🎥 Amerika als ‘the land of the free’ bestaat niet meer

Amerikaanse senator tegen de grond gewerkt en gehandboeid tijdens persconferentie van minister over protesten in Los Angeles: alleen een vierkant snorretje scheidt Donald nog van Adolf.

De slogan “land of the free” heeft in de Verenigde Staten steeds minder inhoud. Sinds de terugkeer van Donald Trump op het politieke toneel – dit keer met een scherper mes tussen de tanden – is de democratie er niet langer vanzelfsprekend. Kritische stemmen verdwijnen uit de publieke ruimte, media worden gebrandmerkt als vijand van het volk, vreemdelingen worden met militaire precisie opgepakt en uitgewezen, en wie durft te protesteren, riskeert represailles die doen denken aan de schaduwen van het verleden.

100 jaar later

Trumps entourage legt het draaiboek van de jaren dertig opnieuw op tafel. We zien het: hoe de leider boven de wet geplaatst wordt, hoe afwijkende meningen systematisch onderdrukt worden, hoe propaganda en angst de plaats innemen van rede en debat. De parallellen met de opkomst van nazi-Duitsland zijn geen gratuite provocatie meer – ze zijn een waarschuwingssignaal, in hoofdletters geschreven.

Wat ooit de trots van de vrije wereld was, schuift steeds dichter richting autocratie. Een verkiezing in de VS is geen clash van ideeën meer, maar een strijd om het overleven van de rechtsstaat zelf. En wie daar de ogen voor sluit, zal de geschiedenis binnenkort niet meer hoeven op te zoeken in boeken – hij zal ze herbeleven, aan den lijve.

Sernator in de boeien geslagen

Op een persconferentie in Los Angeles – zogezegd over "veiligheid", maar vooral een PR-moment voor Trumps ijzeren immigratiebeleid – ging het fout. Zichtbaar fout. Toen senator Alex Padilla van Californië het lef had om een vraag te stellen aan minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem, werd hij zonder pardon tegen de grond gewerkt en in de boeien geslagen. Op klaarlichte dag, voor draaiende camera’s, alsof hij een gevaarlijke terrorist was in plaats van een verkozen volksvertegenwoordiger.

Het incident, dat intussen viraal gaat, leest als een lesje autoritaire communicatie anno 2025. Noem stond met gefronste wenkbrauwen en strak ingestudeerde taal haar nummertje op te voeren over "ordehandhaving" en "nationale veiligheid", toen Padilla in beeld kwam en zich beleefd voorstelde: “Ik ben senator Alex Padilla en ik heb vragen voor de minister.”

Foute zin. Slechte timing. Geen toestemming van de showrunner.

Wat volgde, had meer weg van een scènetje uit een politiestaat dan uit de bakermat van de democratie: FBI-agenten en andere blauwe mannetjes duwden Padilla zonder aarzelen de zaal uit, smeten hem op het asfalt en klikten de handboeien om. Beelden van de actie, inclusief het gestuntel van de veiligheidsdiensten, gingen in geen tijd de wereld rond.

De reactie van Padilla, intussen vrijgelaten maar duidelijk nog witheet: “Je kan je alleen maar voorstellen hoe ze omgaan met landarbeiders, koks en dagloners in Los Angeles en de rest van Californië.”
Touché.

“Amerikaans toneel met Sovjet-allures”

Vanuit Democratische hoek klinkt – terecht – verontwaardiging. Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, sprak over “een misselijkmakende vertoning”. Californië-gouverneur Gavin Newsom deed er nog een schep bovenop: “Dit is dictatoriaal, schandalig en beschamend. Trump en zijn troepen zijn de controle kwijt.”

De reactie van minister Noem klonk is er eentje van het niveau van Suske en Wiske: Padilla had zich maar eerst moeten identificeren, met een vriendelijk handje en een vlot gesprek. 

Een systeem in vrije val

Het incident zegt veel over de staat van Amerika vandaag: waar kritische vragen als bedreiging worden gezien, waar ordehandhaving synoniem is voor vernedering, en waar een minister zonder blozen een senator de mond laat snoeren met handboeien in plaats van woorden.

Wat overblijft, is een politiek landschap waarin de democratie aan de leiband loopt van wie het hardst roept, en waar rechtstaat meer en meer een façade wordt. Kristi Noem mag dan wel van binnenlandse veiligheid spreken, wat hier geserveerd werd, was vooral: binnenlandse intimidatie.

Amerika 2025. Land of the free? Not anymore.