BBQ-weer! Maar zodra de thermometer richting tropische temperaturen klimt, wordt een schaal rauwe kip naast de barbecue plots een stuk minder onschuldig. Eén verkeerde gewoonte en bacteriën krijgen vrij spel.
De zon schijnt, de koelkast puilt uit met hamburgers, worsten en kipspiesjes en ergens staat de barbecue al klaar. Het is het soort weer waarbij niemand zin heeft om lang binnen te blijven. Warm weer betekent barbecueweer.
Maar er is een minder smakelijke kant aan dat zomerse ritueel. Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller bacteriën zich kunnen vermenigvuldigen. Het idee dat ze bij hitte exact elke twintig minuten verdubbelen, is wat te eenvoudig voorgesteld: de snelheid verschilt per bacteriesoort en temperatuur. Maar het principe klopt wel. Warmte, vocht en rauw vlees vormen samen een bijzonder aantrekkelijke omgeving voor ziekteverwekkers.
En dus is niet alleen de vraag of je steak perfect gebakken is. Wat gebeurt er met dat vlees in het uur vóór het op de barbecue belandt?
Fout 1: de hele vleesvoorraad op tafel
Het ziet er gezellig uit: één grote schaal met hamburgers, kipspiesjes, worstjes en satés naast de barbecue. Iedereen kan nemen wat hij wil en de gastheer hoeft niet voortdurend naar de koelkast te lopen.
Alleen: die schaal staat daar ondertussen vrolijk op te warmen.
Bederfelijke producten horen gekoeld bewaard te blijven. Haal daarom liever telkens een kleine hoeveelheid vlees uit de koelkast of koelbox en vul pas aan wanneer die portie bijna op is.
Een grote schaal vlees urenlang in de zomerzon zetten is geen teken van gastvrijheid, maar van overmoed.
Fout 2: denken dat een koelbox een koelkast is
Een koelbox kan tijdens een warme barbecue bijzonder nuttig zijn. Maar een koelbox is geen magische koelkast die de temperatuur urenlang automatisch op vier graden houdt.
Zeker niet wanneer hij in de zon staat, voortdurend wordt geopend en er maar één zielig koelelementje in ligt.
Gebruik voldoende koelelementen, houd de box zoveel mogelijk gesloten en zet hem in de schaduw. Neem het vlees bovendien pas op het laatste moment uit de koelkast.
Ook onderweg kan het fout gaan. Een tas met vlees die tijdens een hete dag in een warme auto ligt, krijgt het snel moeilijk.
De koelbox is tijdelijke opslag. Geen vakantiewoning voor je kipspiesjes.
Fout 3: één tang voor alles
Dit is misschien wel de grootste barbecueklassieker.
Met dezelfde tang gaat de rauwe kip op het rooster. Even later wordt met diezelfde tang de gare kip van het rooster gehaald.
Probleem opgelost? Nee. Je hebt de bacteriën gewoon een retourticket naar het gare vlees gegeven.
Hetzelfde geldt voor borden. Leg gegrild vlees nooit terug op het bord waarop het rauwe vlees heeft gelegen.
Dit heet kruisbesmetting en het verraderlijke is dat je het niet kunt zien, ruiken of proeven.
Gebruik daarom:
- een aparte tang voor rauw vlees;
- een schone tang voor het gare vlees;
- een schoon bord voor het bereide eten;
- aparte snijplanken voor rauwe producten en andere ingrediënten;
- water en zeep voor je handen na contact met rauw vlees.
Fout 4: zwart vanbuiten, rauw vanbinnen
Een indrukwekkend zwart grillstreepje is geen garantie dat je hamburger vanbinnen gaar is.
Integendeel: hamburgers, gehakt, worstjes, kip en spiesjes kunnen aan de buitenkant al behoorlijk donker zijn en binnenin nog onvoldoende verhit.
Vooral kip verdient extra aandacht. Rauwe kip kan ziekteverwekkers bevatten en moet daarom volledig gaar zijn.
Ook hamburgers en gehakt moeten goed doorbakken worden. Hetzelfde geldt voor worstjes en saté.
Vertrouw dus niet op de kleur van de buitenkant. Een vleesthermometer is geen overbodige luxe.
Fout 5: de restjes gezellig laten staan
De barbecue is voorbij. Iedereen heeft gegeten. De gesprekken gaan nog uren door en op tafel staan nog wat kip, salade, sausjes en hamburgers.
Dat is precies het moment waarop veel mensen denken: dat zetten we straks wel in de koelkast.
Niet doen.
Ook bereid voedsel kan bij warme temperaturen een ideale voedingsbodem voor bacteriën worden. Zet restjes daarom binnen ongeveer twee uur gekoeld weg. Grote hoeveelheden kun je sneller laten afkoelen door ze bijvoorbeeld in een ondiepere schaal te verdelen.
En heeft een salade of stuk vlees urenlang in de warmte gestaan?
Niet ruiken. Niet proeven. Niet gokken. Weg ermee.
Want voedsel kan besmet zijn zonder dat het er verdacht uitziet.
Dus: steek die barbecue gerust aan. Zet een koud drankje klaar. Geniet van het mooie weer.
Maar als kwik de hoogte in schiet, laat dan vooral je gezond verstand niet achter in de koelkast.
