Nog geen sproeiverbod maar Brouns wil wel dat Vlaanderen het kraantje dichtdraait.
De zon brandt, de regen blijft weg, en Vlaanderen verandert door de betonwoede stilaan in een stoffige schaduw van zichzelf. Lege waterputten gapen boeren aan, rivierpeilen zakken sneller dan het vertrouwen in de politiek, en wie een lucifer laat vallen op de heide, riskeert een vuurzee tot in Namen. Toch blijft Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns opvallend kalm. Geen paniek, geen verboden, alleen een vage oproep tot “collectieve verantwoordelijkheid” en “zuinig zijn met kraantjeswater”.
Vlaming kookt, kraan gutst – voorlopig nog
De droogte die zich over ons land legt, is geen vlaag van zomerpech. Dit is structureel, voorspelbaar en in zekere zin zelfs gepland – door decennia van verharding, betonwoede en schouderophalend beleid. En toch: geen sproeiverbod. Geen dwingende maatregelen. Alleen een oproep aan de brave burger om zijn regenput nog eens te aaien en vooral zijn rozen niet te veel te verwennen. De minister klinkt bijna bedeesd als hij in De Ochtend op Radio 1 zegt: “We monitoren op de voet.” Met andere woorden: we staan erbij en kijken ernaar.
En ja, gouverneurs hebben draaiboeken klaar. En ja, er is overleg met klimaatexperts. Maar terwijl het droge gras kraakt, blijft de boodschap: voorlopig niets aan de hand. “We moeten waakzaam zijn,” herhaalt Brouns. En dat is net het probleem. Vlaanderen heeft geen nood aan waakzaamheid, het heeft nood aan actie.
Water als luxeproduct in wording
Brouns heeft natuurlijk niet helemaal ongelijk als hij zegt dat “de burger ook zijn steentje moet bijdragen”. Maar dat steentje lijkt in de praktijk al snel op een molensteen. Vlaanderen telt meer dan genoeg mensen die elke druppel regenwater opvangen, grijze watercircuits installeren en hun tuin herschapen hebben tot een wadi met native planten. Maar zolang er elders nog volop drinkwater door grachtjes loopt om siergazons te redden van de zon, is dat druppelsgewijs dweilen met de kraan open.
De oproep tot “ontharding” klinkt als een beleidsmatig mantra, maar blijft vaak steken in folders en infoborden bij modelprojecten. Want wie durft in de praktijk een bouwvergunning weigeren op basis van klimaatadaptatie? Wie legt projectontwikkelaars een echte herprofilering op? En wie remt de Vlaamse reflex om alles vol klinkers, carports en klinknagels te leggen.
Vlaanderen, bakstenen en beton
De realiteit is intussen zonneklaar: Vlaanderen is oververhard, onderberegend en structureel niet voorbereid op de afwisseling van droogte en plotse stortbuien. Dat beseft de minister ook, maar opnieuw wordt het ingekapseld in beheerstaal: “We worden steeds meer geconfronteerd met langere periodes van droogte én van regenval. We moeten ons wapenen.” Het klinkt als iets uit een beleidsnota die door vijf kabinetten is herlezen tot elk scherp randje weggevijld is.
Wat ontbreekt, is ruggengraat. Een duidelijke beleidskeuze. Iemand die durft zeggen: ja, we voeren een sproeiverbod in. Ja, we belonen regenwaterrecuperatie fiscaal écht. Ja, we leggen boetes op voor wie drinkwater blijft verspillen aan rimpelloze zwembaden in de Kempen. Of zoals de minister het zelf had kunnen zeggen: “Draai de kraan in uw hoofd al eens toe.”
Stilte voor de storm?
Dat het nog niet tot een verbod komt, betekent niet dat het niet zal komen. Integendeel. Als de regen ook deze week afwezig blijft, als - volgens apocalytische denkers - de bosbranden losbarsten en de landbouwschade onomkeerbaar wordt, zal het snel gaan. Dan volgt de paniekbeslissing die politiek zo graag vermijdt tot het niet meer anders kan. Maar tegen dan zijn de putten leeg, de velden verbrand en het vertrouwen in de overheid alweer verdampt.
Misschien moeten we collectief het roer omgooien, zoals Brouns vraagt. Maar dan niet in de vorm van zachte aansporingen en vage slogans. Wat Vlaanderen nodig heeft, is een waterbeleid dat zichzelf serieus neemt. En dat begint niet met monitoring, maar met moed.
(Fotomontage Pixabay)
