Wat niet is, kan nog komen.
Geen gezoem rond je hoofd, geen jeukende bulten na een avondje terras en slapen met het raam wagenwijd open. Heerlijk. De zomer van 2026 lijkt voorlopig een paradijs voor iedereen die een hekel heeft aan muggen. Maar wist jij dat er naast een buienradar ook een muggenradar bestaat? Een systeem dat voorspelt waar en wanneer deze kleine bloedzuigers toeslaan.
Je denkt misschien dat muggen gewoon verschijnen zodra het donker wordt en de temperatuur stijgt. Niets is minder waar. Muggen zijn bijzonder kieskeurig. Ze hebben water, warmte en de juiste omstandigheden nodig om zich massaal voort te planten.
En precies dat probeert een muggenradar in kaart te brengen.
De buienradar, maar dan voor muggen
Een gewone buienradar toont waar regenwolken zich bevinden. Een muggenradar kijkt naar iets anders: waar muggen de beste overlevingskansen hebben.
Daarvoor worden verschillende gegevens gecombineerd:
- hoeveel regen er gevallen is;
- hoe droog of nat de bodem is;
- de temperatuur;
- de luchtvochtigheid;
- meldingen van mensen die muggen hebben gespot;
- waarnemingen van onderzoekers.
Op basis daarvan kunnen wetenschappers voorspellen waar muggenplagen kunnen ontstaan.
In België kunnen jij en andere inwoners bijvoorbeeld waarnemingen doorgeven via Muggenradar.be. Zulke meldingen helpen onderzoekers om de verspreiding van muggen beter te volgen.
Tien jaar oud en onbekend
De eerste grote projecten rond muggenmonitoring kwamen er ruim tien jaar geleden. De aanleiding was de opmars van nieuwe soorten, zoals de Aziatische tijgermug, die zich steeds verder over Europa verspreidt.
Waarom jij deze zomer bijna geen mug ziet
De reden is even simpel als eenvoudig: de mug heeft een hekel aan droogte.
Europa beleeft een uitzonderlijk droge zomer. In ons land behoort 2026 tot de droogste jaren sinds het begin van de metingen. Het neerslagtekort liep halverwege juli op tot meer dan 200 millimeter.
Zonder water heeft een mug een groot probleem.
Muggen leggen hun eitjes namelijk in stilstaand water. Denk aan een plas in de tuin, een emmer die buiten blijft staan, een regenton, een verstopte dakgoot of een plantenschotel op je balkon.
Geen water betekent geen nieuwe generatie muggen.
Wanneer poeltjes opdrogen, verdwijnen de broedplaatsen en gaan ook de eitjes verloren.
Zelfs muggen hebben last van tropische temperaturen
Alsof de droogte nog niet genoeg is, krijgen muggen ook af te rekenen met extreme hitte.
Muggen zijn koudbloedige dieren. Hun lichaamstemperatuur volgt de omgeving. Bij temperaturen boven 35 graden worden ze minder actief. Ze zoeken beschutting tussen planten en proberen vooral uitdroging te vermijden.
Ook voor jonge muggenlarven is hitte slecht nieuws. Zij ontwikkelen zich het best in water tussen 26 en 30 graden. Wordt het water warmer, dan stijgt de sterfte snel.
De kleine waterplassen die nog overblijven, worden bovendien gevaarlijk terrein. Roofdieren zoals libellenlarven, kikkervisjes en watertorren krijgen er meer kans om muggenlarven op te eten.
Een muggenvrije zomer? Niet te snel juichen
Opvallend: eerder dit jaar voorspelden experts juist een druk muggenjaar. Door de zachte winter en het warme voorjaar zouden veel muggen de winter overleven.
Maar toen kwam de droogte.
De gewone huismug (Culex pipiens) bereikt normaal gezien pas tegen het einde van de zomer haar hoogtepunt. Zonder regen vallen veel nieuwe generaties weg.
Toch betekent dit niet dat jij het muggenmachientjedefinitief mag opbergen.
Muggen kunnen zich namelijk razendsnel herstellen. Een vrouwtjesmug kan honderden eitjes leggen. Een paar stevige regenbuien in augustus kunnen voldoende zijn om de populatie opnieuw explosief te laten groeien.
De rust in je slaapkamer kan dus tijdelijk zijn.
Pas op voor de tijgermug
Er is één mug die zich weinig aantrekt van droogte: de Aziatische tijgermug.
Deze opvallende zwart-wit gestreepte mug heeft geen grote plas nodig. Een paar millimeter water in een plantenschotel, emmer of vogeldrinkbak is al voldoende om zich voort te planten.
De soort rukt langzaam op in Europa en wordt nauwlettend gevolgd omdat ze in bepaalde omstandigheden virussen zoals dengue, chikungunya en zika kan verspreiden.
De kans op besmetting in Belgiëblijft voorlopig klein, maar de verspreiding van deze exotische mug zorgt wel voor extra waakzaamheid.
Wat jij zelf kunt doen tegen muggen
Wil jij ook na deze droge zomer zo weinig mogelijk muggen in je tuin of slaapkamer? Dan helpt dit:
- maak elke week plantenschotels, emmers en gieters leeg;
- ververs water in vogeldrinkbakken regelmatig;
- dek regentonnen af met fijnmazig gaas;
- laat geen speelgoed of bakjes met regenwater buiten staan;
- meld verdachte zwart-wit gestreepte muggen.
De mug is niet verdwenen. Ze wacht gewoon af. Tot de volgende regenbui. En dan kan het gezoem sneller terug zijn dan jij liefhebt.
(Foto: AI-P-magazine)
