Een goed idee of een symboolmaatregel?
Frankrijk spartelt in het rood. Met een overheidsschuld van meer dan 3.300 miljard euro en een structureel begrotingstekort dat hardnekkig boven de Europese normen balanceert, zoekt de Franse regering naar manieren om de gaten in de kas te dichten. Eén van de opvallende voorstellen: het schrappen van twee betaalde feestdagen. Volgens de Franse premier François Bayrou zou die ingreep zomaar 8,4 miljard euro kunnen opleveren.
Een ingreep die vragen oproept — ook bij ons. Want als zelfs de trotse Fransen bereid zijn om hun heilige rustdagen in te leveren voor de schatkist, moeten wij Belgen dan ook niet nadenken over een gelijkaardige saneringsoperatie? En vooral: kunnen we die miljarden gebruiken voor iets waar steeds meer politici — van Theo Francken tot Bart De Wever — op aandringen: het fors optrekken van de defensiebegroting?
De feestdag als fiscale hefboom
In Frankrijk telt men elf wettelijke feestdagen, waarvan er in praktijk tien collectief worden opgenomen. België houdt het op tien. Nederland? Acht. Het Franse voorstel: Paasmaandag en 8 mei – de herdenking van het einde van WOII – opofferen. Niet toevallig dagen die door werkgevers vaak als onproductieve brugmomenten worden beschouwd.
Op basis van het bestaande Franse model, waarbij werkgevers een bijdrage van 0,3 procent op de brutoloonmassa betalen en gepensioneerden een gelijkaardige heffing op hun pensioen zien verschijnen, levert het schrappen van één feestdag in België naar schatting 1,11 miljard euro op. Twee feestdagen, goed voor 2,22 miljard euro.
Dat geld komt hoofdzakelijk van de werkgeversbijdragen – 930 miljoen euro per dag – met daarbovenop ongeveer 180 miljoen van de gepensioneerden. Een symmetrische oplossing dus, waarbij werkenden en niet-actieven samen de rekening dragen voor wat dan wellicht als "solidariteitsdag" in de boeken zou belanden.
Theo’s tanks vs. Theo’s taart
Maar is 2,22 miljard euro voldoende om onze militaire ambities te financieren? De harde realiteit: nee. Als België zijn defensiebudget wil optrekken naar de NAVO-norm van 2 procent van het bbp, moet er jaarlijks zo’n 11 miljard euro extra gevonden worden. Twee feestdagen inleveren zou dus nog geen vijfde van die noden dekken.
Daar komt nog bij dat de politieke en sociale kostprijs aanzienlijk kan zijn. In Denemarken leidde het afschaffen van de Grote Gebedsdag tot massale protesten. Ook daar was defensie de rechtvaardiging. Maar de publieke opinie slikte die ruil — rustdag inleveren voor wapentuig — met tegenzin. Wie in tijden van geopolitieke spanningen een leger wil opbouwen, moet dus méér op tafel leggen dan een paar dagen minder verlof.
Symboliek of structurele keuze?
De vraag die zich opdringt: is het schrappen van feestdagen dan slechts een symboolmaatregel? Ja en nee. Ja, omdat het structureel weinig zoden aan de dijk brengt in een begroting waar elk gat miljarden diep is. Nee, omdat het voor beleidsmakers aantrekkelijk blijft om “zichtbare besparingen” in te roepen die ogenschijnlijk eerlijk verdeeld worden over de bevolking.
(Foto: Pixabay)
