“Zo gaan we niet verder, er zijn andere manieren om te besparen.”
De sociale spanning rond de federale pensioenhervorming bereikt opnieuw een hoogtepunt. Alle spoorbonden kondigen aan dat ze een volledige week het werk neerleggen zodra de hervorming geagendeerd wordt in de Kamer. Het vertrouwen is op, de woede is echt, en de tijd van halfzachte waarschuwingen is voorbij.
Timing wankelt mee met politieke onzekerheid
Wanneer de stemming precies plaatsvindt, is zelfs voor de bonden een vraagteken. De hervorming liep vertraging op door het uitblijven van een begrotingsakkoord, en premier Bart De Wever heeft zijn partners een duidelijke deadline opgelegd: voor Kerstmis knopen doorhakken, of de regering valt.
Tot zolang blijft ook het spoor in onzekerheid. De driedaagse nationale staking van 24 tot 26 november staat vast, maar de bijkomende weeklange actie hangt rechtstreeks af van het parlementaire tijdschema.
Waarom de woede zo groot is
Dat alle bonden gezamenlijk met een actieweek dreigen, is uitzonderlijk. De inzet:
- Het verdwijnen van de vervroegde pensioenregeling voor rijdend personeel.
- De stapsgewijze verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar vanaf 2027.
- Het afschaffen van de koppeling van pensioenen aan de lonen van actieve collega’s.
- Een nieuwe berekeningsbasis die uitgaat van de volledige loopbaan, waardoor pensioenen lager uitvallen.
Voor de vakbonden gaat het om een structurele afbraak van sectorafspraken die decennialang golden. De Mey (ACV Transcom) noemt het in ‘Het Nieuwsblad’ “een ideologische operatie die wordt verkocht als begrotingsdiscipline”.
Communicatie stilgevallen
Volgens de vakbonden is de dialoog met de federale regering praktisch opgedroogd. Enkel technocratische “reparaties” aan de wetteksten werden nog doorgevoerd. Alle bepalingen met budgettaire gevolgen worden vooruitgeschoven naar de ministerraad, waar politieke wil ontbreekt om tegemoet te komen aan de eisen van het spoor.
Dat Mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke intussen nieuwe contractuelen wil aanwerven, voedt het wantrouwen alleen maar.
Regering waarschuwt voor ‘disproportionele acties’
Minister Crucke kiest voor een harde lijn. Het stakingsrecht is volgens hem geen vrijgeleide voor langdurige stilstand van cruciale publieke diensten. Het economische en maatschappelijke belang van de spoorsector moet mee worden gewogen, klinkt het.
Sinds zijn eerdere waarschuwingen heeft HR Rail al drie stakingsaanvragen geweigerd die volgens het kabinet disproportioneel waren. De nationale staking van 24 tot 26 november mag doorgaan, maar nieuwe acties – zeker tussen 8 en 12 december – zullen opnieuw juridisch worden getoetst.
Een spoorsector op ramkoers met de politiek
De situatie is duidelijk: het spoor staat op ontploffen, de regering wankelt, en de pensioenhervorming wordt een symbolisch gevecht over meer dan alleen budgetcijfers.
In de kern draait de vraag om legitimiteit: hoeveel hervormingsdruk kan een regering zetten zonder draagvlak bij de werknemers die de ruggengraat vormen van het openbaar vervoer?
Zodra de Kamer de hervorming op de agenda zet, volgt een werkweek zonder treinen. En daarmee ook de ultieme stresstest voor een federale ploeg die haar eigen deadline niet meer kan uitstellen.
(Foto: PD)
