Vooruit keert terug op belofte en duidt toch gecoöpteerde senator aan.
Kies je vooruit of achteruit, was de slogan van Vooruit bij de verkiezingen. Ze geven nu zelf het antwoord: achteruit. De sossen zullen alsnog een gecoöpteerde senator aanduiden, ondanks eerdere verklaringen dat de partij bewust geen senator naar de Senaat zou sturen. De koerswijziging ondergraaft een centrale belofte uit de aanloop naar de verkiezingen van juni 2024 en illustreert opnieuw hoe principiële standpunten in de praktijk snel worden ingeruild voor politieke berekening.
Van symbolische boycot naar strategische deelname
Voor de verkiezingen had de partijleiding expliciet aangekondigd geen gebruik te zullen maken van het recht op coöptatie. De redenering was eenvoudig: als partijen ophouden senatoren te sturen, verliest de Senaat zijn bestaansreden en dooft het instituut vanzelf uit. Die symbolische boycot moest het pleidooi voor de afschaffing van de Senaat kracht bijzetten.
Vandaag blijkt dat uitgangspunt verlaten. Vooruit kiest er alsnog voor een gecoöpteerde senator aan te duiden, met als argument dat een tweederdemeerderheid noodzakelijk is om de Senaat formeel af te schaffen. Zonder deelname aan het systeem zou die meerderheid onbereikbaar blijven.
Rekenen in plaats van afbouwen
De Senaat telt vijftig deelstaatssenatoren en tien gecoöpteerde senatoren. Die laatsten worden aangeduid door de partijen en ontvangen een beperkte parlementaire vergoeding. Op dit moment zijn negen van die tien plaatsen ingevuld. Vooruit zal tegen half februari de laatste benoeming op zich nemen.
De redenering achter de beslissing is zuiver mathematisch: wie een instelling wil afschaffen, moet eerst volwaardig deelnemen aan diezelfde instelling. Wat kan een blaba toch interessant klinken. Het morele argument waarmee de partij eerder uitpakte, verdwijnt daarmee echter wel. Wat werd voorgesteld als een principiële weigering om een “overbodig” orgaan in stand te houden, maakt plaats voor een klassieke machtsoefening binnen de bestaande spelregels.
Politieke geloofwaardigheid onder druk
De beslissing voedt het bredere wantrouwen tegenover politieke beloften. Wat in campagnetijd als een heldere en consequente keuze werd gepresenteerd, blijkt achteraf flexibel interpreteerbaar. Vooruit verdedigt de ommezwaai als noodzakelijk om een groter doel te bereiken, maar betaalt daarvoor een prijs in geloofwaardigheid.
De Senaat mag dan al jaren ter discussie staan, deze episode toont vooral hoe moeilijk het is voor partijen om afstand te doen van posities en mandaten, zelfs wanneer ze publiek het tegendeel beloven. In die zin bevestigt de keuze van Vooruit minder een strategie om de Senaat af te schaffen dan een hardnekkige politieke reflex: eerst meedoen, daarna (misschien)hervormen.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
