N-VA: “Als er Vlaamsgezinde verenigingen sneuvelen, dan ook de extreemlinkse en de woke-clubs.”
De Vlaamse regering heeft na dagen van hoogspanning eindelijk een principieel akkoord bereikt over de besparing op subsidies voor het middenveld. Het akkoord — een compromis “waar iedereen ontevreden over is”, aldus een N-VA-bron — moet een einde maken aan een politieke strijd die de coalitie van N-VA, CD&V en Vooruit dreigde te splijten.
De besparing draait om een subsidiepot van 80 miljoen euro voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk. In eerste instantie ging het om een relatief beperkte besparing van 3,5 miljoen euro, maar de discussie ontspoorde toen bleek dat vooral Vlaamsgezinde organisaties zoals de Vlaamse Volksbeweging en het Vlaams Kruis getroffen zouden worden.
Minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) wilde enkel organisaties schrappen die een negatief advies kregen van een onafhankelijke expertencommissie. Maar de N-VA verzette zich tegen wat ze zag als een ideologisch scheeftrekkende beslissing. “Als er Vlaamsgezinde verenigingen sneuvelen, dan ook de extreemlinkse en de woke-clubs”, klonk het binnenskamers. Wat begon als een begrotingsdiscussie, groeide uit tot een cultuuroorlog binnen de Vlaamse regering.
Politieke loopgraven
De spanning liep de voorbije dagen hoog op. Vooruit dreigde met een boycot van de ministerraad als er tegen woensdag geen akkoord kwam. Minister-president Matthias Diependaele (N-VA) reageerde zichtbaar geïrriteerd in het Vlaams Parlement: “Laat ons de discussie hier voeren, niet in de kranten.”
Uiteindelijk legde Diependaele woensdagavond een compromisvoorstel op tafel dat door de drie regeringspartijen werd aanvaard — met lange tanden. De deal houdt in dat zowel Vlaamsgezinde als uitgesproken linkse organisaties getroffen worden. Het wordt dus een ruilbesparing, bedoeld om ideologische evenwichten te bewaren.
Volgens regeringsbronnen zullen onder meer Headquarters of the Movement — in de wandelgangen “de club van Anuna De Wever” genoemd — en Get Basic, de vzw achter DeWereldMorgen.be, hun middelen verliezen. Ook het Gentse Labo vzw, dat nauwe banden onderhoudt met Code Rood, zou uit de boot vallen. Tegelijk blijven ook een aantal Vlaamsgezinde verenigingen niet gespaard.
“De politiek beslist, niet de experten”
De N-VA blijft bij haar uitgangspunt dat de politiek, en niet de adviescommissies, het laatste woord moet hebben over subsidies. “We moeten de adviezen van experten niet klakkeloos volgen. Uiteindelijk is het de politiek die beslist wie wel of geen steun krijgt,” klinkt het aan Vlaamse zijde.
Bij Vooruit ligt die redenering bijzonder moeilijk. “Je kan niet zeggen: ‘Ik vind jou niet leuk, dus jij verliest je subsidies’,” reageert een bron uit de partij scherp.
Breekbaar evenwicht
Het principieel akkoord wordt de komende dagen verder uitgeschreven en juridisch afgewerkt. De sfeer in de Vlaamse regering blijft echter gespannen. Wat bedoeld was als een technische begrotingsbesparing is uitgegroeid tot een symbolische krachtmeting over ideologische neutraliteit en de rol van de politiek in de cultuursector.
Een akkoord dat de coalitie voorlopig bijeenhoudt, maar waar niemand tevreden mee is — en dat zegt, in Vlaanderen, meestal genoeg.
(Foto: Bert Van Den Broucke/Photo News)