De spanning in het Midden-Oosten blijft hoog, maar een nieuwe militaire escalatie lijkt voorlopig van de baan. De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij een geplande aanval op de Iraanse energie-infrastructuur heeft uitgesteld, nadat Iran en verschillende landen uit de regio om meer tijd hadden gevraagd voor onderhandelingen.
Volgens Trump stond het Amerikaanse leger klaar om toe te slaan, maar besloot hij de operatie voorlopig op te schorten "in het belang van de wereld" én om een diplomatiek akkoord nog een kans te geven. Ook Israël zou zich achter die beslissing scharen.
Het draait om veel meer dan Iran alleen
De inzet is groter dan alleen de spanningen tussen Washington en Teheran.
Een belangrijk struikelblok is de Straat van Hormuz, de smalle doorgang tussen Iran en Oman waar een groot deel van de wereldwijde olie-export passeert. Sinds het uitbreken van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran werd het scheepvaartverkeer er ernstig verstoord, met stijgende olieprijzen als rechtstreeks gevolg.
Trump koppelt een mogelijk akkoord dan ook aan twee voorwaarden: de volledige heropening van de Straat van Hormuz én een einde aan het Iraanse nucleaire programma.
Saoedi-Arabië zou op de rem hebben gestaan
Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios speelde ook Saoedi-Arabië een opvallende rol achter de schermen.
Kroonprins Mohammed bin Salman zou Trump persoonlijk hebben opgebeld met de vraag om de geplande aanvallen voorlopig niet uit te voeren. Riyad vreest dat een verdere escalatie de hele regio in een nog grotere crisis zou kunnen storten.
Opmerkelijk, want de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië voerden vorige week nog gezamenlijke aanvallen uit op pro-Iraanse milities in Irak.
Oorlog nog lang niet voorbij
Dat de aanval voorlopig is uitgesteld, betekent allerminst dat de crisis voorbij is. Amerikaanse media meldden de voorbije dagen nog dat Iraanse olieraffinaderijen en elektriciteitscentrales als mogelijke doelwitten op tafel lagen. Ook de oproep van Amerikaanse ambassades aan landgenoten om de Golfregio te verlaten, voedde de vrees voor een nieuwe militaire confrontatie.
Voorlopig lijkt Trump dus de diplomatie nog een laatste kans te willen geven.
Maar zolang er geen akkoord op tafel ligt, blijft het Midden-Oosten op een geopolitiek kruidvat zitten, met gevolgen die veel verder reiken dan de regio alleen. Want als de olieprijs opnieuw fors stijgt, zal ook Europa dat uiteindelijk aan de pomp voelen.
