H&M Group maakte woensdag Macy Grimshaw bekend als winnares van de teruggekeerde H&M Design Award 2026, na zes jaar pauze.
Woensdagavond, in Londen, viel de beslissing. De H&M Design Award, na zes jaar stilte opnieuw uitgereikt, ging naar Macy Grimshaw van Central Saint Martins. Ze krijgt 150.000 euro, een jaar begeleiding op maat en de kans om een collectie te maken die H&M wereldwijd in een selectie van winkels en online verkoopt. Van de acht finalisten kwamen er drie uit een Belgische modeschool: Yichun Liu en Yvonne Schichtel van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen, en Fantin Delattre Pirenne van La Cambre in Brussel. Geen enkel ander land leverde er zoveel, en toch ging de prijs naar Londen.
Grimshaw is daarbij een terechte winnares. Haar collectie 'M' is een ode aan haar grootmoeder Mauricette, opgebouwd uit wat een voorbijganger niet ziet: graffiti, verkoolde peuken, de straten van Londen die niemand fotografeert. Ze kneedt leer tot mantelpakjes. Eerder bouwde ze al een collectie op het archief van filmnegatieven, brieven en kleren dat haar grootmoeder naliet. De jury, met onder meer model Paloma Elsesser, voormalig Dazed-hoofdredacteur IB Kamara, het ontwerpersduo achter Chopova Lowena en Hillary Taymour van Collina Strada, prees haar visie, haar vakmanschap en haar talent om originele ideeën te verzoenen met verkoopbaarheid. Dat laatste criterium verklaart al veel.
Een broedplaats die exporteert
Voor de Belgische scholen is 2026 een uitzonderlijk jaar. Julie Kegels, afgestudeerd in Antwerpen, won in september de LVMH Prize. Twee maanden eerder ging de ANDAM Grand Prix naar Marie Adam-Leenaerdt, alumna van La Cambre. Ook eerdere edities van de H&M-prijs kenden Belgische laureaten: Minju Kim in 2013 en Sabine Skarule in 2020 kwamen uit Antwerpen, Eddy Anemian won in 2014 als student van La Cambre.
Kijk je naar de namen, dan zie je meteen hoe die scholen werken. Yichun Liu is van Chinese afkomst en viel op met sculpturale schoenen die het middelpunt van elk silhouet vormen. Yvonne Schichtel studeerde eerst modeontwerp aan Cornell in de Verenigde Staten en maakte in Antwerpen een masterscollectie over veerkracht en oude matriarchale culturen. Ook Anemian kwam uit Frankrijk naar Brussel. België trekt talent uit de hele wereld aan, kneedt het vier of vijf jaar lang tot een eigen stem en ziet het daarna vertrekken naar Parijs, Londen of Milaan.
Dat is de kracht en de zwakte van het Belgische model. De Academie en La Cambre zijn openbare scholen, betaald met belastinggeld, waar studenten leren om tegen de stroom in te ontwerpen. Toen de Antwerpse Zes veertig jaar geleden doorbraken, bleef een deel van die rijkdom hier: winkels, ateliers, een eigen modehuis als dat van Dries Van Noten. Vandaag gaat het geld elders naartoe. Wie in Antwerpen afstudeert, belandt bij Dior, Schiaparelli, Loewe of Bottega Veneta. De omzet die dat talent later oplevert, komt in Parijs en Milaan op de rekening.
Fast fashion als mecenas
En dan is er de schenker zelf. H&M is het schoolvoorbeeld van een keten die mode snel, goedkoop en in enorme hoeveelheden maakt, een model dat al jaren onder vuur ligt om zijn afval, zijn lonen en zijn tempo. Diezelfde keten zet nu 150.000 euro op tafel voor één jonge ontwerper en laat de winnende collectie produceren voor de eigen rekken. Dat is royaal, en het is ook slim. Een prijs met een jury vol modegezag geeft het merk de aura die een T-shirt van vijf euro mist.
Voor een pas afgestudeerde ontwerper is 150.000 euro een vermogen. Belgische ontwerpers die een eigen label opstarten, moeten vaak jaren rondkomen met kleine subsidies en een atelier aan de keukentafel. De vorige winnaars van de H&M-prijs, zoals Richard Quinn en Priya Ahluwalia, bouwden er een echte carrière mee uit. Een student die zijn kans grijpt, verraadt niemand. Wat blijft knagen, is dat dat geld uit Stockholm moet komen. Vlaanderen en Brussel investeren in de opleiding van de beste modetalenten ter wereld en laten de oogst aan anderen over.
Wie de rekening betaalt, bepaalt de smaak
Er zit nog een angel in het jurycriterium. Een ontwerper die het moet winnen op 'commercieel potentieel', schuift richting wat in een winkel verkocht kan worden. Dat staat haaks op wat de Antwerpse Academie al decennia predikt. Bij de afstudeershow van dit jaar schreven buitenlandse vakbladen nog dat de collecties eigen stemmen boven trends stelden. Wie die eigenzinnigheid wil bewaren, heeft geld nodig dat niets terugvraagt. Precies dat geld is in België schaars.
Het zegt veel dat de grootste Belgische modeverhalen van dit jaar zich in het buitenland afspelen: Kegels in Parijs, Adam-Leenaerdt in Parijs, drie finalisten in Londen. België blijft de beste kweekvijver van Europa. Of het ook ooit zelf de vis eet, hangt af van politici die mode nog altijd als luxe beschouwen, terwijl het een industrie is die dit land zelf mee heeft opgebouwd.
Volgend jaar in september hangt de collectie van Macy Grimshaw in de rekken van H&M. Kijk dan eens naar het label, en denk aan de drie die in Antwerpen en Brussel leerden ontwerpen en er niet bij hangen.
(Foto: Instagram)