Hoofddoekendebat in Gent: meer ideologie dan IQ aan tafel.
De Gentse politiek is een ideologische loopgravenoorlog begonnen. Het gaat over hoofddoeken, maar eigenlijk over veel meer: over macht, over controle, over wie aan tafel zit en wie moet zwijgen. Terwijl op provinciaal niveau de hoofddoek aan de haak moet, weigert stad Gent mee te marcheren in die - naar eigen zeggen - parade van verbod en betutteling. En dat leidt tot bitsige woorden, overslaande emoties en een politieke vechtpartij in maatpak.
Een lap stof, een felle strijd
Wat ooit begon als een discussie over “neutraliteit in het onderwijs”, is intussen ontspoort tot een hoogoplopende clash over identiteit, gelijkheid en politieke hypocrisie. In het provinciaal onderwijs – meer bepaald op Richtpunt, een school in het Gentse – wordt vanaf volgend schooljaar een hoofddoekenverbod ingevoerd. Officieel heet het daar “levensbeschouwelijke neutraliteit”. Het kind moet een naam hebben. In de praktijk betekent dat: wie z’n geloof zichtbaar draagt, mag aan de schoolpoort rechtsomkeer maken of op strafstudie rekenen. Tientallen meisjes, vooral met een hoofddoek, zitten met de handen in het haar (onder de hoofddoek).
Op gemeentelijk niveau weigert schepen van Onderwijs Evita Willaert (Groen) die logica te volgen. Geen verbod, geen getreiter, geen knieval voor wat zij ziet als een foute aanpak. Ze vroeg gedeputeerde Kurt Moens (N-VA) om een jaartje uitstel – om chaos te vermijden, om ouders niet te verrassen, om het dossier fatsoenlijk voor te bereiden. Maar Moens hield het been stijf. De hoofddoek moet nú weg. Geen pardon, geen compromis.
Bitse uithalen, zinderende hypocrisie
In de commissie Onderwijs van de Gentse gemeenteraad viel de discussie woensdagavond helemaal stil. Althans, dat probeerden ze. Want wat volgde was vier uur verbale boksmatch, met als kampioenen Fourat Ben Chikha (Groen) en Julie Van Steendam (PVDA). Hun boodschap: je kan niet een beetje voor vrouwenrechten zijn. Of je verdedigt de vrijheid van elk meisje – ook dat met een hoofddoek – of je speelt een hypocriet spel met conservatieve trekjes in seculier jasje. De vraag is natuurlijk of een hoofddoek voor een meisje een symbool van vrijheid is.
Ben Chikha draaide er niet omheen: “Mijn mailbox zit vol met noodkreten van meisjes die nu plots van school moeten veranderen. Niet omdat ze willen, maar omdat ze weggepest worden door beleid. De timing van het verbod was een politieke valstrik – net ná de aanmeldingsperiode, zodat ouders geen keuze meer hadden. Wie zoiets beslist, is niet neutraal. Die beslist voor meisjes wat ze wel of niet mogen dragen. Dat heet betutteling.” De vraag is of die bepaalde meisjes zelf mogen bepalen wat ze willen dragen.
Van klaslokalen naar ideologische loopgraven
Vanuit rechts klonk intussen een heel ander geluid. Vlaams Belanger Jonas Naeyaert zwaaide met het begrip “sharia” alsof het een kapmes was, terwijl Karlijn Deene (N-VA) een koeler pleidooi hield voor neutraliteit als opvoedkundig principe. “We willen dat jongeren zich ontwikkelen in vrijheid, los van druk van thuis of cultuur”, klonk het. Dat diezelfde “vrijheid” enkel mogelijk lijkt zonder hoofddoek, bleef onuitgesproken.
Evita Willaert hield de lijn: geen verbod in de stadsscholen. Ze verwees naar de 88 (!) mails die ze de avond voordien kreeg van leerlingen en hun vrienden, allemaal geschrokken, kwaad en verdrietig. “Meisjes verliezen hun studierichting, omdat ze elders naartoe moeten. Of erger: ze blijven gewoon thuis. Het verbod doet het tegenovergestelde van wat het beweert te willen. Het sluit uit, het verhindert onderwijskansen.”
Geen plaats in Spectrum, geen plaats in het systeem
Intussen krijgen andere scholen in Gent het druk. De Spectrum-school, waar hoofddoeken wél toegelaten blijven, kreeg in één week al 18 nieuwe aanvragen van meisjes die vluchten voor het verbod. Vier in de tweede graad, veertien in de derde. Maar de klaslokalen zitten al vol. De kans is reëel dat meisjes geen plaats meer vinden – en dus een opleiding moeten kiezen die niet bij hen past. Of geen opleiding meer. Punt. Of zonder hoofddoek naar school? Of is dat te kort door onze bocht? Scheiding kerk en staat, toch?
Coalitiecrisis in het klein
Alsof het inhoudelijk debat nog niet giftig genoeg was, kwam daar nog een politieke rel bovenop. Want wat bleek? Vooruit – coalitiepartner van Groen in Gent én de partij van onderwijsschepen Willaert – stemde op provinciaal niveau niet mee, waardoor de meerderheid daar brak. CD&V, die in Gent oppositie voert, stemde dan weer wél voor het verbod. De lijnen zijn gekruist, de allianties wankelen. De hoofddoekkwestie werd alzo een splijtzwam binnen en buiten coalities.
Uiteindelijk bleef er in de commissie een sfeer van ideologisch gehakketak hangen, met uitspraken die brandden. Ben Chikha had het over “een samenleving die zegt: jij telt niet mee”. Naeyaert antwoordde dat de hoofddoek “een verplichting is, geen keuze”, en dat meisjes nu net “bevrijd worden”. De bullshitbuzzer, aldus Ben Chikha, “ging in het rood”.
Het laatste woord? Nee hoor.
Evita Willaert probeerde de emoties nog te temperen, maar het was duidelijk: dit dossier is nog lang niet afgehandeld. Niet in de provincie, niet in de stad, en zeker niet in de hoofden van de meisjes die er het meeste van voelen.
(Foto: Shutterstock)
