Meer dan veertig jonge makers krijgen in Antwerpen zes dagen lang de ruimte om te experimenteren. Van performances en mode tot muziek, video en installaties: tijdens Vruchtbare Grond #12 in Het Bos hoeft kunst zich niet netjes aan de regels te houden.
Er zijn tentoonstellingen waar je binnenkomt, naar een paar schilderijen kijkt en na twintig minuten weer buiten staat. En er zijn plekken waar je geen idee hebt wat je precies aan het bekijken bent, maar waar je wel voelt dat er iets gebeurt. Welkom in Het Bos in Antwerpen.
Tot en met vrijdag 25 september vindt daar Vruchtbare Grond #12 plaats, het presentatie- en kunstenfestival van de Bosacademie. Meer dan veertig jonge makers tonen nieuw werk in beeldende kunst, mode, muziek, performance, video en andere disciplines. Het resultaat is geen klassieke groepstentoonstelling met keurige hokjes, maar een creatieve stad in het klein waarin verschillende werelden door elkaar lopen.
Hier mag kunst nog een beetje ontsporen
Het Bos wil met zijn Bosacademie geen klassieke kunstopleiding aanbieden. Het project wordt omschreven als een ontwikkelingsparcours, een leertraject, een denkbad en vooral een springplank voor jonge denkers, doeners, artiesten en creatieve ondernemers.
Je kunt er een muziekproject ontwikkelen, een modeshow organiseren, een videoclip maken, een performance uitwerken of simpelweg een idee testen dat nog nergens helemaal in past. In 2026 werden meer dan vijftig makers geselecteerd om nieuw werk te ontwikkelen. Vruchtbare Grond is het moment waarop een deel van die experimenten aan het publiek wordt voorgesteld.
En dat merk je aan de namen en projecten die deze week in Het Bos opduiken. Er is werk van onder anderen Carla Martín, Valéria Martins, Jenske Eeckhout, Aiko Annaert, Maya Scarcelli, Martin Gécé, Hadrien Loumaye, Tobias Huycke, Anastaia Shchukina, Arseniy Litviniuk, Helena Severens, Lize Maekelberg, Arne Verschaeren en LUNA Antwerp.
Je hoeft die namen vandaag nog niet te kennen. Dat is net het interessante.
Van queer mythologie tot kartonnen werelden
Neem Arno Verbruggen. Zijn performance HYACINTH vertrekt vanuit de Griekse mythe van Hyacinthus en Apollo, maar gebruikt die niet als een stoffig verhaal uit een schoolboek. Verbruggen onderzoekt queer intimiteit, verlangen, schoonheid, rouw en transformatie. Daarbij gebruikt hij het lichaam als plaats voor ritueel en metamorfose. Volgens de maker balanceert de voorstelling tussen tederheid en brutaliteit.
Ook Manon De Bruyn en Bram De Laet zoeken het niet bepaald in de klassieke tentoonstellingsruimte. Voor Everybody’s Party veranderden ze tijdens hun residentie de concertzaal in een installatie met tweedimensionale sculpturen uit karton, gecombineerd met experimentele gitaarmuziek en elektronische composities. Tijdens Vruchtbare Grond tonen ze onder meer beelden van het maakproces, die ze verder bewerken en koppelen aan actuele gebeurtenissen.
Het zijn projecten die duidelijk maken hoe weinig zin het nog heeft om jonge kunst netjes onder te brengen in de vakjes beeldende kunst, podiumkunst, mode of muziek. Een installatie kan een concert worden. Een performance kan vertrekken vanuit mythologie en eindigen bij hedendaagse queer cultuur. En een kartonnen sculptuur kan evengoed het decor vormen voor een muzikaal experiment.
De grenzen bestaan nog wel. Alleen lijken deze makers er steeds minder belangstelling voor te hebben.
Kunst die niet netjes wil blijven zitten
Dat geldt ook voor Moryana Filipova, die in Don't panic! // Panic. onderzoekt wat er gebeurt wanneer mensen moeite hebben om voor zichzelf op te komen. Ze werkt met herinneringen, stilte, beweging en het lichaam en stelt vragen over wie mag kijken, wie wordt stilgemaakt en wat ervoor nodig is om opnieuw ruimte in te nemen.
Het lichaam is in veel hedendaagse kunst niet langer alleen het onderwerp, maar ook het materiaal waarmee gewerkt wordt. De kunstenaar hoeft niet achter een schildersezel te verdwijnen, maar staat evengoed zelf op het podium, filmt, monteert, danst, maakt muziek of bouwt een ruimte.
Dat maakt Vruchtbare Grond interessanter dan een verzameling eindwerken van studenten. Het gaat hier minder om het perfecte eindproduct dan om de vraag wat er gebeurt wanneer iemand voldoende ruimte krijgt om een idee uit te proberen.
Geen museum, geen school en geen festival zoals alle andere
Het Bos zelf heeft iets wat klassieke kunstinstellingen soms missen: het gevoel dat je er niet noodzakelijk weet wat er morgen zal gebeuren. Het programma schuift moeiteloos van expo naar performance, van muziek naar eten en van film naar feest.
Ook Vruchtbare Grond volgt die logica. Op donderdag 24 september opent de expo opnieuw om 16 uur. Vrijdag 25 september wordt het festival afgesloten met tentoonstellingen, performances, muziek en een feest van de Bosacademie en TADA Magazine.
Alle activiteiten zijn gratis toegankelijk. Voor performances in de Theaterzaal worden op de dag zelf gratis tickets verdeeld aan het onthaal.
Je hoeft dus geen kunsthistoricus te zijn, geen curator te kennen en al helemaal geen verstand te hebben van hedendaagse kunst om binnen te stappen. Je mag gewoon nieuwsgierig zijn.
De kunstacademie zit tegenwoordig overal
Misschien is dat wel het interessantste verhaal achter Vruchtbare Grond. Jonge kunstenaars leren vandaag niet alleen in ateliers, academies en officiële opleidingen. Ze halen hun inspiratie evengoed uit muziekvideo's, sociale media, mode, clubs, straatcultuur, fotografie, gaming en samenwerkingen met andere makers.
Een kunstenaar kan fotograaf én stylist zijn. Een muzikant kan video's maken. Een modeontwerper kan een performance bouwen. Een beeldend kunstenaar kan een dj-set organiseren. En een curator kan evengoed een TikTok-account hebben.
De traditionele kunstwereld heeft daar soms moeite mee, omdat ze graag duidelijkheid heeft: dit is mode, dit is theater, dit is design en dit is beeldende kunst.
De jonge generatie lijkt daar minder wakker van te liggen.
Misschien is dat ook precies waarom je deze week in Het Bos moet gaan kijken. Niet om te ontdekken wie de volgende grote Belgische kunstenaar wordt. Dat weet niemand. Wel om te zien hoe de volgende generatie kunst maakt voordat de kunstwereld haar opnieuw in hokjes probeert te stoppen.
Ga alvast hier even kijken en steek er je artistiek licht op.
(Foto: YouTube)
