De honden blaffen en de karavaan trekt voorbij.
Er trekken vandaag opnieuw duizenden mensen door de straten van Brussel. Spandoeken, slogans, fluitjes en vakbondsvlaggen: het vertrouwde decor van een nationale stakingsdag. Maar ergens dringt zich een ongemakkelijke vraag op. Haalt het nog iets uit?
Want terwijl de betogers de Kleine Ring afstappen, draait de politieke machine in de Wetstraat gewoon verder. Ministers vergaderen, kabinetten tikken nota’s, en de hervormingen waartegen vandaag wordt geprotesteerd blijven netjes op schema. Stakingen zijn in dat politieke rekenwerk allang geen schok meer. Ze zijn ingecalculeerd. Een kost van het systeem. Collateral damage.
De echte impact voel je elders. Op perrons waar pendelaars naar een trein staren die niet komt. Op luchthavens waar reizigers hun vlucht geannuleerd zien. In files rond Brussel waar duizenden automobilisten zich afvragen waarom zij opnieuw de rekening betalen van een conflict waar ze geen partij in zijn.
In de Wetstraat lijkt het effect ondertussen beperkt tot wat lichte irritatie. Zoals een vlieg die rondzoemt in de kamer: lastig, zeker, maar zelden genoeg om iemand echt van koers te doen veranderen. Even zwaaien met de hand, misschien het raam openen, en daarna weer verder met de orde van de dag.
De vraag die boven deze stakingsdag hangt, is dus niet alleen waartegen er wordt geprotesteerd. Maar vooral: of iemand die er werkelijk toe doet, nog luistert.
Wie en waarom?
In Brussel wordt vandaag een grote nationale vakbondsbetoging gehouden tegen het sociaaleconomische beleid van de federale regering-De Wever en, in mindere mate, tegen bepaalde Vlaamse maatregelen. Het initiatief komt van het gemeenschappelijk vakbondsfront van ABVV en ACV. De liberale vakbond ACLVB steunt de actie, maar riep haar leden niet expliciet op om deel te nemen.
De vakbonden verwachten tienduizenden deelnemers. De vorige nationale betogingen lokten tussen 60.000 en 80.000 mensen naar de hoofdstad.
Vrouwen prominent vooraan
Opvallend is dat vrouwen deze keer symbolisch vooraan in de stoet lopen. Daarmee willen de vakbonden onderstrepen dat zij volgens hen disproportioneel getroffen worden door de geplande pensioenhervormingen.
De discussie kreeg extra aandacht na recente uitspraken van minister van Pensioenen Jan Jambon. Die stelde dat vrouwen zich zullen moeten “aanpassen” aan de hervormingen als ze vervroegd met pensioen willen gaan of een lager pensioen willen vermijden. Zijn kabinet nuanceerde nadien dat hij niet bedoelde dat vrouwen per se meer zouden moeten werken, maar de uitspraak leidde wel tot politieke en maatschappelijke kritiek.
Volgens de vakbonden tonen de opmerkingen vooral aan dat vrouwen, die vaker deeltijds werken en meer zorgtaken opnemen, onevenredig worden geraakt door strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen.
Breder protest dan enkel pensioenen
Hoewel de pensioenhervorming het meest zichtbare mobilisatiepunt vormt, richt de actie zich tegen een breder pakket van maatregelen. De bonden bekritiseren onder meer de verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt, zoals goedkopere nachturen, meer vrijwillige overuren en de invoering van zogeheten minicontracten waarbij de minimale arbeidsduur sterk wordt verlaagd.
Daarnaast wijzen ze op maatregelen die volgens hen de koopkracht aantasten, zoals aanpassingen aan het indexmechanisme, fiscale hervormingen en hogere bijdragen in bepaalde zorgsystemen. Volgens de vakbonden ligt de nadruk te veel op inspanningen van werknemers, terwijl volgens hen onvoldoende wordt gekeken naar bijdragen van bedrijven en kapitaal.
Betoging van Noord naar Zuid
De deelnemers verzamelen vanaf 10 uur aan het Noordstation in Brussel. Daar volgen eerst toespraken, waarna de betoging via de kleine Brusselse ring richting het Zuidstation trekt. Om de mobilisatie te ondersteunen werden extra treinen ingelegd richting Brussel-Noord.
De politie raadt automobilisten aan de hoofdstad vandaag te vermijden. Verschillende tunnels van de kleine ring worden vanaf de ochtend afgesloten om de betoging veilig te laten verlopen.
Grote hinder voor vervoer en luchthavens
De actiedag heeft aanzienlijke gevolgen voor mobiliteit en dienstverlening. Op Brussels Airport vertrekken geen passagiersvluchten, waardoor tienduizenden reizigers getroffen worden. De luchthaven van Brussels South Charleroi Airport ligt zelfs volledig stil.
Ook het openbaar vervoer ondervindt zware hinder. Bij De Lijn rijdt naar verwachting ongeveer 40 procent van de bussen en trams niet uit. In Brussel is het netwerk van MIVB sterk verstoord. Reizigers wordt aangeraden vooraf hun traject te controleren.
Bij de spoorwegen is de recente driedaagse staking intussen afgelopen, maar de NMBS legt wel extra treinen in om betogers naar de hoofdstad te brengen.
Beperkte impact in onderwijs
Ook onderwijsvakbonden steunen de actiedag, al verwachten de organisaties dat de impact in scholen relatief beperkt blijft. In sommige sectoren, zoals afvalophaling, recyclageparken en kinderopvang, kan wel bijkomende hinder ontstaan afhankelijk van de lokale deelname aan de actie.
(Foto: Didier Lebrun/Photonews)
