Epidemie van hardleerse bestuurders: 25.000 overtredingen van rijverbod.
Virussen komen blijkbaar niet alleen van een vleermuizenmarkt in Wuhan: anno 2025 blijkt vooral het rondrijden met een rijverbod besmettelijker dan ooit. In heel het land tikt de politie dagelijks 91 bestuurders op de vingers die – ondanks een formeel verbod van een rechter – toch opnieuw achter het stuur kruipen. In totaal gaat het dit jaar al om meer dan 25.000 hardnekkige overtreders. Geen microscopisch pathogeen, wel een systemische reflex om regels te negeren.
Dat we dit nieuwe verkeersvirus niet onder controle krijgen, heeft veel te maken met toegenomen controles. De politie doet nu zo’n 33.000 rijbewijscontroles per maand, tegenover 20.000 in 2022. En elke keer opnieuw duikt dezelfde mutatie op: een bestuurder die denkt dat een rijverbod slechts “een advies met juridische bijsluiter” is.
De oorsprong van de besmetting: alcohol, snelheid, slordigheid
Rijverboden bestaan in meerdere gradaties. Een korte inname – drie, zes of twaalf uur – volgt bij alcohol. Een wat zwaardere ingreep van vijftien dagen is voorbehouden voor snelheidsovertreders, gsm-gebruikers, drugs achter het stuur of wie vluchtmisdrijf pleegt. Zelfs dronken fietsen kan ertoe leiden dat de politie het rijbewijs intrekt, al blijft die variant eerder zeldzaam.
Opgeteld ontstaat een duidelijke trend: het tijdelijk rijverbod is de quarantaineperiode voor bestuurders die aantoonbaar risico vormen. Een pauze om na te denken, niet om de volgende ochtend vrolijk verder te rijden.
Van quarantaine naar rechtbank
Na de administratieve inname volgt vaak een gerechtelijk luik. Wie bijvoorbeeld 87 km/u haalt in een bebouwde kom of een ongeval veroorzaakt met ernstige gevolgen, verschijnt enkele maanden later voor de politierechter. Daar kan het echte actieve rijverbod vallen: acht dagen tot vijf jaar, of levenslang.
En de rechter kan ruim variëren in methodes: psychologische en medische proeven, nieuwe examens, en zelfs weekendverboden voor wie professioneel wél moet blijven rijden. Alles kan, behalve lichtzinnig omgaan met verkeersveiligheid.
De hardnekkigste variant: het negeren van het verbod
Het negeren van een rechterlijk rijverbod is vandaag wijdverspreid. “We zien het elke dag,” bevestigt commissaris Gino Verbruggen in ‘Het Laatste Nieuws’. Bestuurders rijden vrolijk verder, of leggen de vereiste testen niet af. “Ze riskeren een van de zwaarste straffen in het verkeersrecht,” zegt hij.
Wie gepakt wordt, riskeert 15 dagen tot 2 jaar cel, en een boete van 500 tot 2.000 euro, te verdubbelen bij herhaling binnen drie jaar. Daarbovenop komt een nieuw rijverbod van minstens drie maanden tot levenslang. Toch blijft de gedragsverandering uit, alsof een rijverbod geen beperkende maatregel is maar een vrijblijvende aanbeveling.
Slimme mutaties: het dubbele rijbewijs
Sommige overtreders ontwikkelen zelfs inventieve strategieën om het systeem te slim af te zijn. Zo vroegen verschillende bestuurders vlak voor de zitting een “nieuw” rijbewijs aan en verklaarden ze hun originele document kwijt. Resultaat: twee rijbewijzen in omloop, eentje om in te leveren en eentje om op zak te houden. Gemeenten en politie zijn ondertussen beter afgestemd, maar de praktijk toont dat er altijd varianten blijven circuleren.
Een virus dat we niet kwijtraken
De parallellen zijn moeilijk te negeren: rijden met een rijverbod verspreidt zich snel, treft alle regio’s en is hardnekkig resistent tegen de beschikbare sancties. De cijfers stijgen steil, de middelen voor controle groeien mee, maar de kernvraag blijft: waarom blijft deze overtreding zo onweerstaanbaar voor zoveel chauffeurs? Misschien omdat de perceptie hardnekkig is dat een rijverbod iets tijdelijk, theoretisch of symbolisch is. Maar in de praktijk is het een veiligheidsmaatregel. Een noodzakelijke quarantainemaatregel voor wie anderen in gevaar brengt.
Tot die reflex breed doordringt, blijft het nieuwe virus rondwaren op de Belgische wegen – zonder vaccin, maar met politiezones die elke dag opnieuw proberen het onder controle te krijgen.
(Foto: Pixabay)
