Als er niets aan de hand was, waarom kostte het dan 175 miljoen euro?
Als twee banken meer dan 175 miljoen euro op tafel leggen om een strafzaak af te kopen, mag de belastingbetaler zich toch één eenvoudige vraag stellen: als er niets aan de hand was, waarom kost het dan 175 miljoen euro?
175.215.571 euro om een strafrechtelijke vervolging te beëindigen. Dat is geen parkeerboete die toevallig wat hoog uitvalt, maar een gigantische som geld in een dossier waarin het federaal parket jarenlang onderzoek voerde naar illegale bankactiviteiten, illegale verzekeringsactiviteiten en het onwettig verstrekken van kredieten in België.
En toch luidt de officiële boodschap: dit is géén erkenning van schuld.
Dat is juridisch correct. Maar maatschappelijk roept het vooral vragen op.
Een onderzoek van bijna twintig jaar eindigt zonder oordeel
De feiten waarvoor de betrokken banken en bestuurders werden vervolgd zouden zich hebben afgespeeld tussen 2003 en 2022. Bijna twintig jaar lang dus.
In 2020 volgden huiszoekingen in onder meer Brussel, Sint-Jans-Molenbeek en Borgerhout. Uiteindelijk belandde het dossier voor de correctionele rechtbank.
Maar een rechter zal zich nooit over de inhoud uitspreken. Dankzij een verruimde minnelijke schikking verdwijnt de strafzaak zodra het geld wordt betaald.
Dat mag volgens de wet. De vraag is alleen of het ook goed voelt voor een samenleving die voortdurend te horen krijgt dat fraude streng moet worden aangepakt.
Een kat mag een kat heten
Het federaal parket spreekt over "een onmiddellijke en definitieve strafrechtelijke reactie". De banken benadrukken op hun beurt dat de regeling geen schuldbekentenis inhoudt en dat zij hun activiteiten met de hoogste ethische normen zullen voortzetten.
Maar voor de buitenwereld ontstaat een merkwaardig beeld.
Wanneer een gewone burger jarenlang regels overtreedt, volgt een proces en mogelijk een veroordeling. Wanneer het over een dossier gaat waarin honderden miljoenen circuleren, eindigt het verhaal in een overeenkomst waarbij iedereen verder kan zonder inhoudelijk vonnis.
Dat roept onvermijdelijk de vraag op of er niet méér wordt afgekocht dan alleen een procedure.
175 miljoen euro is geen administratieve vergissing
Niemand betaalt vrijwillig een bedrag van deze omvang om een onbeduidend misverstand af te handelen.
Natuurlijk betekent een schikking juridisch niet dat schuld bewezen is. Dat onderscheid is fundamenteel in een rechtsstaat. Maar even fundamenteel is de vraag waarom de samenleving nooit zal vernemen wat een rechtbank precies van de feiten zou hebben gevonden.
Want daar wringt het schoentje.
Het parket viert een succes, maar het publiek blijft met vragen achter
Het federaal parket presenteert de overeenkomst als een bewijs dat financiële en economische criminaliteit ernstig wordt aangepakt. Tegelijk wordt een nieuwe financiële sectie aangekondigd om dergelijke dossiers nog intensiever te bestrijden.
Dat klinkt daadkrachtig.
Maar voor veel burgers blijft de perceptie dezelfde: grote dossiers eindigen opvallend vaak met gigantische geldsommen en opvallend weinig juridische duidelijkheid.
De communicatie van de banken maakt het verhaal niet eenvoudiger
Na de schikking benadrukken de betrokken banken dat hun financiële positie uitstekend blijft en dat ze hun engagement voor wettelijke naleving en professionele ethiek opnieuw bevestigen. Daarnaast verwijzen ze naar hun historische rol voor de Marokkaanse gemeenschap in België.
Dat laatste verandert echter niets aan de kern van de zaak. Goede dienstverlening of maatschappelijke betrokkenheid vormen geen antwoord op de vragen die een jarenlang onderzoek naar vermeende illegale activiteiten oproept.
Transparantie is ook een vorm van rechtvaardigheid
Het juridische hoofdstuk lijkt afgesloten zodra de betaling gebeurt. Maar maatschappelijk blijft een ongemakkelijk gevoel hangen.
Want als een onderzoek naar vermeend illegaal bankieren, verzekeren en kredietverstrekking eindigt met een betaling van meer dan 175 miljoen euro, zonder dat een rechter zich nog inhoudelijk uitspreekt, dan mag de burger zich afvragen of de volledige waarheid ooit nog op tafel zal komen.
Een rechtsstaat heeft nood aan nuance, maar ook aan transparantie. En soms mag een kat gewoon een kat genoemd worden.
(Foto: PD)
