Het einde van de vrijheid van meningsuiting: welkom in het tweede Trumpiaanse tijdperk.
In Washington regeert de waanzin weer. Achter de tandpasta-glimlach en de rode pet, schuilt het ego van een dictator. Donald J. Trump – tweevoudig impeached, viervoudig aangeklaagd, maar o zo knuffelbaar voor zijn aanhangers – zit opnieuw op de troon, en dat laat hij zich smaken. De pers? Gekneveld. De waarheid? Gekielhaald. De democratie? Op het infuus.
Wat vroeger doorging als een kabinetsvergadering, is nu een freakshow op hoog niveau. Afgelopen woensdag was er opnieuw een openbare kabinetsvergadering. Twee uur lang zat Donald Trump met zijn loyale lakeien en genoot van hun uitgesproken onvoorwaardelijke liefde en waardering. Een live-uitzending van hielenlikken en realiteitsvervorming. Twee uur lang kreeg Trump te horen dat hij de beste mens is sinds Jezus, met als hoogtepunt een stunt van Elon Musk, die zichzelf versierde met een dubbele pet: eentje met “Gulf of America” erbovenop zijn Dogecoin-hoed. “Elon, ik ben dol op de dubbele hoed,” kirde Trump. Je kunt het niet verzinnen – maar helaas, het is wél zo.
Zelfs Ann Coulter, de koningin van de alt-right provocatie, vond het allemaal te veel Kim Jong-Un en te weinig Ronald Reagan. De eerste 100 dagen van Trump 2.0 zitten erop, en wat hebben we geleerd? Vrij weinig – behalve dan dat feiten officieel tot vijandige entiteiten zijn verklaard. Wanneer de realiteit zelf als politiek wapen wordt gezien, is het tijd om de paniekknop van onder het stof te halen.
“Freedom of speech” is dood, en Trump was de begrafenisondernemer
Trump gedraagt zich als een dictator die de handleiding heeft ingeslikt. “Feiten? Alleen als ik ze zelf verzin.” Toen Amazon besloot invoerrechten transparanter weer te geven, werd het bedrijf meteen beschuldigd van “samenwerking met Chinese propaganda”. En toen CNN meldde dat Trump persoonlijk Jeff Bezos had opgebeld om te klagen, zagen we het bekende patroon opnieuw: pressie, dreiging, en uiteindelijk onderwerping. Amazon paste zich aan. Trump noemde het “een goede beslissing”.
Op sociale media draait hij het narratief als een pannenkoek. In januari 2024 riep hij nog dat de stijgende beurs zijn verdienste was. Nu de markten dalen? “Bidens beurs.” Eeen pijnlijk voorbeeld Trumps verbale gymnastiek. De limbo-koning van Mar-a-Lago weet altijd nóg lager te zakken.
SLAPP ze onder de tafel
Trump gebruikt rechtszaken als knuppels. SLAPP – Strategic Lawsuits Against Public Participation – zijn zijn favoriete wapen. Niet om te winnen, maar om te verpletteren. Hij klaagt media aan, intimideert bedrijven, en gebruikt de rechtbank als een witwasmachine voor chantage. Seth Stern van de Freedom of the Press Foundation noemt het terecht een “legale omkoopstructuur”. Als hij het in een steegje deed, was het corruptie. Maar als een rechter het aftekent? Helemaal prima in Trumpland.
De pers zwijgt, de lakeien juichen
De pers heeft gefaald. Dat zegt niet zomaar een columnist – dat zegt een veteraan van het Witte Huis, Brian Karem. De man die ooit voor Playboy verslag deed vanuit de briefing room – toen dat nog een plek was waar de macht ter verantwoording werd geroepen – ziet het met lede ogen aan. De journalisten van nu stellen geen vragen meer. Ze knikken, glimlachen en checken hun social media volgers. Trump vraagt eerst wie je bent, en beslist dan of je vraag telt. Onafhankelijke media? Buiten gezet. Welkom “Nieuwe Media”: een clubje MAGA-influencers dat met open mond luistert naar presidentiële nonsens over transgenderzwemsters en Uber-chauffeurs die eindelijk weer Engels spreken.
Journalisten als Helen Thomas en Sam Donaldson zouden zich omdraaien in hun graf. Vroeger was het onze job om de president het vuur aan de schenen te leggen – zelfs als we op hem hadden gestemd. “Als mijn president geen kritische vragen aankan, moet ik en het hele land dat weten,” zei Donaldson ooit. Tegenwoordig is het devies: kussen of verdwijnen.
Het is geen satire meer – het is beleid
Dat Trump de waarheid niet verdraagt, is inmiddels een vaststaand feit. Hij verdraait beelden, zoals toen hij een man die onterecht gedeporteerd werd ten onrechte afschilderde als bendelid. Wanneer een journalist hem corrigeert, is hij “gemeen”. Hij vecht niet met argumenten, maar met beledigingen. En als dat niet werkt, komt de advocaat.
Onder Trump is persvrijheid vervangen door propaganda, publieke dienstverlening door persoonlijk voordeel, en het recht op kritiek door een plicht tot verering.
1360 dagen te gaan
We staan nog maar aan het begin van deze tweede termijn. 100 dagen van persoonsverheerlijking, desinformatie, en repressie liggen achter ons. Nog 1360 dagen te gaan, tenzij een journalist, een rechter of het volk zelf beslist dat het genoeg is geweest.
Maar is het ooit anders geweest?
Je kan je natuurlijk de vraag stellen of het ooit anders is geweest. Nu de Amerikaanse wind de andere kant uit is gaan waaien, is de - laat ons ze zo noemen - linkse pers er als de kippen bij om de stijl van de Trump dik in de verf te zetten als censuur. Wij weten als P-magazine maar al te goed wat het is om in de ban te worden geslagen, wegens ‘te kritisch’ voor de voorgekauwde waarheid. Wij likken nog altijd de wonden van het corona-narratief en zijn nauwelijks hersteld van het feit dat we de ‘andere waarheid’ schreven over Conner Rousseau - om maar twee cases te noemen. Beide keren werd op de sociale media voor ons de kraan dichtgedraaid, met zware financiële implicaties. Dat we zoveel later - als het ware postuum - gelijk kregen, leverde geen rechtzetting, noch excuses op. Zullen we dan maar stellen dat de waarheid zich voorzichtig in het midden verschuilt in de paradox ?
(Foto: screenshot YouTube)
