Minister Jo Brouns (Omgeving, CD&V) en Annick De Ridder (Mobiliteit, N-VA) stelden een decreet op om emissie-zondaars op te sporen. Kort samengevat: portieken boven wegen met meetapparatuur én ANPR-camera’s. Lees: “Zie jij die roetspuwer? Nummerplaat gelezen, je moet langs de controle.”
De motivatie: een kleine groep voertuigen veroorzaakt disproportioneel veel vervuiling. Sommigen frauderen met roetfilters, anderen laten hun uitlaat op hol slaan. Eén enkele wagen kan 100 keer méér fijn stof uitstoten dan een proper voertuig, zeggen de ministers.
Als het systeem slaagt, moeten eigenaars verplicht een emissietest doen of hun voertuig tijdelijk aan de kant. Aha, milieuwinst.
De federale rem op Vlaanderen
Maar wacht, niet zo snel. De federale ministerraad schoof het Vlaamse plan naar het Grondwettelijk Hof. Waarom? Omdat het, volgens mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke (Les Engagés), ingrijpt in bevoegdheden die enkel op federaal niveau mogen worden vastgelegd, zoals de technische specificaties waaraan onze wagens moeten voldoen.
In de wolken (met meetapparatuur) hangen én autonoom optreden op voertuigen? Dat mag volgens hen niet.
De Raad van State had eerder al zijn bedenkingen geuit over dat decreet, maar geen verplichting om te vernietigen. Nu ligt de bal bij het Grondwettelijk Hof.
Praktisch: hoe zou het werken?
Portieken met meetapparatuur & camera’s boven wegen;
De apparatuur meet emissiewaarden: fijn stof, stikstofoxiden;
De ANPR-camera leest de nummerplaat als de wagen overschrijdt;
De eigenaar krijgt een boodschap: “Jouw wagen moet gekeurd worden”;
Doet de eigenaar dat niet? Sancties.
De Vlaamse Belastingdienst experimenteert al met “snuffelauto’s”, maar kan nog maar beperkt controleren. Het nieuwe decreet was bedoeld om opschaling mogelijk te maken.
Waar wringt het schoentje?
Bevoegdheidsconflict: Wie bepaalt welke technische eisen een auto mag hebben? Vlaanderen of federale staat?
Privacy en rechtszekerheid: geautomatiseerde controles én opvolging: wie waarborgt dat correctie, bezwaar of fouten gelijk behandeld worden?
Kosten en infrastructuur: die portieken hangen niet voor niks: wie betaalt voor installatie, onderhoud, data-analyse?
Politieke strijd: de MR en federale partijen voelen hun stukjes van de bevoegdheid glippen.
Conclusie
Dit is meer dan een technische twist tussen gewesten. Het is een machtsstrijd over wie ons verkeer mag controleren en wie de groene kaart uitdeelt. Vlaanderen wil emissiezondaars vangen, federaal wil voorkomen dat men die kaart zou verliezen.
