“Ranzig, onmenselijk en politiek kamikazegedrag.”
Nog geen week nadat de federale meerderheid een flinterdun compromis bijeenschraapte over het Israëlisch-Palestijns conflict, besluit minister van Defensie Theo Francken (N-VA) om dat zorgvuldig gesponnen politieke spinrag eigenhandig in de fik te steken. Gewapend met zijn Facebook-account en een vat ideologische benzine, ramt Francken met een paar vileine posts de diplomatieke breekpunten van zijn eigen coalitie de vitrine uit. Resultaat: een regering die alweer op haar tandvlees naar de verkiezingen sleept, met een minister die zich gedraagt als een trollende backbencher.
Eurovisie, Gaza en Theo’s timeline
Het begon, zoals vaker bij Francken, met een boutade die in geen enkel beleidskader past maar perfect thuishoort op een T-shirt van Schild & Vrienden. “Gaza, Gaza, Gaza, heel de dag in elk nieuwsbulletin”, jammerde hij op sociale media. Zijn boodschap: linkse media grossieren in slachtofferschap en overdrijven het belang van een conflict aan de andere kant van de Middellandse Zee. De aanleiding? De Israëlische inzending die bij het Eurovisiesongfestival zowaar de publieksstemmen binnenrijfde—voor Francken kennelijk het ultieme bewijs dat de wereld echt klaar is met de Palestijnse problematiek.
Alleen: de rest van de federale regering was nog maar net bijgekomen van dagenlange onderhandelingen over een gezamenlijke parlementaire resolutie over Gaza. Die tekst was met enorm veel kunst- en vliegwerk tot stand gekomen. Samengevat komt het erop neer dat België zich aansluit bij het diplomatieke initiatief van Macron om Palestina te erkennen, mits stevige voorwaarden. Ook roept ze op tot Europese sancties tegen Israël. Geen revolutie, maar wél een zeldzame eenheid rond een hypergevoelig thema.
Coalitiepartijen in de gordijnen
In die context kwam Franckens verbale ventiel bijzonder ongelegen. “Ranzig en totaal onmenselijk”, luidt het oordeel van een gefrustreerde regeringsbron. Elders op het Martelarenplein klinkt het al even bits: “Hij is een minister, geen Twitterclown. Gedraag je dan ook zo.” Zelfs CD&V-voorzitter Sammy Mahdi - de man die doorgaans liever op een ladder staat dan in een conflict - kon zijn ergernis niet meer verbergen: “Mensen sterven, kinderen verhongeren. En het moreel kompas verdampt, allemaal om de Joodse achterban te paaien.”
En nee, dat is geen loos verwijt: in Vlaamse politieke kringen is het al langer geweten dat N-VA een strategische bocht maakte richting de Israëlische kant van het conflict, mede onder druk van de eigen achterban in Antwerpen. Alleen doet De Wever dat met de finesse van een sfinx in een maatpak, terwijl Francken zijn gedachten er gewoon uitflapt alsof hij op café zit met Dries Van Langenhove.
Een tikkende tijdsbom in het kernkabinet
Binnen de federale regering is Gaza intussen verworden tot een test van politieke veerkracht. Vooruit, cd&v en Les Engagés dringen aan op Europese actie, maar N-VA en MR trappen systematisch op de rem. Toen premier Bart De Wever vorige week in de Kamer het woord nam over de resolutie, bleef het applaus beperkt tot de eigen banken. Elders: ijzige stilte. Zelfs de oppositie—normaal gezien een kakofonie van gebral—wist deze keer coherenter te klinken. Open VLD’er Kjell Vander Elst fileerde N-VA’er Michael Freilich met chirurgische precisie over diens onvoorwaardelijke verdediging van Israëlisch geweld, tot gegrinnik van regeringspartners toe.
En net op dat ogenblik beslist Francken - onze minister van Defensie is - om in een Facebook-post het hele initiatief af te schilderen als “nutteloos parlementair theater”. Volgens hem moeten Israëli’s en Palestijnen het maar onderling oplossen. België? Onbelangrijk. Parlement? Overbodig. Ministers? Kennelijk vrijgesteld van collectieve verantwoordelijkheid.
De Wever zwijgt, maar denkt hetzelfde?
Wat deze politieke provocatie nog pijnlijker maakt, is dat Francken intern blijkbaar niet eens alleen staat. “De Wever denkt er net hetzelfde over, alleen communiceert hij slimmer”, aldus een bron binnen de regering. “Wij spelen mee in het theater, maar we geloven het script zelf niet.” Cynisme als beleidslijn.
Diplomatie op los zand
Toch geven de andere regeringspartijen zich niet gewonnen. Ze willen minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) alle ruimte geven om op het Europese toneel wél te pleiten voor een herziening van het associatieverdrag met Israël. Daarvoor zijn wél serieuze gesprekken nodig, geen oprispingen op Facebook.
“Vijf partijen hebben tientallen uren onderhandeld over die resolutie”, klinkt het op een kabinet. “Dat was niet voor de show. Als Francken denkt dat hij boven dat werk staat, dan moet hij zich afvragen waarom hij eigenlijk nog in de regering zit.”
De minister die niet wilde regeren
In de diepere lagen van de Belgische politiek is Theo Francken intussen uitgegroeid tot een fascinerende paradox: een minister die zich gedraagt als een opposant, een machthebber die wanhopig het aura van underdog koestert. Maar met zijn botte oneliners over Gaza bewijst hij vooral dat hij zichzelf beschouwt als onafhankelijk van elke diplomatieke verantwoordelijkheid.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
