Verlinden sluit de achterdeur voor hoe topcriminelen die vanuit de gevangenis gewoon verder doen
Dat drugscriminelen hun imperium vanuit een Belgische cel blijven besturen, is geen nieuws.Het gebeurt al jaren, met soms dodelijke gevolgen. Justitieminister Annelies Verlinden (CD&V) wil daar nu resoluut een einde aan maken. Geïnspireerd door streng bewaakte buitenlandse regimes, werkt haar kabinet aan een specifiek detentiemodel voor zware criminelen met een verhoogd risicoprofiel. De boodschap is duidelijk: wie straks nog denkt zijn cocaïnekartel vanuit de gevangenis te kunnen runnen, zal zich zwaar misrekenen.
Crimineel achter slot en... scherm?
Othman El Ballouti, door België overgeleverd vanuit Dubai, is het typevoorbeeld van de nieuwe generatie narco-leiders: ongrijpbaar, geld zat, met tentakels tot diep in de gevangeniscultuur. Zulke profielen isoleren in een standaardcel, is vragen om problemen. Ze rekruteren jongere gevangenen, geven orders alsof ze op kantoor zitten, en blijven hun netwerk aansturen via smokkeltelefoons, gecodeerde briefjes of bezoek. De Belgische overheid dweilt met de kraan open.
Zelfs de drugsoorlog in de Brusselse wijk Anderlecht bleek eerder dit jaar mee georkestreerd vanuit een cel. De prijs van cocaïne werd binnen de muren besproken, concurrenten werden vanop afstand uitgeschakeld. De gevangenis als commandocentrum – een structureel lek dat dringend gedicht moet worden.
Nieuwe regels voor oude bazen
Verlinden kijkt nu over de grenzen heen, waar landen als Nederland, Frankrijk en Italië al langer beseffen dat sommige gedetineerden géén gewone gevangenen zijn. In het Nederlandse Vught bijvoorbeeld, worden een twintigtal zwaardere profielen permanent van elkaar gescheiden in een zogeheten Extra Beveiligde Instelling (EBI). Contact met de buitenwereld? Gereguleerd tot op de minuut. Bezoek? Eén persoon. Telefoneren? Hoogstens tien minuten per week, onder toezicht. Alles binnen de grenzen van de wet, maar met een duidelijk doel: maximale controle, minimale beïnvloeding.
België heeft nog geen equivalent van een EBI, maar daar moet snel verandering in komen. Verlinden werkt samen met het gevangeniswezen, de politie, het federaal parket en de staatsveiligheid aan een nationaal regime dat dezelfde principes moet toepassen. Concreet worden onder meer aparte afdelingen en aangepaste communicatieregels onderzocht, net als een registratiesysteem om verdachte gedragingen sneller op te pikken.
Onder druk, onder controle
Niet enkel de criminelen worden geviseerd. Ook het gevangenispersoneel moet beter worden beschermd. Want vandaag worden cipiers die met deze profielen werken steeds vaker bedreigd – op het werk én thuis. Dat is niet alleen een veiligheidsprobleem, maar maakt het risico op chantage of infiltratie reëel. Verlinden denkt daarom aan een rotatiesysteem waarbij personeelsleden niet langdurig aan dezelfde gedetineerden gekoppeld worden. Geen vertrouwensband, geen manipulatie.
De boodschap van Justitie is duidelijk: Belgische gevangenissen mogen geen doorgeefluik meer zijn voor criminele instructies. De tijd dat topcriminelen hun business vanuit de cel verderzetten alsof het om een thuiskantoor gaat, moet definitief voorbij zijn.
Voor wie het nog niet doorhad: drugsbazen achter tralies zijn geen afgedankte criminelen, maar CEO’s met een lange arm. Hoog tijd dat de gevangenispoort ook juridisch en technologisch eindelijk in het slot valt.
(Foto: Shutterstock)
