Minder dan de helft van de Brusselse politie kent Nederlands.
Wie als Vlaming in Brussel de politie nodig heeft, mag hopen dat ze je verstaan. Begin 2026 voldeed nog geen helft van het Brusselse politiepersoneel aan de tweetaligheidsvereisten. Van de 6.672 politiemensen waren er amper 3.008 tweetalig Nederlands-Frans. Een cijfer dat ongemakkelijke vragen oproept over gelijke dienstverlening, veiligheid en de handhaving van de taalwetgeving.
Brussel profileert zich graag als de hoofdstad van België en het hart van Europa. Een internationale stad waar verschillende talen en culturen samenleven. Maar achter dat kosmopolitische imago schuilt een hardnekkig probleem: wie in de hoofdstad bij de politie aanklopt, kan er niet zomaar van uitgaan dat hij in het Nederlands geholpen wordt.
Op 1 januari 2026 was slechts 45,1 procent van het Brusselse politiepersoneel tweetalig. Dat blijkt uit cijfers van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR), na een parlementaire vraag van Barbara Pas, fractievoorzitter van Vlaams Belang in de Kamer. Het gaat om 3.008 tweetalige personeelsleden op een totaal van 6.672. Anders gezegd: meer dan de helft voldoet niet aan de tweetaligheidsvereisten waarop de Brusselse dienstverlening officieel steunt.
Het contrast tussen beide landstalen is opvallend. Volgens de cijfers beheerst 98,1 procent van het politiepersoneel het Frans, tegenover slechts 46,9 procent voor het Nederlands. Dat verschil is moeilijk weg te zetten als een detail in het personeelsbeleid. Het raakt aan een fundamentele vraag: hoe ernstig wordt de tweetaligheid in de hoofdstad eigenlijk genomen?
Veiligheid stopt niet aan de taalgrens
Taal is bij de politie geen decoratie op een uniform of een administratieve formaliteit. Het is een instrument om informatie te verzamelen, verklaringen af te nemen en burgers correct te helpen. Wie aangifte doet, slachtoffer is van een misdrijf of in een crisissituatie terechtkomt, moet erop kunnen vertrouwen dat zijn verhaal begrepen wordt.
Een taalprobleem betekent niet automatisch dat een politieoptreden mislukt. Maar wanneer een aanzienlijk deel van het personeel niet tweetalig is, ontstaat wel een risico op ongelijke dienstverlening. Zeker in situaties waarin details belangrijk zijn en misverstanden verstrekkende gevolgen kunnen hebben.
De cijfers bewijzen op zichzelf niet dat Nederlandstalige burgers vaker verkeerd worden geholpen of minder veilig zijn. Ze maken wel duidelijk dat de formele tweetaligheid van Brussel niet vanzelfsprekend terug te vinden is op de werkvloer van de politie.
En precies daar wringt het schoentje. De taalwetgeving bestaat, maar de vraag is hoe consequent ze wordt toegepast en wat er gebeurt wanneer overheden de regels onvoldoende naleven.
Al jaren dezelfde discussie, maar waar zijn de gevolgen?
Barbara Pas legt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de Brusselse overheden. Volgens haar wordt de taalwetgeving al jarenlang onvoldoende toegepast en is de situatie opnieuw verslechterd tegenover het voorgaande jaar.
Haar voorstel is duidelijk: aanwervingen en promoties bij Brusselse plaatselijke besturen die in strijd zijn met de taalwetgeving, moeten daadwerkelijk kunnen worden vernietigd. Pas wil bovendien dat die bevoegdheid naar het federale niveau wordt overgeheveld.
Daarmee stelt ze een vraag die verder reikt dan de partijpolitieke tegenstelling: wat betekent regelgeving als overtredingen geen voelbare gevolgen hebben? Een wet die jarenlang onvoldoende wordt gehandhaafd, dreigt uiteindelijk vooral op papier te bestaan.
Een opleiding hier, een belofte daar
Pas wil daarom ook de taalopleidingen voor politiepersoneel verbeteren. Binnen de geplande eengemaakte Brusselse politiezone moet volgens haar een meer gestroomlijnde aanpak komen, zodat personeelsleden die onvoldoende Nederlands kennen, de taal sneller kunnen leren.
Dat klinkt logisch. Wie in Brussel bij de politie werkt, moet de taalvereisten ernstig nemen en de kans krijgen om eventuele tekorten weg te werken. Maar opleidingen alleen volstaan niet wanneer er geen duidelijke termijnen, opvolging of verantwoordelijkheid aan verbonden zijn.
Een overgangsperiode kan redelijk zijn. Een eindeloze overgangsperiode is dat niet. De vraag is dus niet alleen hoeveel politiemensen vandaag tweetalig zijn, maar ook hoeveel er binnen één, twee of drie jaar bijkomen. En vooral: wie controleert of de beloofde vooruitgang er daadwerkelijk komt?
Zonder meetbare doelstellingen dreigt het taalbeleid opnieuw te verzanden in overleg, intentieverklaringen en goede voornemens.
De federale regering kijkt toe?
Tijdens het debat richtte Pas haar pijlen ook op minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR). Volgens haar verschuilt de minister zich achter bestaande initiatieven, terwijl die onvoldoende resultaat opleveren. Ze vindt dat de federale regering haar bevoegdheden actiever moet inzetten.
Laten we het probleem ‘Belgisch’ noemen. Wanneer verschillende overheden bevoegdheden delen, wordt – als het erop aankomt – de verantwoordelijkheid als een zwarte piet doorgegeven. De paraplu's gaan open, de ene verwijst naar de andere.
Dat de bevoegdheidsverdeling complex is, kan een verklaring zijn voor trage vooruitgang. Maar het mag geen excuus worden om een structureel probleem onbeperkt te laten aanslepen.
De minister en de betrokken Brusselse overheden moeten daarom duidelijk maken welke maatregelen ze nemen, welke resultaten ze verwachten en binnen welke termijn. Niet met algemene beloftes, maar met cijfers die achteraf controleerbaar zijn.
Brussel heeft geen gebrek aan regels, wel aan antwoorden
De tweetaligheid van de Brusselse politie is geen flauw communautair debat. Het gaat over de praktische werking van een openbare dienst waarop burgers een beroep moeten kunnen doen, ongeacht de taal waarin ze zich uitdrukken.
45,1 procent tweetalig politiepersoneel is gewoonweg onaanvaardbaar.
De oplossing vraagt meer dan verontwaardiging in het parlement. Ze vereist een concreet plan, voldoende opleiding, consequente controle en transparante rapportering. En laat het ook een keer duidelijk zijn welke gevolgen er zijn wanneer de regels niet worden gevolgd.
(Foto: PD)
