Wereldwijde cocaïnemarkt explodeert – meer geweld gegarandeerd.
De cocaïnemarkt gaat niet gewoon vooruit, maar raast vooruit. Volgens het nieuwste rapport van het VN-bureau voor Drugs en Criminaliteit (UNODC) zitten we met een mondiale cokeconsumptie die harder stijgt dan de wereldbevolking zelf. En dat zegt iets. Niet alleen over de wereld, maar ook over waar het allemaal naartoe gaat – met de haven, met de straten, met de lijken, en met het poeier.
Van wit poeder naar zwart goud
Tien jaar geleden waren er wereldwijd 17 miljoen cokegebruikers. Vandaag zit dat aantal op 25 miljoen. Een stijging van bijna 50 procent in amper één decennium. En dat is nog maar het topje van de iceberg , want onder elke containerterminal schuilt een jetsetfeestje. Terwijl politici nog steeds in kringgesprekken discussiëren over “de aanpak van drugscriminaliteit”, hebben de kartels de GPS al lang ingesteld op “wereldheerschappij”.
De totale wereldproductie van cocaïne steeg in 2023 met maar liefst 37 procent, tot een duizelingwekkende 3.708 ton. Dat is geen tikfout, dat is een tikkende tijdbom. Want meer coke betekent meer geld, meer concurrentie, en dus: meer geweld. Het soort geweld dat zich niet beperkt tot Zuid-Amerikaanse jungles, maar zich nestelt in Antwerpse woonwijken en Rotterdamse garages.
Meer gebruikers, minder illusies
Volgens UNODC-chef Ghada Waly groeit het aantal drugsgebruikers wereldwijd sneller dan de wereldbevolking. Dat is geen wiskundige grap, dat is een symptoom. Wereldwijd gebruiken nu 316 miljoen mensen drugs, exclusief alcohol en tabak. In tien jaar tijd is dat cijfer met 28 procent omhoog gekropen. En niemand die echt verbaasd is. In een wereld waarin burn-outs standaard zijn, de kloof tussen rijk en arm groeit, en dopamine op rantsoen staat, biedt een snuif coke voor velen een kortstondige ontsnapping. Of het nu gaat om een stressy consultant in Londen, een partyganger in Amsterdam of een taxichauffeur in Delhi: cocaïne is overal.
Europa als eindstation – én knooppunt
Laat ons vooral de rol van onze contreien niet onderschatten. West- en Centraal-Europa hebben zich opgewerkt tot de draaischijf van de Europese cocaïnemarkt – niet alleen als consumptiemarkt, maar ook als distributiehub. Hier wordt al jaren méér coke onderschept dan in Noord-Amerika, en dat wil wat zeggen. De havens van Antwerpen, Rotterdam en Hamburg zijn inmiddels de drie-eenheid van de Europese coke-invasie.
Wat volgt is een voorspelbaar patroon: meer smokkel = meer rivaliteit = meer kogels. En dus duiken de cijfers over narco-executies, ontvoeringen en explosies ook in België en Nederland onrustwekkend op in de rapporten van politie en justitie. Wat ooit Latijns-Amerikaanse toestanden waren, zijn nu gewoon ‘toestanden’. Punt.
Drugsbeleid op Diazepam
Dat de VN net vandaag, op de Internationale ‘Dag tegen Drugsgebruik’, met deze cijfers uitpakken, is geen toeval. Het is een wake-upcall, althans voor wie zijn ogen nog niet gesloten houdt in de chaos van beleidsnota’s en loze beloftes. Want waar drugsgebruik en -handel in een razend tempo globaliseren, blijft het beleid hinken op vijf benen: traag, bureaucratisch en vooral hopeloos naïef.
Of zoals een douanier in de haven van Antwerpen het ooit verwoordde: “Voor elke container die wij controleren, zijn er 100 die erdoor glippen.” En voor elke gebruiker die afkickt, staan er vijf nieuwe klaar met hun biljet van vijftig euro opgerold. De markt doet waar markten goed in zijn: groeien.
Het nieuwe normaal in lijntjes en liters
Cocaïne is niet langer het speeltje van yuppies en celebrities. Het is een mainstreamproduct geworden, ingebed in het sociale weefsel van steden, subculturen en zelfs dorpen. Het wordt geproduceerd in tonnen, vervoerd met containers, vermarkt via WhatsApp, en gebruikt in toiletten van sportclubs tot universiteiten.
Maar achter elke gram schuilt een keten van geweld, uitbuiting en corruptie die geen enkele snuiver ziet – tenzij het te laat is. En dan hebben we het nog niet over de verwoesting die coke aanbrengt bij gebruikers die ten onder gaan aan ‘afters’ 'n paranoia. De VN slaat terecht alarm, maar of het geluid nog tot in de marmeren gangen van het Europees Parlement of het kabinet van Justitie doordringt, is onzeker.
Intussen tikt de klok door. En blijft de markt snuiven.
(Foto: Shutterstock)
