Wat hebben eieren eigenlijk met pasen te maken?
Het ei en Pasen — een koppel dat zo oud is als... welja, bijna de beschaving zelf. Maar wat heeft dat ei eigenlijk te maken met de verrijzenis van Christus, of met het feit dat we ons met Pasen massaal volproppen met chocolade kippenembryo's? Tijd voor een korte, maar voedzame duik in de symboliek.
Het ei: oeroude symbooldrager
Lang voor Jezus uit het graf rolde, stond het ei al symbool voor nieuw leven. In vele oude culturen — denk aan de Egyptenaren, Perzen of Chinezen — was het ei een symbool van het universum, van vruchtbaarheid en de nieuwe lente. Het breken van de schaal stond voor het doorbreken van de duisternis, een nieuwe cyclus die zich aankondigt.
De lente kwam, het leven herbegon, de bloemen bloeiden, de bijen zoemden — en ergens daartussen lagen eieren. Dus toen het christendom zich over Europa verspreidde, was het niet vreemd dat de Kerk dat ei gewoon verpakte in een nieuw verhaal: dat van de wederopstanding.
Van vasten naar vreten
In de middeleeuwen was Pasen het einde van de veertigdaagse vastenperiode. Eieren mochten in die tijd niet gegeten worden, dus wat deden mensen? Ze spaarden ze op. En zodra de vasten voorbij was: feesten! De opgespaarde eieren werden gekookt, versierd en verdeeld. Voilà, het eerste paasei was gelegd — letterlijk én figuurlijk.
De paashaas komt erbij gekropen
De paashaas - dat andere vreemde beest in het paasverhaal, komt er pas later bij — vermoedelijk uit de Germaanse tradities, waarin de haas symbool stond voor vruchtbaarheid. Duitse immigranten brachten het gebruik mee naar de VS, en de paashaas werd folklorefiguur die eieren legt/verstopt.
En wat met de chocola?
De overstap van kippenei naar suikerverslaving kwam pas in de 18e en 19e eeuw, toen chocoladeproductie commercieel werd. Chocolatiers begonnen met holle eieren, sierlijk verpakt, ideaal als cadeau. Vandaag zijn het geen symbolen van nieuw leven meer, maar marketingparels in cellofaan — met 74 procent suiker en 0 procent mystiek.
Van symbool naar de portemonnee
Het ei stond eerst symbool voor het leven, werd toen religieus herverpakt als symbool van verrijzenis, kreeg daarna een praktische oplossing om je overschot aan kippenwerk weg te werken na de vasten, om uiteindelijk een chocoladereep te worden in camouflagepak.
Kortom: het ei is het perfecte symbool van Pasen. Niet alleen omdat het verwijst naar nieuw leven, maar vooral omdat het zich telkens opnieuw weet uit te vinden. Net als de mens, eigenlijk. “In elke schaal schuilt een verhaal.”
Maar goed, hoe pel je nu eigenlijk die hardgekookte eieren die de schoolkinderen in de tuin vonden? Het geheim zit ‘em niet in het pellen, maar in het schudden. Kijk maar:
(Foto: screenshot YouTube/MicahMedia)
