Ziek? Te lang ziek? Exit! Werkgevers krijgen vrij spel om sneller te dumpen zonder te betalen.
Zes maanden. Zolang krijg je voortaan als zieke werknemer nog de tijd voor je werkgever je zonder blozen en zonder opzegvergoeding op straat mag zetten. Waarom wachten op beterschap als je ook gewoon je personeelsbestand kan opkuisen op medische overmacht? Dat is althans de logica van de regering-De Wever, die de afbraakkaravaan van de arbeidsmarkt vrolijk verder trekt.
Het recht op ziek zijn? Niet rendabel genoeg
Het uitgangspunt is helder: ziek zijn is duur, vervelend en nefast voor de kwartaalcijfers. En dus moet dat sneller en efficiënter worden afgehandeld, met minder sentimenteel gedoe. Tot nu toe konden bedrijven pas na negen maanden de procedure medische overmacht opstarten, maar dat is vanaf nu dus al na zes maanden mogelijk. Klinkt als een administratieve herschikking, maar onder de motorkap draait het vooral om één ding: geld. Geen opzegvergoeding meer, geen lange procedures, gewoon een arts laten opdraven die zegt dat je niet meer terug kan, en hup, exit.
De werknemer krijgt een uitkering – als pleister op een gapende wonde – en mag via het zogenaamde “Terug-naar-werk-fonds” loopbaanadvies gaan kopen. Alsof een motivational coach plots je versleten rug of burn-out herstelt.
“Als het niet past, knikker het eruit”
In 2023 werd deze medische exit-strategie al meer dan 22.800 keer toegepast. In zeven op de tien gevallen was het de werkgever die het ontslag initieerde. En laat ons eerlijk zijn: dat zal met deze nieuwe regeling enkel stijgen. Wat ooit een uitzondering was, wordt systematisch beleid. De re-integratietrajecten – ooit bedoeld om mensen opnieuw op weg te helpen – zijn gedegradeerd tot schaamlapjes voor een ontslagmachine die almaar soepeler draait.
Vakbonden trekken luid aan de alarmbel. “Dit ontmoedigt werkgevers om nog moeite te doen voor aangepast werk,” zegt ABVV'er Bert Engelaar. Ook bij het ACV is de verontwaardiging groot: “Een vluchtroute richting de sociale zekerheid,” noemt Maarten Hermans het. “Re-integratie wordt zo een lege doos.”
Doktersbriefje als doodvonnis
Professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis kijkt in ‘het Nieuwsblad’ dan weer met blinkende bril naar de maatregel. In zijn ogen is het pure efficiëntie: “Na zes maanden weet je meestal al dat terugkeren geen optie meer is.” Of hoe een medische diagnose tegenwoordig ook meteen je loopbaaneinde inluidt. Godderis zwijgt intussen over de druk die op artsen rust om “praktisch” te oordelen, en over het morele moeras waarin het hele systeem is beland.
Het idee van toenmalig minister Dermagne (PS) om re-integratie te scheiden van medische overmacht – zodat mensen echt een kans kregen om terug te keren – lijkt nu helemaal door de shredder gehaald. Wat overblijft is een kille spreadsheetlogica: kost iemand meer dan hij opbrengt? Schrappen.
Van solidariteit naar sanering
De trend is duidelijk: langdurig zieken worden niet meer gezien als mensen met pech of een verhaal, maar als kostenposten die te lang blijven hangen. In plaats van te investeren in degelijke begeleiding en realistische werkhervatting, kiest men voor een simplistisch afvoerbeleid dat de zwaksten uit het systeem duwt.
De sociale zekerheid – ooit gebouwd op solidariteit – wordt zo omgevormd tot een opvangnet voor wie te lang ziek is naar de smaak van de werkgever. En dat net wordt dunner met de dag.
Wie weet wat er morgen op het spel staat? De opzegvergoeding bij burn-out? Of de wachttijd bij kanker?
Ziek zijn mag voortaan, maar wel tegen de klok. En zonder hoop op terugkeer.
(Foto: Shutterstock)
