15 miljoen euro definitief verloren in vijf jaar.
De uitbetaling van het Groeipakket — de Vlaamse opvolger van de kinderbijslag, zeg maar: kindergeld — loopt structureel mank. Jaarlijks vloeit er ruim 40 miljoen euro aan kindergeld naar gezinnen die er geen recht op hebben. In het beste geval wordt dat geld teruggevorderd, maar lang niet alles wordt gerecupereerd. Alleen al in 2024 ging minstens 3 miljoen euro definitief verloren. Over de afgelopen vijf jaar is dat verlies opgelopen tot meer dan 15 miljoen euro. De Vlaamse administratie ziet intussen geen reden tot paniek, maar dat de efficiëntie hapert, is zonneklaar.
Jaar na jaar structurele fouten
In 2023 werden in Vlaanderen 55.000 dossiers opgemerkt waarbij het Groeipakket ten onrechte werd uitbetaald. Goed voor een totaalbedrag van 42,5 miljoen euro. Een lichte daling ten opzichte van vorige jaren, maar nog altijd een structureel probleem. De oorzaak ligt volgens parlementslid Thomas Roggeman (N-VA) bij een combinatie van administratieve fouten, gebrekkige gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten en occasionele fraude. Klinkt las heel gewoon ‘Belgisch’, niet?
Een sprekend voorbeeld: één gezin kreeg jarenlang foutief uitbetaald en moest uiteindelijk bijna 100.000 euro terugbetalen — het hoogste bedrag op jaarbasis in Vlaanderen. In het overgrote deel van de gevallen wordt het geld uiteindelijk gerecupereerd. Maar ook dat lukt niet altijd. In 2023 ging er 2,4 miljoen euro verloren. In 2024 liep dat bedrag al op tot 3 miljoen euro — en dat terwijl het boekhoudkundig jaar nog niet afgesloten is.
Systemisch lek in datasystemen
Het Groeipakket wordt sinds 2019 beheerd door het Vlaams Agentschap Uitbetaling Groeipakket. Dat baseert zich op data uit meer dan 55 bronnen, waaronder het rijksregister. Maar die informatiestromen blijken vaak verouderd of onvolledig. Een gezin dat intussen verhuisd is of waarvan het inkomen sterk veranderde, blijft toch nog maandenlang het oude bedrag ontvangen. Het gevolg: onterechte uitbetalingen die later met moeite — of helemaal niet — worden teruggevorderd.
Volgens het kabinet van minister van Gezin Caroline Gennez (Vooruit) ontvangen vandaag 1,6 miljoen kinderen in Vlaanderen een groeipakket, verdeeld over 900.000 gezinnen. De complexiteit van het systeem wordt dus steeds groter, en de foutenmarge evenredig.
Niet altijd kwaad opzet
In de meeste gevallen gaat het niet om fraude, maar om administratieve nalatigheid. Wie naar het buitenland verhuist en dat niet meldt, kan onterecht Belgisch kindergeld blijven ontvangen. Dat geld moet achteraf worden teruggevorderd — wat vaak moeizaam verloopt. Toch komt fraude ook voor. In die gevallen worden de uitbetalingen onmiddellijk stopgezet tot de volledige som is terugbetaald.
Wat ontbreekt, is gecoördineerde digitale communicatie tussen de Vlaamse administraties. Dat er op Vlaams niveau nog steeds gegevens niet automatisch of correct worden uitgewisseld, is onbegrijpelijk. De overheid zou kordater moeten optreden en de foutmarge maximal beperken. Zeker omdat de bedragen — hoe relatief beperkt tegenover het totale jaarbudget van 4,5 miljard euro ook — niet te verwaarlozen zijn.
Afbetalingsplannen, tenzij fraude
Wanneer er fouten ontdekt worden, kan de terugbetaling meestal gespreid verlopen. Gezinnen krijgen dan de keuze: ofwel een afbetalingsplan, ofwel inhoudingen op toekomstige uitkeringen. Alleen bij fraude wordt er onmiddellijk ingegrepen en volgt een volledige stopzetting van het kindergeld tot de schuld is vereffend.
Het Agentschap Opgroeien - dat verantwoordelijk is voor de opvolging van de betalingen - bleef voorlopig onbereikbaar voor een inhoudelijke reactie. De vraag blijft dus open of Vlaanderen intussen werk maakt van een sluitend controlesysteem, of dat de jaarlijkse lekken stilzwijgend worden ingecalculeerd.
(Foto: Pixabay)
