Fiscale hefbomen duwen ons welles nietes richting heilige warmtepomp.
Een nieuwe federale studie bevestigt wat beleidsmakers al jaren fluisterend voorbereiden: wie vandaag nog op gas verwarmt, zal de komende jaren een almaar zwaardere factuur in de bus vinden. Door een combinatie van koolstofheffingen, verschuivende accijnzen en een uitdovend btw-voordeel wordt straks zelfs in slecht geïsoleerde woningen de warmtepomp financieel aantrekkelijker dan de klassieke gasinstallatie.
Volgens de doorlichting van de FOD Volksgezondheid en de FOD Financiën kantelt de kostenbalans in vijf jaar tijd volledig. Waar een huishouden met een slecht geïsoleerd huis vandaag jaarlijks 1.850 euro kwijt is aan gas — en tot 650 euro extra zou betalen met een warmtepomp — draait dat verschil tegen 2030 om. Dan wordt de warmtepomp bijna 650 euro goedkoper in verbruik dan de gasboiler. De berekening houdt geen rekening met de hogere aankoopkost van een warmtepomp, maar signaleert wel een beleidsmatig gewenste “doorbraak”.
De nieuwe fiscale realiteit: fossiel wordt systematisch aangeschroefd
De kern van de verschuiving zit in drie maatregelen:
1. Europese koolstoftaks ETS2
De taks, waarschijnlijk pas in 2028 ingevoerd, maakt zowel verwarming op gas of stookolie als rijden op benzine en diesel duurder.
• Een goed geïsoleerde woning op gas + benzinewagen: +207 euro/jaar
• Slecht geïsoleerd huis op stookolie + intensief dieselgebruik: +600 euro/jaar
2. Federale accijnsverschuivingen
Tegen 2029 stijgt de gasfactuur gemiddeld met 77,30 euro per jaar, terwijl de elektriciteitsfactuur met 41,55 euro daalt.
3. Einde van de btw-korting op gas
Wanneer het huidige 6 procent-tarief wegvalt en opnieuw 21 procent wordt toegepast, stijgt de gasrekening opnieuw aanzienlijk — een verplichting vanuit Europa.
Het resultaat is een langzaam maar zeker dichtschuiven van de prijsverhouding tussen gas en elektriciteit. Waar elektriciteit vandaag nog 4,1 keer duurder is dan gas, zakt die verhouding naar 3,4 met de federale taxshift en richting 2,8 met de Vlaamse ingrepen erbij. Pas vanaf een verhouding van 2,1 wordt de warmtepomp “algemeen rendabel”, maar volgens de administratie komt Vlaanderen stilaan in de buurt.
Rendabiliteit blijft afhankelijk van de woning én de renovatiedrempels
Dat de warmtepomp op termijn goedkoper wordt in verbruik, betekent volgens de energiewaakhond CREG niet dat de investering voor elke woning financieel logisch is.
In matig tot goed geïsoleerde huizen wordt de warmtepomp over de volledige levensduur de goedkoopste optie. Maar in slecht geïsoleerde woningen blijft er vaak een aanzienlijke kostenhandicap, zelfs met Vlaamse premies tot 8.000 euro.
De klimaatafdeling van de FOD bevestigt dat isolatie de grote bottleneck blijft: duizenden woningen moeten eerst structureel verbeterd worden vooraleer een warmtepomp efficiënt kan functioneren. Bovendien spelen praktische drempels — renovatiecomplexiteit, budget, tijd — nog altijd een belangrijke rol.
Het beleid zet door, maar de beperkingen blijven zichtbaar
De beleidslijn is duidelijk: fossiele verwarming moet financieel pijn beginnen doen, en de warmtepomp wordt via fiscale druk naar voren geschoven als standaardoplossing. Toch waarschuwen de federale experten dat de huidige maatregelen nog niet volstaan om de warmtepomp “algemeen rendabel” te maken.
“De richting is juist, maar de kloof is nog niet volledig gedicht”, klinkt het. Pas wanneer elektriciteit voldoende goedkoop wordt in verhouding tot gas — en wanneer woningen op grote schaal beter geïsoleerd zijn — zal de warmtepomp niet alleen de klimaatvriendelijke keuze zijn, maar ook de economisch logische.
Tot dan blijft het energiedebat vooral een oefening in fiscale verschuivingen, met de warmtepomp als eindstation. Gasverwarming is onderweg van standaard naar luxe. En de consument zal dat vier seizoenen per jaar voelen.
(Foto: Shutterstock)
