“Wie het zwaard hanteert, zal door het zwaard vergaan.”
We leven in een tijd waarin oorlog steeds minder wordt voorgesteld als een schrikbeeld en steeds vaker als een strategisch marktsegment. En jawel, ook België schuift mee aan die tafel. Ons land behoort tot de negen lidstaten die formeel interesse hebben getoond in het SAFE-mechanisme van de Europese Unie: een gloednieuwe financiële pijplijn die tot 150 miljard euro aan gunstige leningen aanbiedt voor collectieve investeringen in defensiecapaciteit. Dat bevestigde een woordvoerder van de Europese Commissie dinsdagmiddag.
SAFE – de afkorting voor Strategic Autonomy for Europe – vormt de financiële kern van het herbewapeningspakket dat de Commissie in maart lanceerde. Doel: het opkrikken van de militaire slagkracht van Europa met tot wel 800 miljard euro aan extra middelen in de komende jaren. Of hoe geopolitieke instabiliteit, met Oekraïne als permanente katalysator, stilaan verandert in een investeringsmodel.
Schuld als hefboom voor bewapening
De 150 miljard euro die via SAFE ter beschikking wordt gesteld, is bedoeld om gezamenlijke militaire aankopen tussen lidstaten aan te moedigen. Concreet kunnen landen het geld gebruiken voor de aankoop van munitie, luchtverdediging, drones en ander "hoogwaardig spul" bij Europese wapenproducenten. Ook rechtstreekse investeringen in de Oekraïense defensie-industrie behoren tot de toegelaten bestedingen.
Daarnaast maakt SAFE integraal deel uit van een bredere fiscale constructie waarin oorlogsinvesteringen uitzonderlijk buiten de klassieke begrotingsnormen worden gehouden. Dankzij een zogeheten "ontsnappingsclausule" kunnen lidstaten hun defensie-uitgaven tijdelijk laten uitsluiten van de berekening van hun begrotingstekort. Dat creëert op papier ruimte voor tot 650 miljard euro extra militaire bestedingen. Of hoe begrotingsdiscipline plots geen bezwaar meer is wanneer het over kogels en raketten gaat. In de kantoren van de wapenfabriek, kan je de kurken van de flessen Dom Perignon tegen het plafond horen knallen.
België in het rijtje, Europa volgt
Een twaalftal uur voor de opgelegde "zachte deadline" hadden negen landen hun formele interesse kenbaar gemaakt: naast België ook Bulgarije, Cyprus, Tsjechië, Estland, Finland, Spanje, Hongarije en Litouwen. Volgens de Europese Commissie wordt verwacht dat dit aantal de komende dagen vlot richting de twintig gaat. Eurocommissaris voor Defensie Andrius Kubilius gaf eerder al aan te mikken op aanvragen voor meer dan 100 miljard euro.
De Belgische interesse komt niet als een verrassing. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) trok eerder dit jaar al naar Warschau om een luchtverdedigingssysteem te bestellen van Poolse makelij, goed voor honderden miljoenen euro. Het eerste materieel zou nog voor eind dit jaar geleverd worden. De toon is gezet: investeren in afschrikking is geen politieke optie meer, maar een budgettaire evidentie.
De nieuwe logica: vrede is duur, oorlog is schaalvoordeel
Wat de Europese Unie hier promoot, is geen klassiek vredesproject meer, maar een financieel kader voor collectieve militaire opbouw. De taal is verzacht, de structuren zijn complex, maar de logica is onmiskenbaar: wie mee investeert in het oorlogspotentieel van Europa, kan rekenen op Europese steun. En wie gelooft dat die steun beperkt blijft tot afschrikking, miskent de lessen van de voorbije jaren.
De boodschap aan de lidstaten is duidelijk: wapens kopen is geen morele afwijking meer, het is een strategische investering. In jezelf, in de industrie, in het partnerschap met Oekraïne – maar evengoed in een infrastructuur die oorlog als permanente economische realiteit organiseert.
Kortom: vernietig jezelf en de ander – en investeer in ons spul.
(Foto: Pixabay)
