550 oud-leiders Israëlische inlichtingsdiensten vragen dat Trump oorlog stopt.
Het militaire establishment in Israël schuift onrustig heen en weer op de stoel. Niet Hamas, Hezbollah of de internationale gemeenschap, maar een leger van oud-generaals, inlichtingenchefs en veiligheidsadviseurs zet nu druk op premier Netanyahu. Met 550 ondertekenaars telt hun oproep tot het stopzetten van de oorlog in Gaza als een electorale pletwals. De timing is geen toeval. Israël staat volgens hen aan de vooravond van een strategische nederlaag. Benjamin Netanyahu staat plots bijna alleen.
In een opmerkelijke open brief aan voormalig Amerikaans president Donald Trump – nog altijd een machtsfactor in de Israëlisch-Amerikaanse verhoudingen – vragen de oud-leiders van het Israëlische veiligheidsapparaat om een diplomatiek ingrijpen. De groep, verenigd in het platform Commanders for Israel’s Security, verwijt Netanyahu een uitzichtloze oorlog te voeren, gedreven door ideologische motieven in plaats van strategische doelstellingen. Zijn “extremistische religieuze visie” brengt Israël volgens hen in een impasse.
De militaire operatie Gideons Strijdwagens in Gaza zou geen wezenlijke resultaten hebben geboekt. Noch de vrijlating van gijzelaars, noch een beslissende slag tegen Hamas lijkt dichterbij gekomen. Integendeel, het Israëlische leger is volgens de briefschrijvers “vastgelopen in Gaza”.
De wraakactie op de gruwel van 7 oktober, verliest in Tel Aviv elke dag meer en meer militair krediet, politiek draagvlak en moreel gezag.
Binnenlandse druk groeit, straatprotest neemt toe
De interne druk op de regering is niet langer beperkt tot oppositiepartijen of mensenrechtenorganisaties. Tienduizenden demonstranten trokken recent opnieuw door de straten van Tel Aviv en Jeruzalem. Hun eisen zijn duidelijk: een akkoord over de vrijlating van gijzelaars, de terugtrekking van het Israëlische leger uit Gaza en verkiezingen om het beleid te resetten. De protesten zijn breed gedragen: van reservisten tot ouders van ontvoerde burgers.
De strategie van Netanyahu steunde tot nu toe enkel op militaire escalatie en een diplomatieke afwijzing van onderhandelingen. Maar Benjamin's methode kraakt langs meerdere kanten. In de Verenigde Staten groeit de onvrede – niet alleen bij Democraten, maar ook in Republikeinse kringen die worstelen met het electorale imago van een Israël dat vluchtelingenkampen en hulpconvooien beschiet.
Vraagtekens bij het buitenlands narratief
Wat Netanyahu misschien onderschat heeft, is dat zijn val niet van buitenaf zou komen, maar van binnenuit. Israël kampt meer en meer met een verlies van moreel gezag binnen de eigen instellingen. Dat 550 voormalige topfiguren uit Mossad, Shin Bet en het Israëlische leger zich unaniem uitspreken, is ongezien. Deze figuren zijn geen geitenwollensok-pacifisten of linkse activisten, maar de architecten van Israëls veiligheidsbeleid van de afgelopen decennia.
Hun analyse is scherp: de oorlog is niet meer te winnen op het terrein. De schade aan Israëlisch prestige is reëel, het diplomatieke isolement groeit, en de oorlog voedt precies de extremistische krachten die men zegt te bestrijden. Elke extra maand oorlog brengt meer doden, meer burgerleed in Gaza én meer verdeeldheid in eigen land. Het zou natuurlijk ook kunnen dat de geldschieters beginnen te zeuren. Oorlogje spelen, is duur.
Wat als de interne druk te groot wordt?
Wat als de beweging van ex-generaals geen roep in de woestijn blijkt? Wat als het protest, gevoed door militaire en morele autoriteit, echt doorzet? En vooral: wat betekent dit voor de toekomst van Netanyahu?
Misschien is het eindspel van de oorlog in Gaza niet te danken aan een VN-resolutie of druk vanuit Washington, maar aan een interne morele verzwakking. Israël staat op een kruispunt: vasthouden aan de oorlogslijn of kiezen voor een exitstrategie die meer vrede oplevert dan vernietiging.
De vraag is of de premier dat kruispunt nog durft oversteken – of zal hij zich te pletter lopen in zijn eigen vastgeroeste koers?
(Foto: Shutterstock)
