We bekijken dagelijks honderden foto's, swipen ze weg en zijn ze vaak enkele seconden later alweer vergeten. In Brussel stelt een groep kunstenaars zich de vraag wat er met fotografie gebeurt wanneer ze niet langer beperkt blijft tot papier of een scherm. Met textiel, collage, schilderkunst, analoge technieken en 3D-printing wordt het beeld opnieuw iets tastbaars. In L’image élargie krijgt fotografie letterlijk een andere vorm.
Een foto is tegenwoordig sneller gemaakt dan ooit, maar zelden krijgt ze nog de tijd om bekeken te worden. We produceren beelden aan een tempo waarop geen enkele donkere kamer kan volgen. Ze verschijnen op een scherm, verdwijnen tussen tientallen andere foto's en belanden uiteindelijk ergens in de digitale vergeetput. Fotografie is overvloed geworden: altijd beschikbaar, onmiddellijk deelbaar en meestal alweer vergeten voor iemand goed heeft gekeken.
Tegen die achtergrond is L’image élargie een interessante tentoonstelling. Van 5 tot en met 29 november brengt de Chapelle de Boondael in Elsene acht kunstenaars samen die de grenzen van fotografie opzoeken. Ze vertrekken vanuit het fotografische beeld, maar laten het niet netjes binnen de vertrouwde afmetingen van een afdruk of een scherm. Met weeftechnieken, schilderkunst, collage, analoge fotografie en 3D-printing onderzoeken ze hoe een foto kan veranderen in textuur, patroon, object of sculptuur.
Een foto die je bijna kunt aanraken
De tentoonstelling brengt kunstenaars samen die werken vanuit de ateliers van Usquare in Brussel: Maëlle Maisonneuve, Meriem Steiner, Colin Fincoeur, Ben Coosmans, Miguel Cipriano, Sander de Wilde, Nicolas Andry en Amandine David. Curator Miguel Cipriano brengt hun uiteenlopende praktijken samen onder één uitgangspunt: fotografie hoeft niet langer uitsluitend een vlak beeld te zijn.
Dat klinkt misschien als een technische discussie voor kunstenaars en fotografen, maar het raakt aan een verandering die iedereen kent. We leven in een beeldcultuur waarin foto's vooral circuleren. Ze worden gedeeld, bewerkt, vergroot, verkleind en door algoritmes geselecteerd. De fysieke aanwezigheid van een foto is daarbij grotendeels verdwenen. Het beeld bestaat op een toestel, in een cloud of op een platform waar het vooral moet concurreren om aandacht.
Door fotografie te verbinden met andere materialen halen de kunstenaars het beeld uit die vluchtige digitale omgeving. Een fotografisch motief kan in textiel worden vertaald, door collage een nieuwe betekenis krijgen of via 3D-printing een ruimtelijke vorm aannemen. De foto wordt niet alleen bekeken, maar krijgt een materiële aanwezigheid. Daardoor kijk je niet langer alleen naar wat er is afgebeeld, maar ook naar het materiaal, de bewerking en de sporen van het maakproces.
Weg van de perfecte Instagramfoto
De tentoonstelling komt op een moment waarop fotografie steeds moeilijker te onderscheiden valt van digitale beeldproductie. Smartphones maken technisch indrukwekkende foto's, software corrigeert wat niet perfect is en artificiële intelligentie kan beelden genereren die nooit voor een camera hebben bestaan. De grens tussen registratie, manipulatie en verzinsel wordt daardoor steeds minder vanzelfsprekend.
L’image élargie biedt geen eenvoudige oplossing voor die ontwikkeling, maar verlegt de aandacht naar het fysieke en artistieke maakproces. De kunstenaars tonen dat een beeld niet noodzakelijk moet voldoen aan de gladde esthetiek die sociale media en commerciële beeldbanken domineren. Materiaal, toeval, imperfectie en experiment krijgen opnieuw ruimte.
Wie is opgegroeid met Instagram, filters en digitale perfectie, ontdekt hier een andere omgang met fotografie. Niet elk beeld moet onmiddellijk overtuigen, herkenbaar zijn of duizenden likes verzamelen. Sommige beelden vragen tijd, aandacht en een tweede blik. Ze hoeven zelfs niet noodzakelijk op een traditionele foto te lijken.
Acht kunstenaars, één open blik
De kracht van het project zit in de ontmoeting tussen verschillende disciplines. Het is geen klassieke overzichtstentoonstelling van fotografen die hun beste afdrukken naast elkaar hangen. De fotografische praktijk wordt opengebroken en in contact gebracht met andere vormen van beeldende kunst.
De titel L’image élargie verwijst precies naar die verruiming. Fotografie hoeft niet op te houden bij het moment waarop de sluiter wordt ingedrukt. Het beeld kan verder leven in een ander materiaal, een andere techniek of een andere ruimtelijke context. In een tijd waarin beelden massaal worden geproduceerd en even massaal verdwijnen, is dat een uitnodiging om opnieuw aandachtig te kijken.
L’image élargie loopt van 5 tot en met 29 november 2026 in de Chapelle de Boondael, Square du Vieux Tilleul 10 in Elsene. De toegang is gratis. De tentoonstelling is geopend van donderdag tot zondag, telkens van 14 tot 20 uur. De vernissage vindt plaats op donderdag 5 november van 17 tot 22 uur. Er zijn ook gratis rondleidingen in het Nederlands, Frans en Engels op verschillende data.
(Foto: milouabel.com)
