Arizona moet minstens 7 miljard euro vinden, terwijl veto’s en partijbelangen zich opstapelen. In de Wetstraat klinkt het steeds luider: als dit mislukt, kan de stekker eruit.
De Wever trekt opnieuw de rekenmachine
Premier Bart De Wever begint volgende week aan wat binnen de regering wordt omschreven als de zwaarste begrotingsronde van deze legislatuur. Officieel gaat het om een reeks voorbereidende gesprekken met de vicepremiers. In werkelijkheid wordt het een politieke krachtmeting die moet uitwijzen of deze regering nog in staat is om te regeren.
De opdracht is eenvoudig op papier, maar politiek explosief: minstens 7 miljard euro vinden in een begroting die steeds verder uit koers raakt.
België blijft Europese rode lantaarn
De cijfers zijn weinig flatterend. België kampt met een begrotingstekort van 5,2 procent van het bruto binnenlands product, goed voor zowat 33 miljard euro. Daarmee bengelt ons land onderaan in de Europese klas en doet het slechter dan vrijwel alle andere eurolanden.
Op federaal niveau bedraagt het gat meer dan 25 miljard euro. Zonder ingrepen dreigt dat tegen 2029 op te lopen tot bijna 36 miljard euro. Wie vandaag niets doet, schuift een financiële tijdbom door naar morgen.
Regering struikelt al over tientallen miljoenen
Dat maakt de uitdaging des te groter, want dezelfde coalitie die nu miljarden moet zoeken, raakte de voorbije maanden al verstrikt in ruzies over relatief beperkte dossiers.
De discussie over energiesteun, de afschaffing van de Senaat en fiscale hervormingen toonde vooral hoe snel elke partij terugplooit op haar eigen taboes zodra het moeilijk wordt.
Bij de MR is nieuwe fiscaliteit onbespreekbaar. Vooruit blijft aandringen op een bijdrage van de grootste vermogens. CD&V hamert op budgettaire orthodoxie. Les Engagés wil de gezondheidszorg ontzien.
Met andere woorden: iedereen wil besparen, zolang het vooral bij de anderen gebeurt.
Btw opnieuw op tafel
Een van de gevoeligste dossiers wordt opnieuw de btw-hervorming. Binnen N-VA leeft het idee om de discussie te heropenen en eventueel nog verder te gaan, met zelfs een verhoging van het standaardtarief van 21 naar 22 procent.
Voor MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is dat een rode lijn. Daarmee ligt meteen een van de grootste breukpunten van de komende onderhandelingen opnieuw op tafel.
Ziekenfondsen en langdurig zieken in het vizier
Ook de uitgaven voor langdurig zieken en de verhoogde tegemoetkoming zullen onder de loep worden genomen. Vicepremier Frank Vandenbroucke liet al verstaan dat ziekenfondsen zich moeten heruitvinden en dat bepaalde automatische rechten kritisch bekeken mogen worden.
Dat dossier is politiek bijzonder gevoelig, maar tegelijk een van de weinige terreinen waar binnen de regering brede consensus bestaat dat de factuur niet onbeperkt kan blijven oplopen.
Wetstraat 16 is geen einddoel
Binnen N-VA wordt nauwelijks nog verhuld dat de inzet verder reikt dan een klassieke begrotingscontrole. De boodschap is dat het premierschap voor De Wever geen trofee op zich is, maar een instrument om structurele hervormingen door te voeren. (Zeggen ze.)
Als die hervormingen onmogelijk blijken, verliest de regering haar bestaansreden. In de Wetstraat wordt daarom openlijk gefluisterd dat een mislukking van deze begrotingsronde het begin van het einde kan betekenen.
Tegen 21 juli, of opnieuw uitstel
De ambitie is om tegen de nationale feestdag een akkoord te bereiken. Maar zelfs binnen de meerderheid gelooft niemand nog dat dit een eenvoudige opdracht wordt.
We zullen zien of Arizona nog de politieke spierkracht heeft om harde keuzes te maken, of verder wegzakt in een moeras van veto’s, ideologische schuttersputjes en uitstelgedrag.
Voor Bart De Wever wordt dit de ultieme test. Niet alleen voor zijn begroting, maar voor de houdbaarheid van zijn volledige regering. Als hij er niet in slaagt de neuzen in dezelfde richting te krijgen, dreigt de politieke rekening sneller te worden gepresenteerd dan de begroting zelf.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
