“Eigen films eerst.”
Van Donald Trump mogen buitenlandse films zich straks aan een importheffing van 100 procent verwachten. The Donald voert officieel strijd tegen “buitenlandse inmenging” in de Amerikaanse filmindustrie. Maar wie goed kijkt, ziet nog maar eens een politieke show vol spierballentaal, nationalistische nostalgie én de lange arm van Jon Voight – vader van Angelina Jolie, zelfverklaard cultureel strateeg aan het hof van Mar-a-Lago.
Hollywood als slachtoffer van patriottisme
Trump stond weer te roepen en te tieren op zijn Truth Social – Trumps eigen communicatiekanaal. Volgens Donald is de filmindustrie “in verval”, wordt ze ondermijnd door buitenlandse regimes en geplaagd door producties die uitwijken naar landen met gunstiger fiscale voorwaarden. De vijand? Niet China, maar Canada. En Nieuw-Zeeland. En het Verenigd Koninkrijk. En België. Landen die met belastingkortingen en subsidies Amerikaanse studio’s aantrekken om daar hun blockbusters te draaien. Het resultaat? Films als Deadpool & Wolverine, Gladiator II en Wicked worden amper nog op Amerikaanse bodem geschoten.
Trump beschouwt het als een directe bedreiging van de nationale veiligheid. En dus moeten de muren omhoog rond de Amerikaanse bioscopen. In zijn scenario moeten buitenlandse producties dubbel betalen – of helemaal niet meer binnen mogen.
De economische logica ontbreekt
De vraag is alleen: wie wordt hier eigenlijk mee geholpen? Hollywood zelf zit allerminst te wachten op zo’n protectionistische zet. De grote studio’s opereren al jaren internationaal, deels om kosten te drukken, deels omdat ze simpelweg wereldspelers zijn in een mondiale industrie. Trump wil de filmindustrie beschermen, maar dreigt net diezelfde sector af te knijpen in haar belangrijkste afzetmarkten. Als andere landen reageren met tegenheffingen of beperkingen – een reële mogelijkheid – dan zal niet Europa, maar Hollywood bloeden. En de bioscopen met hen.
De ‘filmtaks’ is bovendien vaag. Er is geen duidelijkheid of het gaat om volledig buitenlandse films, Amerikaanse producties die in het buitenland zijn opgenomen, of beide. De juridische basis lijkt dun, de economische motieven twijfelachtig en de praktische gevolgen potentieel rampzalig.
Een stokpaardje met een bekende ruiter
Opmerkelijk is de timing én de inspiratiebron. Het idee zou uit het hoofd van ‘American Cowboy’-Jon Voight komen. De papa van Angelina is Trumps trouwe medestrijder en vaste gast op Mar-a-Lago. De acteur was in een vorig leven een Oscarwinnaar. Vandaag staat hij vooral bekend als conservatief uithangbord, en trekt hij al jaren ten strijde tegen wat hij “de morele neergang van Hollywood” noemt. Hij vindt dat Amerika haar culturele macht moet heroveren – met films “gemaakt door patriotten, voor patriotten”. Klinkt als (Amerikaanse) muziek in de oren van Trump. Voight zou achter de schermen al langer lobbyen voor federale maatregelen om de Amerikaanse filmindustrie te “redden”. Zijn voorstel: economische sancties tegen wat hij ziet als concurrentievervalsing en culturele uitverkoop.
Dat Voight intussen ook familie is van Angelina Jolie – een uitgesproken mensenrechtenactiviste die zich net graag verzet tegen de politieke koers van Trump – maakt het plaatje alleen maar pikanter.
Europese scepsis, Australische argwaan
In Europa blijven de meeste regeringen voorlopig op hun hoede. Maar het signaal is aangekomen. In Australië werd alvast een eerste verdedigingslinie opgeworpen: het ministerie van Cultuur waarschuwde dat het zich “volledig zal inzetten voor de belangen van de nationale schermindustrie”. Ook in Groot-Brittannië wordt met argusogen naar Washington gekeken. Want als Amerikaanse investeringen wegvallen – onder druk van Trump – verdwijnt ook een belangrijk deel van de economische motor achter de Britse filmsector.
Intussen circuleren er in Europese filmkringen al voorzichtig scenario’s voor een tegenzet: extra steun voor lokale producties, belastingvoordelen voor studio’s die wél trouw blijven aan Europese locaties, en zelfs symbolische heffingen op Amerikaanse content. Of het zover komt, is afwachten. Maar het zwaard hangt boven de markt.
Een oorlog zonder winnaars?
De inzet is groot, maar het gevaar is reëel dat deze ‘filmoorlog’ vooral verliezers oplevert. Studio’s verliezen hun internationale speelveld, bioscopen hun aanbod, landen hun culturele samenwerking, en kijkers hun diversiteit op het scherm. De grote vraag is: blijft dit bij retoriek, of wordt het een officieel hoofdstuk in Trumps campagneboek?
Hollywood kijkt voorlopig toe. Maar achter de coulissen groeit de bezorgdheid. Een cultureel handelsconflict – aangestuurd door nostalgisch patriottisme en ingegeven door de wispelturigheid van een president op oorlogspad – zou weleens een van de minst voorspelbare sequels van 2025 kunnen worden.
(Foto: screenshot YouTube/Newsmax)
