Zware aanvaring in Vlaams Parlement: Demir (N-VA) noemt uitspraken van Ben Chikha (Groen) "knettergek" tijdens debat over praktijktesten.
In het Vlaams Parlement liep het woensdagmiddag stevig uit de hand tijdens een plenaire zitting over de gevoelig liggende praktijktesten in Gent. Minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) en Groen-parlementslid Fourat Ben Chikha trapten op mekaars lange tenen in een fel verbaal dispuut over de rol van gelijkekansencentrum Unia. Wat begon als een klassiek debat over overheidsbeleid, ontspoorde in een persoonlijke confrontatie, waarbij woorden als “zot” en “knettergek” meermaals vielen. Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche zag zich genoodzaakt de zitting tijdelijk te schorsen om de gemoederen te bedaren.
Praktijktesten als lont in het kruitvat
De aanleiding voor de discussie was de recente mediastorm rond de praktijktesten die in Gent werden uitgevoerd in samenwerking met Unia. In het kader van een project tegen arbeidsdiscriminatie werden honderden fictieve sollicitaties uitgestuurd. De tests moesten nagaan of kandidaten met een migratieachtergrond, beperking of hogere leeftijd evenveel kans maken op een sollicitatiegesprek als kandidaten met identieke cv’s maar zonder dergelijke kenmerken.
Unia stelde in dat kader 90 Gentse werkgevers formeel in gebreke. Die harde aanpak leidde tot scherpe politieke reacties. In de plenaire zitting kreeg minister Demir daarover vragen van zowel onafhankelijk parlementslid Maurits Vande Reyde als Vlaams Belang-fractieleider Chris Janssens. Demir maakte van de gelegenheid gebruik om haar afkeer tegenover de aanpak van Unia krachtig te herhalen.
“Wat Unia hier heeft gedaan is problematisch,” stelde Demir. “Dit is geen strijd tegen discriminatie, dit is een politieke heksenjacht, een vorm van institutioneel activisme. Vlaanderen heeft destijds een juiste beslissing genomen door zich terug te trekken uit Unia. Ik wil als minister van Werk eigenlijk niets meer met hen te maken hebben.” Ze voegde eraan toe dat de Vlaamse regering haar eigen praktijktesten anders zal aanpakken: sectorgericht, gefaseerd, op basis van wetenschappelijke methodiek en met betrokkenheid van de sociale partners.
Frontale botsing met Groen
Toen Groen-parlementslid Fourat Ben Chikha het woord nam, escaleerde het debat. Ben Chikha verdedigde de rol van Unia, en wees erop dat de organisatie slechts in ongeveer 1 procent van de gevallen naar de rechtbank stapt. Volgens hem is het beeld van “activisme” dan ook ongegrond.
Die tussenkomst veroorzaakte een onmiddellijke en felle reactie van minister Demir. Ze bestempelde de uitspraak als “zot” en maakte daarbij opvallende gebaren, wat leidde tot verontwaardiging bij de oppositie.
“U bent een minister, geen tooghanger,” reageerde Ben Chikha scherp. “Deze houding is onwaardig voor een lid van de Vlaamse Regering.” De situatie liep zo uit de hand dat parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche de zitting tijdelijk moest onderbreken.
Na de schorsing nam Demir opnieuw het woord en hield ze vast aan haar eerdere uitlatingen. “Ik blijf het herhalen: die uitspraak van de heer Ben Chikha is knettergek. Wie denkt dat het goed beleid is om bedrijven te overvallen met ingebrekestellingen op basis van loutere simulaties, begrijpt niets van draagvlak of rechtvaardigheid.”
Ideologische kloof zichtbaar uitgespeeld
De clash tussen Demir en Ben Chikha legt een bredere ideologische breuklijn bloot in de Vlaamse politiek. Aan de ene kant staat een Vlaamse regering die steeds meer inzet op zelfregulering, sectoroverleg en controle via interne mechanismen. Aan de andere kant verdedigt de oppositie — met Groen op kop — de nood aan onafhankelijke instellingen die discriminatie actief opsporen en sanctioneren.
Unia - de organisatie die het midden zou moeten houden tussen sensibiliseren en sanctioneren - is in dit alles het voorwerp van politieke herverkaveling. Voor Demir is het een vehikel van “morele verontwaardiging zonder democratisch mandaat”. Voor Ben Chikha is het een noodzakelijk tegengewicht tegen structurele ongelijkheid.
Dat beide visies niet verzoenbaar zijn, werd woensdag pijnlijk duidelijk. Terwijl de meerderheid zich schaart achter een beleid dat de verantwoordelijkheid bij sectoren en werkgevers legt, klinkt bij de oppositie de vrees dat dit vooral uitstel en afstel betekent voor krachtdadige antidiscriminatie.
Parlementaire etiquette onder druk
Hoewel debatten in het Vlaams Parlement geregeld scherp zijn, was het verbaal vuurwerk - hoe zeg je het - een beete ‘erover’. De manier waarop Demir haar tegenstander beschreef — met termen als “zot” en “knettergek” — viel in het verkeerde keelgat, niet alleen bij Groen, maar ook bij een deel van de neutralere waarnemers.
Dat een minister zich in zulke bewoordingen uitlaat, en daarbij handgebaren gebruikt die bij sommige parlementsleden als minachtend werden ervaren, is geen stijl voor een redelijk debat.
Wat voorafging:
– Vlaanderen stapte in 2023 uit Unia na toenemende kritiek op de onafhankelijkheid en werking van het centrum.
– De Vlaamse regering plant eigen praktijktesten, maar voert die voorlopig nog niet uit.
– Unia blijft actief op federaal niveau en werkt samen met steden en gemeenten, zoals Gent.
In de marge:
De schorsing duurde slechts enkele minuten, maar de inhoudelijke schade was blijvend. Het vertrouwen tussen meerderheid en oppositie is met dit incident niet gegroeid. De strijd rond antidiscriminatie op de arbeidsmarkt is er niet eenvoudiger op geworden. De toon is wel gezet.
(Foto: screenshot Vlaams Parlement)
