljard euro aan interesten, verspreid over de volledige looptijd van het project.
Politieke vastberadenheid, maar weinig budgettaire zekerheid
De bevoegde N-VA-ministers herhalen dat Oosterweel niet in vraag staat. De werfactiviteit rond Antwerpen toont effectief vooruitgang: oude infrastructuur wordt gesloopt, nieuwe tunnelstukken liggen klaar voor gebruik. Maar achter die zichtbare beweging schuilt een begroting die systematisch te rooskleurig wordt voorgesteld.
Het Rekenhof stelt onomwonden dat de Vlaamse regering weigert om de ontbrekende miljarden in te boeken. Het gevolg is dat het begrotingstekort artificieel lager lijkt dan het in werkelijkheid is. Onzekere posten worden systematisch vooruitgeschoven en structurele kosten blijven buiten beeld.
Tol als toekomstig vangnet
Het financiële model leunt zwaar op tolgelden: drie tunnels onder de Schelde zullen betalend worden, met tarieven die al fors hoger liggen dan tien jaar geleden. De inkomsten moeten Lantis, de bouwheer, toestaan om de leningen terug te betalen. De logica is even helder als simpel: de automobilist financiert Oosterweel.
Een model tot het uiterste opgerekt
Het Rekenhof waarschuwt dat de financiële raming al ver buiten de oorspronkelijke marges is getrokken. De geplande tolinkomsten werden opgetrokken van 28,5 naar meer dan 35 miljard euro. De afbetaling loopt minimaal tot 2083. En zelfs in de eerste jaren ná de oplevering voorziet Lantis onvoldoende cash om aan de schuldverplichtingen te voldoen.
Daarbovenop worden de verkeersprognoses volgens het Rekenhof te optimistisch voorgesteld. De verwachte verkeersvolumes liggen ruim boven wat vandaag effectief door de tunnels rijdt. Ook de toekomstige onderhoudskosten worden lager ingeschat dan realistisch is. De combinatie maakt de financiële constructie extra kwetsbaar.
Een financieel ravijn dat iemand moet vullen
De fundamentele kritiek blijft dezelfde: door miljardenverplichtingen systematisch niet in de begroting op te nemen, ondermijnt de Vlaamse regering de stabiliteit van het financiële model. Het resultaat is voorspelbaar: toekomstige generaties zullen hogere tolprijzen betalen om een historisch ondergefinancierde werf recht te trekken.
Dat is — zoals De Morgen expliciet schrijft — onverantwoord bestuur waarbij de factuur vroeg of laat bij de belastingbetaler terechtkomt.
Geen sluitende antwoorden
De bevoegde minister benadrukt dat een project dat generaties overspant onmogelijk tot op de cent nauwkeurig kan worden begroot. Lantis werkt verder aan kostenbeheersing en een politiek stuurcomité moet straks beslissen hoe het resterende financieringsgat wordt gedicht.
Feit blijft dat Oosterweel, twintig jaar na de eerste plannen, meer dan ooit steunt op een begroting die structureel onder druk staat. De financiële marge is weg, het risico verschuift richting burger en automobilist, en de regering schuift onbetaalde facturen vooruit alsof ze ooit spontaan zullen verdwijnen.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)
