Brussel is al lang een mengelmoes van talen, culturen en muziek. Op het MashaaDunya Festival wordt die mix van 8 oktober tot 28 november ook letterlijk kunst, met tentoonstellingen, film en muziek waarin onder meer Marokkaanse, Turkse, Congolese en Belgische invloeden door elkaar lopen. Van familieherinneringen tot hiphop en elektronische muziek: hier hoeft niemand netjes in één cultureel hokje te passen.
Brussel hoeft niet te wachten op een diversiteitsplan om multicultureel te worden. De stad leeft al decennialang op het ritme van migratie en meertaligheid. Dat hoor je op straat, in cafés en concertzalen en in de muziek van jonge Brusselaars die zonder veel moeite invloeden combineren waarvoor vorige generaties nog aparte platenbakken nodig hadden.
Precies die kruisbestuiving staat centraal tijdens het MashaaDunya Festival, dat van 8 oktober tot 28 november op verschillende locaties in Brussel loopt. Via beeldende kunst, muziek, film en gezamenlijke creatieve projecten brengt het festival onder meer Marokkaanse, Turkse, Congolese en Belgische culturele werelden samen.
Daarbij draait het niet alleen om afkomst. Herinneringen, familiegeschiedenissen en de overdracht tussen generaties spelen een belangrijke rol, maar evengoed de vraag wat jonge kunstenaars vandaag met die bagage doen.
Van familieverhaal tot nieuwe kunst
In GC De Markten aan de Oude Graanmarkt lopen verschillende tentoonstellingen rond identiteit, herinnering en culturele overdracht. Mabubu en Bnat El Ghorba zijn er van 8 tot en met 30 oktober te zien, terwijl Regards partagés doorloopt tot 6 november.
Professionele kunstenaars en jonge makers worden er naast elkaar geplaatst. Interessant daarbij is vooral hoe verschillende generaties omgaan met hun culturele achtergrond. Wat neem je mee uit de wereld van je ouders of grootouders en wat doe je daar vervolgens zelf mee?
Want cultuur heeft zich natuurlijk nooit netjes aan landsgrenzen gehouden. Een traditionele muziekstijl kan worden gecombineerd met elektronische productie, een familieverhaal kan spoken word worden en beelden uit verschillende culturen kunnen uiteindelijk in hetzelfde kunstwerk belanden.
Traditie ontmoet hiphop
Het duidelijkste voorbeeld daarvan volgt op 28 november in Espace Magh. Daar brengt een gezamenlijk muzikaal project artiesten uit de Marokkaanse, Turkse en Congolese culturele wereld samen. Traditionele muziek en persoonlijke verhalen worden gecombineerd met hiphop, spoken word en elektronische muziek.
Voor een jongere generatie is zo'n combinatie allang niet meer zo exotisch als ze misschien klinkt. Wie thuis met de ene muziek opgroeit en online dagelijks tien andere werelden binnenkrijgt, hoeft niet te kiezen tussen beide. Een traditionele melodie kan perfect terechtkomen in een elektronische productie en een familiegeschiedenis kan de basis vormen voor een hiphopnummer.
Dat maakt MashaaDunya interessanter dan een klassieke verzameling “muziek uit verschillende culturen”. Het gaat net over wat er gebeurt wanneer die culturen door elkaar beginnen te lopen en er iets nieuws ontstaat.
En wat gebeurt er na het festival?
Daarmee raakt MashaaDunya toch aan een bredere vraag. Brussel is een van de meest diverse steden van Europa, maar hoe sterk weerspiegelt die realiteit zich in de grotere culturele instellingen?
Een festival als dit kan jonge kunstenaars een eerste of nieuw publiek bezorgen, maar een duurzame carrière vraagt meer dan één tentoonstelling of optreden. Makers hebben ook vervolgopdrachten, podia, financiering en contacten nodig. Of festivals als MashaaDunya daadwerkelijk zo'n springplank kunnen zijn, is daarom minstens zo interessant als wat er tijdens die weken zelf gebeurt.
Tegelijk hoeft een kunstenaar met Marokkaanse, Turkse of Congolese roots natuurlijk niet voortdurend als vertegenwoordiger van een gemeenschap op een podium te staan. Een Congolese muzikant hoeft niet uitsluitend over Congo te zingen en een Brusselse kunstenaar met Marokkaanse roots hoeft niet bij iedere tentoonstelling migratie als onderwerp te krijgen. Uiteindelijk moet het werk ook gewoon goed, spannend of verrassend mogen zijn.
MashaaDunya laat alvast zien wat er ontstaat wanneer verschillende werelden niet naast elkaar worden gezet, maar met elkaar beginnen te mengen. En daarvoor bestaat waarschijnlijk geen betere proeftuin dan Brussel.
MashaaDunya Festival
8 oktober – 28 november 2026
Verschillende locaties in Brussel, waaronder GC De Markten en Espace Magh.
(Foto: Mashaadunya/cbai)
