Ineens kan het wel: Israël steunt Trumps 20-puntenplan voor Gaza.
Voor de vierde keer sinds Donald Trumps terugkeer naar het Witte Huis ging de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op de koffie in Washington. Tussen twee zanddeegkoekjes door werd de blauwdruk voor Gaza besproken die in de Amerikaanse hoofdstad tot ‘vredesplan’ werd omgedoopt. Het plan - opgesteld door Trumps entourage met steun van oud-premier Tony Blair - moet tegelijk een staakt-het-vuren én een politieke doorbraak opleveren. Doch, die van Hamas waren niet op de koffie. Israël mag dan wel groen licht geven, het blijft muisstil langs Palestijnse kant.
Trumps 20-puntenplan voor Gaza: kernlijnen van het vredesvoorstel
Het vredesinitiatief van ‘the Donald’ Trump krijgt vorm in een document van 20 punten. En jawel - wat had je gedacht - het voorstel, dat de basis moet leggen voor een permanent einde aan de oorlog in Gaza, bevat enkele opvallende engagementen.
De belangrijkste pijlers van het plan:
- Onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren. Zodra alle partijen instemmen, moet het geweld volledig stoppen.
- Vrijlating van gijzelaars. Alle in Gaza vastgehouden Israëlische gijzelaars moeten binnen 72 uur worden vrijgelaten.
- Gefaseerde terugtrekking. Het Israëlische leger moet zich geleidelijk en in fases volledig terugtrekken uit de Gazastrook.
- Geen annexatie. Israël zal Gaza niet inlijven. Het gebied moet evolueren tot een “terreurvrije zone” die geen bedreiging vormt voor de regio.
- Ontwapening van Hamas. De militante organisatie mag geen enkele rol meer spelen in Gaza. Leden die het gebied willen verlaten, krijgen vrije doorgang.
- Bescherming van de bevolking. Palestijnse inwoners mogen blijven; gedwongen verplaatsingen worden uitgesloten.
- Tijdelijke technocratische regering. Gaza wordt geleid door een overgangsbestuur met Palestijnse, Arabische en internationale vertegenwoordigers.
- Board of Peace. De uitvoering wordt opgevolgd door een toezichtsraad onder leiding van Donald Trump. Ook de voormalige Britse premier Tony Blair krijgt daarin een rol.
- Internationale hulp. Zodra beide partijen instemmen, moet massale humanitaire en economische steun onmiddellijk richting Gaza vloeien.
Opvallend is dat er aanvankelijk sprake was van 21 punten. Dat bleek achteraf onjuist. Een clausule waarin Israël expliciet beloofde de Westelijke Jordaanoever niet te annexeren, staat niet in de officiële versie die het Witte Huis verspreidde.
Trump zet druk, Netanyahu volgt
Het Witte Huis presenteerde het plan als het ultieme antwoord op de oorlog in Gaza. Trump sprak uiteraard van “een van de grootste dagen in de geschiedenis” en herhaalde dat hij Netanyahu’s aanpak volledig steunt. “Doe wat je moet doen”, zei hij letterlijk.
Netanyahu van zijn kant - onder toenemende druk van zijn eigen ultranationalistische coalitie om “door te zetten tot de totale overwinning op Hamas” -noemde het plan “de invulling van Israëls oorlogsdoelen”. Ieder zijn moment de gloire, niet waar. Mocht Hamas weigeren in te stemmen, zo waarschuwde hij, dan zal Israël “het werk zelf afmaken” – op de makkelijke of op de harde manier.
Hamas zwijgt, tijdlijn onduidelijk
Voorlopig is er echter geen enkel teken dat Hamas het vredesplan zal accepteren. Oeps, want niet onbelangrijk. Ook over een concrete startdatum van een staakt-het-vuren werd niets meegedeeld. Daarmee hangt het plan tussen ambitie en realiteit: Israël heeft formeel ingestemd, maar zonder Palestijnse participatie blijft het een papieren constructie.
Zonder formele instemming van Hamas dreigt het “vredesplan” van Trump en Netanyahu een herhaling te worden van eerdere mislukte pogingen: ambitieuze ontwerpen die botsen op de verpletterende realiteit ter plaatse. Voor Netanyahu staat er meer op het spel dan diplomatiek prestige: ook in zijn eigen Israël wordt hij afgemeten op het vermogen om het conflict te beëindigen of op zijn minst onder controle te krijgen.
