Al wie bij de VRT verantwoordelijk is een voor het geven van een 'go' voor een tweede seizoen van Eyecatchers', doe Vlaanderen een plezier en stap op.
De VRT geeft de Vlaamse fictie een nieuwe schop onder de kont. Met ‘Eyecatchers’ bewijst de openbare omroep vooral dat je tegenwoordig geen acteur meer nodig hebt om televisie te maken. Een paar designmeubels, wat zelfingenomen blikken en een hoop ingestudeerd gekibbel volstaan blijkbaar.
Er zijn programma’s die slecht zijn. Er zijn programma’s die zo slecht zijn dat je je afvraagt wie ze ooit heeft goedgekeurd. En dan is er ‘Eyecatchers’, het soort televisie dat je doet vermoeden dat ergens op de Reyerslaan een hele redactie collectief de verstandsknobbel heeft laten trekken.
De VRT heeft beslist dat Vlaanderen blijkbaar nog een tweede seizoen van deze scripted-realitysoap nodig heeft. Een opmerkelijke keuze. Niet omdat er geen geld meer te verspillen valt, maar omdat je je moeilijk kunt voorstellen dat de openbare omroep momenteel geen betere bestemming voor belastinggeld kan bedenken.
De Vlaamse fictie als showroom
‘Eyecatchers’ speelt zich af in de wereld van het betere interieurdesign. Vijf ambitieuze figuren bewegen zich door een universum van marmer, designlampen, perfect gestileerde woonkamers en ego’s die nog groter zijn dan de penthouses waarin ze rondlopen.
Er wordt carrière gemaakt, ruzie gemaakt, gekonkeld en vooral ontzettend veel naar zichzelf gekeken.
Dat laatste is misschien wel het meest authentieke aan de hele reeks.
Want dit is geen klassieke fictie. Het is scripted reality: mensen die zichzelf spelen in scènes die bedacht zijn, dialogen die half uitgeschreven zijn en conflicten die vermoedelijk ergens op een whiteboard zijn uitgetekend door iemand die dacht dat Vlaanderen dringend behoefte had aan nog meer kunstmatig drama.
Het resultaat is televisie die eruitziet alsof een interieurcatalogus een writers’ room heeft ingehuurd.
Acteurs? Die kosten natuurlijk geld
Het meest pijnlijke aan ‘Eyecatchers’ is misschien nog niet eens het verhaal. Het is de gedachte die erachter schuilgaat.
Waarom zou je nog acteurs betalen, dialogen zorgvuldig schrijven en een geloofwaardig personage ontwikkelen als je ook gewoon vijf mensen voor een camera kunt zetten die zichzelf belangrijk genoeg vinden?
Dat is efficiënt. En vooral goedkoop.
Alleen heeft fictie doorgaans één klein probleem: ze moet geloofwaardig zijn.
De mensen in ‘Eyecatchers’ lijken zich daar weinig van aan te trekken. En wie hen bekijkt, begrijpt al snel waarom. De scènes voelen niet als scènes, de dialogen klinken niet als dialogen en de conflicten hebben de geloofwaardigheid van een ruzie die tijdens een bedrijfsweekend door de HR-manager is bedacht.
Er wordt boos gekeken. Er wordt gekucht. Er wordt met de ogen gerold. Er worden strategische stiltes gelaten.
En ergens daaronder moet dan blijkbaar spanning zitten.
Het failliet van de Vlaamse fictie
Dat de VRT dit een tweede seizoen geeft, is meer dan een kwestie van slechte smaak. Het is symptomatisch voor een Vlaamse fictiewereld die steeds vaker lijkt te vergeten waar het vak eigenlijk over gaat.
Acteren is een beroep. Scenario’s schrijven is een beroep. Regisseren is een beroep. Personages creëren die mensen drie, vijf of tien afleveringen lang willen volgen, is een beroep.
‘Eyecatchers’ lijkt te suggereren dat al die ambachten grotendeels overbodig zijn.
Zet gewoon een paar leuke gezichtjes in een fraai decor, laat ze een conflict uitvechten over carrière, ambitie of loyaliteit en monteer er vervolgens voldoende betekenisvolle blikken tussen. Klaar.
Het is de televisievariant van een maaltijd uit een automaat: technisch gezien is het voedsel, maar niemand zal er een sterrenrestaurant voor oprichten.
Vooral veel kijken naar zichzelf
En daar wringt het.
De reeks heeft een bijna fascinerende obsessie met uiterlijk vertoon. Alles moet er duur uitzien. De mensen moeten succesvol lijken. De interieurs moeten indrukwekkend zijn. De ambities moeten gigantisch klinken.
Alleen ontbreekt er iets vrij essentieel: inhoud.
‘Eyecatchers’ verkoopt een wereld waarin iedereen belangrijk is, iedereen ambitieus is en iedereen kennelijk voortdurend bezig is met de vraag hoe anderen naar hem of haar kijken.
Dat levert geen scherpe satire op. Het levert zelfs geen goede fictie op.
Het levert vooral veel mensen op die doen alsof ze belangrijk zijn.
De kijker krijgt de rekening
En dan komen we bij de VRT.
Een openbare omroep heeft een andere opdracht dan een commerciële zender die zoveel mogelijk oogballen probeert te verzamelen. Je zou dus mogen verwachten dat er ergens een kwaliteitslat ligt. Dat iemand zegt: dit is niet goed genoeg. Dat iemand vraagt of Vlaanderen hier werkelijk op zit te wachten.
Blijkbaar is die vergadering niet doorgegaan.
Of ze is wel doorgegaan en iemand heeft daar gezegd: “We doen er nog een seizoen van.”
Ook een keuze.
Het wrange is dat er in Vlaanderen genoeg mensen rondlopen die wél kunnen acteren. Er zijn schrijvers die wél scherpe dialogen kunnen schrijven. Er zijn regisseurs die wél spanning kunnen opbouwen zonder dat iemand in een designkeuken een dramatische blik naar de camera moet werpen.
Maar die mensen moeten blijkbaar concurreren met een televisieconcept waarin het belangrijkste talent bestaat uit jezelf overtuigend interessant vinden.
Een middelvinger met een designlamp erop
‘Eyecatchers’ is uiteindelijk vooral een middelvinger naar het klassieke vakmanschap.
Niet omdat acteurs en actrices heilig zijn. Niet omdat elke fictiereeks briljant moet zijn. En zelfs niet omdat scripted reality per definitie waardeloos is.
Wel omdat je na het bekijken van dit soort televisie steeds sterker het gevoel krijgt dat vakmanschap bij de Vlaamse fictie een hinderlijke luxe is geworden.
Een goed scenario? Niet noodzakelijk.
Goede acteurs? Mag, maar hoeft niet.
Een geloofwaardig verhaal? Optioneel.
Een indrukwekkend interieur? Absoluut.
De VRT noemt het fictie. De kijker mag zelf beslissen wat hij ervan maakt. Eén ding is alvast duidelijk: als dit de richting is waarin de openbare omroep de Vlaamse fictie wil duwen, dan is ‘Eyecatchers’ niet het visitekaartje van de toekomst.
Het is de showroom van het failliet.
En wie daar nog een tweede seizoen van bestelt, hoeft achteraf niet verbaasd te zijn als de kijker de deur gewoon dichttrekt.
Zin om jezelf te vervelen? ‘Eyecatchers’ is te zien op VRT MAX sinds 31 juli.
We waarschuwen je voor harde beelden.
(Foto: VRT)
