Tussen Poetin en Kim: de Chinese schaduw die CD&V liever negeert.
Wat heeft een Belgische oud-premier te zoeken op een militaire parade in Peking, geflankeerd door Vladimir Poetin en Kim Jong-un? Yves Leterme noemt het “een teken van vriendschap” en beweert dat hij er zat als lid van de Club van Madrid, een netwerk van voormalige staatshoofden. Maar binnen CD&V klinkt vooral ongemak. Want hoe je het ook draait of keert: zijn aanwezigheid op een tribune waar geen enkele andere westerse leider zat, is een politieke keuze – en één die wringt.
Zakenman in Chinese dienst
Veertien jaar na zijn vertrek uit de Wetstraat is Leterme al lang geen politicus meer, maar een ondernemer met stevige wortels in het Verre Oosten. Hij werkte voor Huawei, leidde ToJoy – een Chinees investeringsvehikel – en figureerde in een staatspropagandafilm waarin hij de economische hervormingen van de communistische partij prees, met de Belgische vlag discreet op de achtergrond. Voor China is hij dus niet zomaar een ex-premier, maar een bruikbaar uithangbord dat legitimiteit moet verlenen aan hun narratief.
Parade van gezichten en signalen
De militaire parade in Peking - officieel ter herdenking van de Chinese overwinning op Japan - was een zorgvuldig geregisseerde machtsdemonstratie. Westerse leiders bleven weg, op de Slovaakse president na. Wie er wél zat, waren vertegenwoordigers van regimes als Iran, Cuba, Rusland en Noord-Korea. Dat Leterme zich in dat rijtje plaatste, gaf China precies wat het wilde: een Belgisch gezicht op de eretribune. De Belgische regering sloeg de uitnodiging af om een politiek signaal te geven, de laatste CD&V-premier deed het omgekeerde.
“Onbegrijpelijk” en tegelijk voorspelbaar
Binnen CD&V houdt de top zich op de vlakte. Officieel is Leterme geen actief partijlid meer, maar achter de schermen klinkt irritatie. “Hij praat gewoon de officiële lijn van Peking na”, zegt een parlementslid. Voorzitter Sammy Mahdi weigert commentaar, uit vrees om het vuur daarmee op te poken. Maar de partij staat met de broek op de enkels: een oud-boegbeeld dat schaamteloos de Chinese kaart trekt, en een partijleiding die doet alsof dat niets met hen te maken heeft.
Het ongemak van een erfenis
Niet iedereen binnen de christendemocraten wil Leterme afschrijven. Kris Peeters, oud-minister-president en partijgenoot en evens kazakkedraaier van het eerste uur - wijst op de hypocrisie van de kritiek. “Toen ik als minister-president economische missies naar China leidde, klapte iedereen mee. Nu doet Leterme in wezen hetzelfde, maar plots is het problematisch.” Is er iemand die ons die logica kan uitleggen? Hoe dan ook: voor de oudere garde blijft Leterme een architect van de hoogdagen van de partij, en dat verleden weegt door.
De kern van het probleem
Wat dit dossier blootlegt, is niet alleen de persoonlijke parcourswijziging van een oud-premier, maar ook het gemak waarmee voormalige leiders hun politiek kapitaal verzilveren in regimes waar democratie geen rol speelt. Voor China is Leterme niet de zakenman, maar de Belgische ex-premier. Voor CD&V is hij een oud-boegbeeld van in de tijd dat meneer pastoor mee het stemhokje inging die hen ongevraagd compromitteert. Voor de publieke opinie blijft vooral één beeld hangen: een West-Vlaming die zich schaart in een rijtje autocraten en militairen, met de Belgische vlag in zijn rug.
(Foto: PD)
