Coalitiechirurgie: wie snijdt wie eerst?
De hervorming van de gezondheidszorg die minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) probeert door te duwen, stuit niet alleen op hevig verzet vanuit de artsenvakbonden. Ook binnen zijn eigen federale regering groeit de kritiek. De N-VA stelt zich nu publiekelijk op als tegenstander van de manier waarop Vandenbroucke zijn hervormingsplannen uitrolt. Volgens N-VA-voorzitter Valerie Van Peel handelt de minister in strijd met het regeerakkoord. Maar daar denkt Vandenbroucke anders over: er is niets nieuws onder de zon, en hij beschuldigt de N-VA ervan zich te laten meeslepen door wat hij noemt “intentionele desinformatie” vanuit de medische sector.
Kritiek op de communicatieve en inhoudelijke aanpak
Volgens Vandenbroucke werd er afgelopen vrijdag nog “constructief” overlegd met de artsenvakbonden, in wat hij omschreef als een “gesprek met wederzijdse bereidheid tot dialoog”. Des te groter was zijn verbazing toen enkele dagen later pamfletten circuleerden waarin gesuggereerd werd dat hij zonder procedure of motivering de erkenning van artsen zou kunnen intrekken. Daarnaast dook ook de bewering op dat de overheid voortaan zou beslissen welke medische behandelingen nog wel of niet worden terugbetaald. Voor Vandenbroucke zijn dergelijke uitspraken “totaal onwaar” en zelfs “van de pot gerukt”. Had dergelijk beleid echt bestaan, zo stelt hij, “dan zou ik zelf meestaken.”
Toch is de schade ondertussen aangericht. De publieke opinie krijgt signalen van een conflictueuze hervorming, en binnen de Wetstraat groeit het ongenoegen. De artsenvakbonden betichten de minister van een technocratische aanpak met te weinig voeling voor de werkvloer. En nu komt daar dus de scherpe kritiek van de N-VA bovenop.
N-VA trekt de lijn door: hervorming niet in overeenstemming met afspraken
Volgens N-VA-voorzitter Valerie Van Peel voert Vandenbroucke slechts één deel van de gezondheidszorghervorming uit, terwijl het regeerakkoord net voorziet in een allesomvattende aanpak. “Het aanpakken van buitensporige ereloonsupplementen kan niet losgekoppeld worden van een bredere herziening van de ziekenhuisfinanciering en van de honoraria van artsen,” aldus Van Peel. Als enkel op de supplementen wordt ingegrepen, dreigt volgens haar het financiële evenwicht van de ziekenhuizen in gevaar te komen.
De N-VA stelt daarbij onomwonden dat de hervorming moet worden herbekeken en bijgewerkt, en dat Vandenbroucke te solistisch te werk gaat. Op die manier heeft Frank dan toch gelijk als hij stelt dat er niets nieuws is onder de zon: de grote Frank is nooit een teamspeler geweerst. Nu goed, binnen de N-VA wordt openlijk gesproken van een gebrek aan overlegcultuur bij de minister. “Hij houdt vast aan zijn tempo, zijn model en zijn stijl, met te weinig aandacht voor bijsturing,” klinkt het.
Vandenbroucke blijft bij zijn visie
Voor Vandenbroucke is de kritiek onterecht. Dat sommige artsen ereloonsupplementen tot 300 procent aanrekenen, noemt hij een “onhoudbare praktijk die structureel moet worden aangepakt.” Hij benadrukt dat hij niet blind is voor de bredere context. De meer ingrijpende onderdelen van zijn hervorming, zoals de herziening van de ziekenhuisfinanciering, zullen pas op middellange termijn worden ingevoerd. De huidige fase van de hervorming focust op de meest manifeste misbruiken.
De minister blijft bij zijn stelling dat sommige ziekenhuizen al jarenlang zonder excessieve supplementen functioneren, en daarbij perfect levensvatbaar zijn gebleven. Hij ziet dan ook niet in waarom andere instellingen plots in de problemen zouden komen door het terugdringen van buitensporige tarieven.
Vooruit tegen de rest van de wereld
Binnen Vooruit wordt intussen opgemerkt dat de artsenvakbonden bewust alarmistische boodschappen verspreiden om hun staking van volgende week te rechtvaardigen. “Men probeert het debat te vervormen met onjuiste beweringen over failliete ziekenhuizen en door de overheid opgelegde behandelingscriteria. Intussen zwijgt men over de werkelijke inzet: het behoud van extreme supplementen die voor een minderheid van artsen een lucratief verdienmodel vormen,” klinkt het intern.
Politiek draagvlak brokkelt af
De staking van maandag lijkt bij Vooruit niet tot paniek te leiden. Voorzitter Conner Rousseau omschreef het protest als “een normale bijwerking van een noodzakelijke hervorming.” Toch is de hervorming politiek beladen. Niet alleen de N-VA uit kritiek; ook bij MR en Les Engagés is er bezorgdheid over de richting die Vandenbroucke uitgaat. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez beschuldigde de minister er recent nog van “staatsgeneeskunde” te willen invoeren. Ook de ziekenfondsen vragen uitdrukkelijk om meer overleg.
Het is duidelijk dat Vandenbroucke zich in toenemende mate moet verantwoorden voor zijn aanpak – niet alleen tegenover de sector, maar ook binnen zijn eigen regering. De komende weken zullen bepalend zijn voor het vervolg van het hervormingsproces. Indien het politiek draagvlak verder afbrokkelt, dreigt de hervorming te verzanden nog voor ze structurele effecten kan hebben.
Dus? Hervorming botst op realiteit van macht en belangen
Wat begon als een technische hervorming rond prijstransparantie en eerlijkere kostenverdeling, is ondertussen uitgegroeid tot een politiek beladen dossier met stevige spanningen binnen de federale meerderheid. De tegenstand vanuit de medische sector is breed, de N-VA ziet electoraal risico en institutioneel onevenwicht, en ook andere coalitiepartners tonen zich terughoudend. Vandenbroucke zelf blijft voorlopig koersvast, maar de vraag is of zijn hervormingslogica het zal halen van de logica van het compromis die eigen is aan de Belgische besluitvorming.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
