Bezitters van zonnepanelenbezitters mogen de broekriem aanhalen, want gratis bestaat niet (meer).
Er was eens, niet zo lang geleden, in een land waar men nog een sinterklaas geloofde, een regering die zijn onderdanen wijsmaakte dat zonnepanelen niet alleen een oplossing waren om de aarde te redden, maar ook je portemonnee. En de onderdanen geloofden het. De ene subsidie na de andere volgde, tot de kassa leeg was, en politici hun beloftes een na een weer introkken. De naïeve eigenaar van zonnepanelen dacht dus lange tijd dat hij slim bezig was: gratis stroom van de zon en een extra centje bijverdienen door de overtollige elektriciteit op het net te zetten. Maar dat sprookje is straks definitief voorbij. In sommige elektriciteitscontracten flirt men nu met negatieve injectietarieven, wat betekent dat gezinnen met zonnepanelen straks moeten betalen om hun eigen opgewekte stroom aan het net toe te voegen. Het is geen kwestie van ‘of’, maar van ‘wanneer’.
Van energiebron naar kostenpost
Voor het eerst dreigt het terugleveren van zonne-energie niet langer een winstgevende, maar een verlieslatende zaak te worden. In een analyse van de nieuwste tariefkaarten blijkt dat een aantal variabele energiecontracten in Vlaanderen nu al flirt met negatieve injectietarieven. Wie klant is bij Energie.be – nota bene de winnaar van de groepsaankoop van de provincie West-Vlaanderen – of een variabel contract bij Mega heeft, kan binnenkort diep in de buidel tasten om zijn stroom kwijt te geraken. En dat terwijl bijna 75.000 gezinnen al hebben ingetekend op het winnende contract.
UGent-energie-expert Joannes Laveyne zegt in ‘De tijd’ dat er geen ontsnappen aan is. “De markt moet een manier vinden om de overproductie van zonne-energie te compenseren, en negatieve injectietarieven zijn de logische stap. De enige andere optie is de kosten verrekenen in de algemene elektriciteitsprijs, maar dan draait iedereen, ook wie geen zonnepanelen heeft, op voor de rekening.”
Variabele contracten worden onzekere gok
Wie een variabel contract heeft, ziet de vergoeding voor zijn opgewekte stroom maandelijks veranderen, afhankelijk van de prijzen op de groothandelsmarkt. Als de tarieven van vorig jaar standhouden, zullen klanten met zonnepanelen in de lente en zomer moeten betalen om hun overtollige elektriciteit op het net te zetten. Een simulatie van Mathieu Veys, zaakvoerder van Solar Batteries, wijst uit dat klanten van Energie.be van april tot september een negatieve vergoeding van 0,11 tot 1,26 cent per kWh kunnen krijgen. Ook klanten met bepaalde contracten van Mega ontsnappen niet aan de dans.
Hoewel de Vlaamse nutsregulator voorspelt dat de injectietarieven nipt positief zullen blijven, waarschuwen experts dat dit slechts een tijdelijk gegeven is. “Mocht het toch gebeuren, dan zal het eerder uitzonderlijk en om een klein bedrag gaan”, stelt Tom Van Den Bosch, co-CEO van Energie.be. Maar wie gelooft dat, wetende dat de markt al langer onder druk staat?
Slim spelen of betalen?
De situatie zet zonnepaneleneigenaars voor een moeilijke keuze. Een overstap naar een dynamisch elektriciteitscontract zou een oplossing kunnen zijn. Dat type contract past zich aan per uur, afhankelijk van vraag en aanbod. Klanten kunnen dan slim inspelen op prijsschommelingen en zo hun verbruik optimaliseren. Maar dynamische contracten zijn in Vlaanderen nog verre van populair: slechts 0,5 procent van de afnemers maakt er gebruik van.
De elekticiteitsboeren maken ons wijs dat het elektriciteitsverbruik op het juiste moet gestimuleerd worden. Warmtepompen en elektrische voertuigen zouden daarbij een cruciale rol spelen. Of de Vlaamse gezinnen hier klaar voor zijn, is echter een andere vraag.
Een zomer vol rekeningetjes
Wat vaststaat, is dat zonnepaneleneigenaars niet langer zorgeloos kunnen genieten van hun ‘gratis’ zonnestroom. De tijd waarin de elektriciteitsmeter vrolijk terugdraaide en de zon letterlijk geld in het laatje bracht, is voorbij. Nu is het kwestie van slim omspringen met je eigen opgewekte stroom, of diep in de buidel tasten om diezelfde stroom aan het net te ‘mogen’ leveren. Eeen zekerheid: de rekening komt altijd.
