Maxime Prévot: "Geen akkoord tegen dinsdag."
In een land waar de nationale leuze Eendracht maakt macht luidt, is er van een dracht weinig sprake. België kraakt onder het gewicht van zijn eigen bestuurslagen. Premier Bart De Wever en zijn vicepremiers sluiten zich alweer op – zoals de Belgische politiek traditie dat wil – in bilaterale gesprekken om een begrotingsakkoord te vinden. Tegen dinsdag moet de klus geklaard zijn, maar is dit land nog wel bestuurbaar is? Te veel regeringen, te veel gemeenschappen, te veel meningen — en te weinig eensgezindheid om een koers te varen zonder dat de boot zinkt. Een oud zeer.
Een federale puzzel zonder handleiding
Zondag werden de onderhandelingen verdergezet, maar van vooruitgang is weinig sprake. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) liet verstaan dat de deadline van dinsdag niet gehaald zal worden. Geen verrassing, want het saneren van een gat van tien miljard euro is al een huzarenstukje op zich — laat staan in een regering die bestaat uit vijf partijen met elk hun eigen taboes.
De Wever probeert met werkgroepen en één-op-één gesprekken de blokkades te doorbreken, maar elke ingreep raakt een electoraal zenuwstelsel. Een indexsprong? Onbespreekbaar voor de socialisten. Een miljonairstaks? Onverteerbaar voor de liberalen. Een hervorming van de langdurig zieken? Politiek dynamiet voor het centrum. Zo blijft het land hangen in een ritueel van overleg en uitstel, waarbij deadlines verworden tot decorstukken in een eindeloze onderhandelingssoap.
Regeren met te veel regeringen
De crisis rond de begroting legt de Belgische absurditeit nog maar eens bloot: zeven parlementen en meer regeringen dan het land grote steden telt. Elke hervorming moet door een kluwen van bevoegdheden, overlegcomités en gemeenschapsbelangen. Zelfs eenvoudige beleidskeuzes verworden tot geopolitieke puzzels tussen Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de federale regering.
Wat vandaag op tafel ligt, is niet enkel een begrotingstekort van 10 miljard euro, maar een structureel deficit aan bestuurbaarheid. In een unitaire staat zou dit een begrotingsgesprek zijn; in België is het een diplomatieke conferentie met binnenlandse grenzen.
Europa kijkt mee
De echte deadline komt niet uit Brussel, maar uit Brussel — het andere Brussel, dat van de Europese Commissie. Tegen woensdag moet het voorlopige budgettaire plan voor 2026 worden ingediend. Faalt de regering ook daarin, dan riskeert België niet enkel zijn geloofwaardigheid, maar ook zijn financiële marge. Want tegen 2029 dreigt een tekort van 5,5 procent van het bbp — een tijdbom die het land in de categorie van de ‘zorgenkinderen van Europa’ duwt.
De Wever mag dan wel de architect willen zijn van een nieuw België, hij zit vast in het oude — een land dat enkel nog kan regeren door de kunst van het niet beslissen te perfectioneren.
(Foto: Bert Van Den Broucke / Photonews)
