Didier Reynders heeft er alweer een vervelend hoofdstuk bij. EUobserver kreeg zestien pagina's WhatsApp-berichten in handen tussen de voormalige minister en Europees commissaris en Hugues Brulin, destijds directeur personeel en ICT bij de Staatsveiligheid. De berichten lopen van 2019 tot 2023 en zouden door speurders zijn aangetroffen op de telefoon van Reynders tijdens het witwasonderzoek dat momenteel tegen hem loopt.
Op zich is het natuurlijk niet verboden dat een minister WhatsAppt met iemand van de Staatsveiligheid. Alleen helpt de inhoud van sommige berichten niet bepaald om alle wenkbrauwen netjes op hun plaats te houden.
We moeten daarvoor terug naar september 2019. Voormalig Staatsveiligheidsagent Nicolas Ullens de Schooten had Reynders beschuldigd van corruptie en witwassen. Het gerecht onderzocht de zaak, maar klasseerde ze op 27 september 2019 zonder gevolg wegens gebrek aan bewijs.
Diezelfde avond stuurde Brulin een bericht naar Reynders. Hij liet weten dat hij een whisky op diens gezondheid zou drinken en voegde eraan toe dat hij beschikbaar was als Reynders een 'tegenaanval' gepast vond. Reynders bedankte hem voor de steun.
Een mens mag al eens een whisky drinken wanneer hij daar zin in heeft. Maar wanneer een directeur van de Staatsveiligheid op de avond dat een onderzoek tegen een toppoliticus wordt geseponeerd zijn glas heft op die politicus en meteen ook zijn diensten aanbiedt voor een mogelijke tegenaanval tegen diens beschuldiger, wordt het toch iets interessanter dan de gemiddelde WhatsApp-conversatie.
Brulin was wel geen operationeel agent die persoonlijk in het dossier-Reynders zat te neuzen. Hij was binnen de Staatsveiligheid verantwoordelijk voor personeel, ICT en logistiek en had volgens de dienst geen toegang tot operationele dossiers. Alleen blijken de contacten tussen beide mannen ook niet beperkt te zijn gebleven tot die ene whiskyavond.
Reynders vertrok eind 2019 naar de Europese Commissie, waar hij commissaris voor Justitie werd. De WhatsApps met Brulin bleven komen. In december 2022 liet Brulin bijvoorbeeld weten dat een opdracht rond de reorganisatie van het management van de Staatsveiligheid grotendeels was afgerond. Reynders feliciteerde hem met het geleverde werk.
Dat krijgt nu extra gewicht door getuigenissen die EUobserver verzamelde bij vijf huidige en voormalige Belgische inlichtingenmedewerkers. Zij beweren dat Brulin binnen de Staatsveiligheid pogingen zou hebben ondernomen om onderzoek naar Reynders en mogelijke Russische banden af te remmen. Drie mensen die zich met Reynders zouden hebben beziggehouden, onder wie verantwoordelijken voor Rusland en Afrika, zagen volgens die bronnen hun loopbaan binnen de dienst eindigen.
Dat zijn bijzonder zware beschuldigingen en voorlopig ook niet meer dan dat. EUobserver kon ze niet onafhankelijk bevestigen. De WhatsApps bewijzen evenmin dat Reynders voor Rusland werkte, dat hij ongeoorloofde banden met Moskou onderhield of dat Brulin daadwerkelijk onderzoeken heeft laten verdwijnen.
De Russische piste duikt trouwens al langer op. Ullens beweerde jaren geleden al dat Reynders zijn politieke invloed zou hebben gebruikt op een manier die Moskou goed uitkwam. Daarbij vielen onder meer namen uit de omgeving van de Russische oligarch Oleg Deripaska. Reynders heeft die beschuldigingen altijd ontkend.
Volgens EUobserver kijkt het Brusselse parket vandaag opnieuw naar mogelijke Russische banden van Reynders. En daar worden die oude WhatsApps plots interessant. Niet omdat er ergens staat: 'Dag Didier, hoe gaat het met Vladimir?', maar omdat ze tonen hoe vertrouwelijk de omgang tussen Reynders en een hoge functionaris van de Staatsveiligheid was op het moment dat er binnen en rond die dienst vragen over hem circuleerden.
De berichten kwamen naar boven in een ander dossier, het witwasonderzoek naar Reynders. Dat draait onder meer rond grote hoeveelheden cashgeld, bankstortingen en de opvallende aankoop van krasloten en elektronische speeltickets van de Nationale Loterij. Reynders ontkent dat hij zich aan strafbare feiten heeft bezondigd.
Zo krijg je stilaan een behoorlijk Belgisch kluwen: speurders onderzoeken verdachte geldstromen, nemen een telefoon in beslag en vinden daarop oude berichten van een directeur van de Staatsveiligheid die jaren eerder een whisky dronk op de goede afloop van een ander onderzoek en eventueel wilde helpen bij een 'tegenaanval'.
De Staatsveiligheid wil vanwege het geheim van het onderzoek niet inhoudelijk reageren. De advocaat van Reynders doet dat wel. Hij noemt het lekken van de berichten een ernstige schending van het onderzoeksgeheim en stelt dat het om normale contacten ging. Volgens hem was het Ullens die jarenlang ongefundeerde verhalen over Reynders verspreidde.
Dat kan allemaal. Een WhatsApp-bericht is geen veroordeling en een glas whisky is nog altijd geen bewijs van een complot.
Maar mocht de Staatsveiligheid ooit een interne PowerPoint maken over hoe je zelfs maar de schijn van belangenvermenging vermijdt, dan lijkt 'Een whisky op uw gezondheid, meneer de minister' ons geen slechte openingsslide.
