Woonzorgcentra luiden alarm over besparingen van Gennez en gebrek aan toekomstplan.
De directeurs van de Vlaamse woonzorgcentra hebben de krachten gebundeld en een open brief gericht aan minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). Onder de titel “Wat is ’t plan?” uiten zij ernstige zorgen over de aangekondigde besparingen in de ouderenzorg en het ontbreken van een samenhangend toekomstplan. Volgens de sector staat het recht op menswaardig ouder worden in Vlaanderen op het spel. De brief is ondertekend door nagenoeg alle directies van de woonzorgcentra in Vlaanderen.
Besparingen treffen zwaar zorgbehoevenden
Bij de begrotingsonderhandelingen in september besloot de Vlaamse regering 30 miljoen euro te besparen op de subsidies voor woonzorgcentra. Later werd daar nog eens 16 miljoen euro aan toegevoegd, specifiek gericht op ouderen met zware zorgnoden. De overheid gaat daarbij uit van een veronderstelde daling van de zorgnood. Tegelijk worden controles op de zorgzwaarte van bewoners uitgebreid, omdat de regering vermoedt dat sommige centra mogelijk zwaar zorgbehoevenden onterecht aanduiden om extra subsidies te verkrijgen.
Volgens Brecht Reyniers, directeur van Domino vzw in Gent, leidt dit beleid tot een sfeer van wantrouwen: “Er zullen ongetwijfeld enkele misstanden zijn, maar de meeste voorzieningen doen hun uiterste best om alles correct te registreren. De extra controles getuigen van een gebrek aan vertrouwen vanuit het kabinet van minister Gennez.”
“Geen helder toekomstbeeld voor ouderenzorg”
De directeurs waarschuwen dat Vlaanderen geen duidelijke visie heeft voor de toekomst van de ouderenzorg. “Voor andere groepen bestaan trajecten en plannen, maar voor ouderen ontbreekt een kompas”, schrijven zij in hun brief. Reyniers benadrukt de urgentie: “Door de vergrijzing wordt de zorg complexer en chronischer. Zonder voldoende budget en een toekomstplan zal het steeds moeilijker worden om kwaliteitsvolle zorg te blijven bieden.”
Volgens de brief moet er een geïntegreerd beleid komen dat rekening houdt met verschillende aspecten van ouderenzorg: voldoende aangepaste en betaalbare woningen, ondersteuning van mantelzorgers, een sterke thuiszorgsector en woonzorgcentra die klaarstaan wanneer thuis wonen niet langer mogelijk is. Momenteel ontbreekt een dergelijk plan.
Financiële druk op woonzorgcentra
De sector vreest dat de besparingen zullen leiden tot hogere kosten voor bewoners. Hoewel minister Gennez na de begrotingsopmaak in september stelde dat woonzorgcentra de dagprijs niet mogen verhogen, blijkt uit cijfers van koepelorganisatie Zorgnet-Icuro dat meer dan de helft van de centra in 2024 al onder de toegestane marge van 2,5 procent zat, en een kwart zelfs verlies maakte.
“Een woonzorgcentrum heeft twee inkomstenbronnen: subsidies en de dagprijs van de bewoners”, legt Reyniers uit bij ‘VRT NWS’. “Als er zwaar bespaard wordt op de subsidies, blijven enkel twee opties: besparen op de kosten of de dagprijs verhogen. Beide zijn problematisch: personeel is cruciaal voor complexe zorg en infrastructuur is noodzakelijk om wonen en zorg te combineren. De dagprijs verhogen lijkt daarom het meest realistische scenario.”
Nieuwe acties aangekondigd
De open brief is het startschot van een bredere protestactie. De sector plant een petitie en een manifestatie tijdens de kerstvakantie om haar stem kracht bij te zetten. De directeurs roepen de Vlaamse regering op om duidelijke beslissingen te nemen en een coherent toekomstplan voor ouderenzorg uit te stippelen.
(Foto: PD)
