Wat is die meerwaardebelasting nu concreet?
Als het politieke systeem één ding graag doet, dan is het zijn eigen contradicties codificeren in wetten die geen mens nog kan uitleggen, laat staan uitvoeren. De kersverse meerwaardebelasting – eufemistisch ‘solidariteitsbijdrage’ genoemd is daar het nieuwste kroonjuweel van. Wat begon als een plechtige belofte om de rijken wat meer te doen bijdragen – dat van die sterkste schouders, weet je wel - eindigt in een fiscale legpuzzel waarbij de kleine belegger zijn rekenmachine mag bovenhalen, de rijken hun vennootschap, en de Raad van State alvast de inkt mag klaarmaken.
Inkomsten zonder inspanning? Betalen, tenzij je slim genoeg bent
De meerwaardebelasting mikt officieel op wie winst maakt bij de verkoop van financiële activa. Denk aan aandelen, obligaties, crypto en ETF’s – kortom alles waar je op een luie zondag wat geld in stak in de hoop dat het ooit meer waard zou worden. Is dat gelukt? Proficiat, je mag 10 procent afstaan aan vadertje staat. Althans: als je meer dan 10.000 euro winst boekt. Per persoon. Per jaar.
Voor een koppel komt dat neer op 20.000 euro belastingvrije meerwaarde. En alsof dat nog niet genoeg is om de champagne (onbelast) te laten knallen, mag je ook tot vijf jaar lang ongebruikte vrijstellingen oppotten. Ieder jaar dat je níét verkoopt, krijgt je 1.000 euro extra marge. Tel daar de inflatiecorrectie bij en na anderhalf decennium passief beleggen zonder cashen, mag je als koppel 40.000 euro belastingvrij opstrijken. De term ‘solidariteitsbijdrage’ krijgt op die manier een bijzonder vrijblijvende invulling.
Vermijd belasting, doe aan pensioensparen (of verkoop via jouw vennootschap)
De overheid je meteen ook tips om het nieuwe belastingmonster te omzeilen. Beleg in jouw tweede of derde pensioenpijler, want die vallen buiten de nieuwe regeling. Of verkoop jouw aandelen netjes in schijven om telkens opnieuw die vrijstellingsgrens niet te overschrijden. Belastingshoppen was zelden zo elegant.
Tenzij je echt slim of echt rijk bent
Wie echt slim is – of gewoon rijk – belegt natuurlijk via een holding. Want wie via een vennootschap belegt, hoeft helemaal geen solidariteitsbijdrage te betalen. Superrijken die via zulke structuren opereren, blijven zo grotendeels buiten schot. De enige ‘last’ die ze nog hebben, is hun boekhouder een extra premie betalen.
Toch voorziet de regering ook voor ‘ondernemers’ met minstens 20 procent aandelen in een kmo een aparte vrijstelling van 1 miljoen euro. Zij betalen maximaal 10 procent en vaak veel minder – een tarief waar de gemiddelde werkende Belg nog net zijn loonbelasting voor moet ophoesten.
Groen en PVDA wrijven zich al warm: in de politieke peepshow van fiscale rechtvaardigheid zijn het weer de gewone spaarders die zich mogen bukken, terwijl figuren als Coucke fluitend buiten wandelen langs de vennootschapsuitgang.
Belast wat beweegt, herstel wat sneuvelt
Dat de belasting op 1 januari 2026 zou ingaan, is volgens bankenkoepel Febelfin onrealistisch: het kan op papier, maar in de echte wereld brandt staan praktische bezwaren in de weg.
Fiscaal expert Michel Maus trekt aan de alarmbel:“Hoe meer uitzonderingen je creëert, hoe meer gedoe over discriminatie. Dit zal langs alle kanten aangevochten worden.” Zijn inschatting: het Grondwettelijk Hof mag zich opmaken voor een marathon van beroepsprocedures, vernietigingsverzoeken en semi-constitutionele sudoku’s.
De regering-De Wever lijkt dat ook te beseffen. Er is nu al een afspraak om de belasting juridisch te “repareren” als ze sneuvelt. In mensentaal: wat vandaag beslist wordt, kan morgen alweer herschreven worden.
Winst met bijsluiter
De meerwaardebelasting is intussen vooral een showcase in fiscale acrobatie. Het moest een herverdelingsmaatregel worden voor een eerlijke bijdrage, maar het eindigt als een verwrongen web van uitzonderingen, achterpoortjes, tijdelijke vrijstellingen en politieke clausules. Wie er echt op vooruitgaat, is niet de doorsnee spaarder, maar de fiscalist die hem moet uitleggen hoe hij er onderuit komt.
Het is wachten op het eerste vonnis, de eerste correctie, de eerste nieuwe regering die het ‘met pijn in het hart’ zal aanpassen. Ondertussen blijft de Belgische belastingbetaler achter met een boodschap die zo vaak herhaald is dat ze bijna ironisch wordt: dit is goed voor de middenklasse.
Alleen blijkt die middenklasse in dit verhaal vooral het doelwit.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
