Kamerleden van Vooruit, CD&V en N-VA pakken uit met morele verklaringen die moeten suggereren dat de nieuwe regeling een toonbeeld van gelijkheid is. In werkelijkheid is het een oefening in zelfbehoud.
Na jaren van publieke kritiek en politieke bezweringen is de kogel door de kerk: de vzw Pensioenkas van de Kamer heeft een pakket hervormingen goedgekeurd waarmee de pensioenregeling voor parlementsleden voortaan in theorie de algemene regels zou volgen. Met veel tromgeroffel kondigen meerderheidspartijen dit aan als een “rechtzetting” van een historische ongelijkheid. Maar wie de details bekijkt, merkt al snel: dit is geen gelijkschakeling. Hoogstens een cosmetische correctie – en zelfs die kwam er pas onder druk.
Symboliek boven systeemwijziging
De Arizona-regering sleutelt al maanden aan een fundamentele pensioenhervorming voor werknemers en ambtenaren. Minder gunstige berekeningen, plafonnering van de indexering, geen uitzonderingsstatus meer voor ambtenaren met riante eindweddes: het hele systeem gaat op de schop.
Wat nu voor de parlementsleden op tafel ligt, is een poging om die hervorming ook op zichzelf toe te passen. Tenminste: dat beweren ze. In de praktijk gaat het om het volgende:
- De pensioenberekening gebeurt niet meer op basis van de huidige vergoeding, maar op het gemiddelde over de hele parlementaire loopbaan.
- Het vakantiegeld wordt beperkt tot 10 procent van het pensioenbedrag – in plaats van de vorige 92 procent.
- De indexering van de hoogste pensioenen wordt afgetopt.
- Het Wijninckx-plafond (het maximum pensioen) wordt bevroren en voortaan ook gecorrigeerd voor buitenlandse en internationale pensioenrechten.
- De uittredingsvergoeding wordt beperkt tot één jaar en telt niet langer mee voor het pensioen.
Klinkt ingrijpend, tot je beseft dat de referentielonen waarmee gerekend wordt nog altijd uit een parallel universum komen. Parlementsleden vertrekken van een fictieve wedde van 9.464 euro bruto per maand – een bedrag waar de doorsnee ambtenaar of werknemer zelfs met een loep en drie baremaverhogingen niet in de buurt komt.
Zelfbeeld versus werkelijkheid
Kamerleden van Vooruit, CD&V en N-VA pakken uit met morele verklaringen die moeten suggereren dat de nieuwe regeling een toonbeeld van gelijkheid is. “Politici mogen geen uitzondering zijn”, klinkt het bij CD&V. “Wij zijn blij dat dit nu rechtgezet wordt.” Vooruit noemt het “een belangrijk signaal”. N-VA benadrukt dat “alles wat toegepast wordt op ambtenaren, ook voor politici geldt”.
Maar net daar wringt het. Want signalen zijn nog geen structurele correcties. En belangrijke boodschappen betekenen weinig zolang de feiten hen tegenspreken. Het enige wat dit dossier tot nu toe bewijst, is dat onze parlementsleden de enigen zijn die werkelijk geloven dat ze zich met deze hervorming naast de gewone burger plaatsen. Of liever: dat ze hopen dat jij dat gelooft.
De oppositie kijkt door het rookgordijn
PVDA houdt geen blad voor de mond. Sofie Merckx noemt de maatregel “een halfslachtige hervorming waarmee politici hun privileges behouden.” In tegenstelling tot de grote regeringspartijen noemt zij het beestje bij naam: wie het pensioen van werkenden met een kettingzaag bewerkt, kan moeilijk volhouden dat hij zelf het slachtoffer is van een manicure.
Niet onbelangrijk: voor parlementsleden die vóór 2014 in dienst kwamen, blijven de oude rechten grotendeels behouden. Zij kunnen nog altijd vanaf 60 jaar met pensioen,. Dat staat in schril contrast met wat Jambon - alisa de slager van Arizona - van plan is met ‘de gewone’ burger die hij wil straffen met de bedelstaf als ze vroger met pensioen willen.
Gelijk in naam, uitzonderlijk in praktijk
Er is geen sprake van volledige gelijkstelling met de pensioenen van werknemers of ambtenaren. Enkel een gedeeltelijke afbouw van de meest zichtbare voordelen. De structurele kloof blijft. En dat ls wellicht ook de bedoeling. Al mag je dat niet met zoveel woorden zeggen.
Dit is geen hervorming, dit is politieke afscherming. Alles is erop gericht om de kritiek te dempen zonder aan de fundamenten te raken. Zodat wie zich bij de volgende pensioendebatten op de borst wil kloppen over “gelijke behandeling”, straks een document kan bovenhalen waarin staat dat ook de Kamer “haar steentje bijdraagt”.
Een farce in vijf artikelen
Wat als “rechtvaardiging” wordt gepresenteerd, is in werkelijkheid een oefening in zelfbehoud. De pensioenhervorming voor politici dient vooral om de schijn te redden. Politici claimen dat ze zichzelf niet sparen. In realiteit zijn ze de enigen die écht geloven dat ze dat doen. De afstand tussen burger en beleid werd met deze hervorming niet kleiner. Hij is alleen wat mooier verpakt.
(Foto: Didier Lebrun / Photonews)
