De Wever schrapt miljarden, maar koopt daarmee weinig vrede in de coalitie.
Tien miljard. Dat was de lat. De stip op de horizon. De getalsmatige Everest die premier Bart De Wever zijn federale ploeg liet beklimmen. Tot gisterenavond, toen de top van de federale regering — een gezelschap dat onderhand al evenveel uren in kernkabinetten doorbrengt als in bed — vaststelde dat die berg plots wat lager bleek. Zes komma drie miljard hoog, om precies te zijn. En dat, zeggen CD&V, Les Engagés en Vooruit, is geen besparing meer. Dat is een bergje.
De reden voor de daling? De MR. En de premier die - in zijn drang om de Franstalige liberalen aan boord te houden - de btw-verhoging zonder verpinken van tafel veegde. Geen stijgende btw dus. Geen harmonisatie. Geen extra drie miljard uit consumptie. Een geste van verzoening, volgens De Wever. Een zwaktebod, volgens zowat iedereen aan de overkant van de tafel.
De zuurste appel van allemaal
De btw-hervorming, dat was de grote sprong voorwaarts. Eén keer door de zure appel bijten, klonk het in de Wetstraat. Maar nu lijkt De Wever te hebben gekozen voor twintig kleine beetjes, verspreid over jaren. Een appelmoes van halfslachtige ingrepen, zeg maar.
“Europa vraagt een inspanning van tien miljard,” klinkt het droog bij CD&V. “Zes miljard is een schim daarvan.” Les Engagés sluit aan: “Wie nu de lat verlaagt, maakt de sprong later alleen maar pijnlijker.” En Vooruit? Die ziet het hele bouwwerk wankelen.
Intussen schuift de premier nieuwe ideeën naar voren. Een “bijdrage van de sterkste schouders”. Een verbrede effectentaks, een beetje meer belasting op aandelen op naam, wat bijsturing in vennootschapsstructuren. Hoeveel dat oplevert? Niemand die het weet. Het klinkt stoer, maar het weegt te weinig.
Een cadeau aan de MR
De frustratie bij de andere partijen kookt intussen zachtjes over. De MR, zeggen ze, krijgt te veel en geeft te weinig. Eerst blokkeerden de liberalen elke btw-verhoging, en nu worden ze daar nog voor beloond ook. “De boodschap is duidelijk,” zegt een regeringsbron. “Blokkeren loont.”
En als blokkeren loont, dan weet iedereen hoe het volgende kernkabinet zal verlopen: meer blokkeren, meer belonen, minder besparen. Een regering die zichzelf gijzelt met haar eigen angst om uiteen te vallen.
De verdwijntruc van nieuw beleid
De btw-verhoging was impopulair, maar had één voordeel: ze zou zuurstof creëren voor nieuw beleid. Een loonsverhoging hier, een investering daar. Maar zonder die hervorming verdampt alles. Geen extra zuurstof, geen hervormde fiscaliteit, geen boost voor kmo’s of veiligheidsdiensten. Alleen nog ademnood en stilstand.
En dus blijft enkel de index over op het slagveld. Geen sprong, wel een vertraging. De overheid betaalt lonen en uitkeringen wat later uit. Een lapmiddel dat meer symbolisch dan structureel is. Vooruit wil er niet van weten. Voor hen is de index een grens, geen onderhandelingspunt.
De rek is eruit
Wat rest, is een begrotingsinspanning van 6,3 miljard, opgesmukt met wat technische correcties en boekhoudkundige opsmuk tot 7. Maar dat verandert niets aan het fundamentele probleem: de Europese norm blijft buiten bereik. En de geloofwaardigheid van De Wever, die vorige week nog sprak over een regering die “het niet waard is om te besturen als ze 10 miljard niet haalt”, wankelt.
Wat moet je denken van een premier die eerst de lat hoger legt dan de top van de kathedraal, om hem vervolgens eigenhandig te verlagen tot het niveau van de drempel?
De schijn van controle
Officieel houdt N-VA vol dat de lat niet verlaagd is — alleen “uitgesteld”. Er is gewoon “meer tijd nodig om erover te springen”. Een semantische salto mortale die zelfs de MR applaus waard vindt.
Iedereen in de Wetstraat weet dat tijd het enige is dat deze regering niet heeft. In de coulissen fluistert men al dat de volgende begrotingsronde — die van 2026 — het moment van de waarheid wordt. Als die er al komt. Want als blokkeren loont, waarom zou iemand dan nog bewegen?
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
