Belgische ambtenaren schakelen over op Beam, eigen chatapp van de overheid.
De federale overheid maakt komaf met het gebruik van commerciële berichtenapps binnen haar eigen diensten. Apps zoals WhatsApp en Messenger worden stelselmatig ingeruild voor een intern alternatief: Beam. De nieuwe applicatie, ontwikkeld door Belgian Secure Communications (BSC), moet op termijn door zo’n 750.000 ambtenaren en militairen gebruikt worden.
Wat jarenlang als praktische oplossing gold, wordt nu als een veiligheidsrisico beschouwd.
Van gemak naar kwetsbaarheid
Tot vandaag gebruikten ambtenaren dezelfde tools als de rest van de bevolking, ook voor werkgerelateerde communicatie. Dat bleek problematisch op twee fronten.
Enerzijds is er de afhankelijkheid van buitenlandse technologie. Berichten die via commerciële apps lopen, kunnen in bepaalde omstandigheden toegankelijk zijn voor buitenlandse overheden. Dat leverde in het verleden voordelen op voor opsporingsdiensten, maar creëert tegelijk een structureel risico voor vertrouwelijke communicatie.
Anderzijds is er de opkomst van geavanceerde spionagesoftware. Die kan bestaande platformen infiltreren en wordt intussen door meerdere staten ingezet. België geldt daarbij, door zijn internationale rol, als een aantrekkelijk doelwit voor buitenlandse inlichtingendiensten.
Eigen infrastructuur, eigen controle
Met Beam kiest de overheid resoluut voor controle over haar eigen communicatie. De applicatie draait op een gesloten systeem, enkel toegankelijk voor gebruikers met een officieel overheidsaccount. Dat beperkt het risico op phishing en ongewenste toegang.
Cruciaal is ook waar de data wordt opgeslagen. In tegenstelling tot commerciële apps blijven berichten binnen nationale infrastructuur, op servers in België. Die keuze moet vermijden dat geopolitieke spanningen of buitenlandse beslissingen de toegang tot gevoelige informatie kunnen blokkeren.
Veiligheid boven alles
Volgens ingewijden werd het systeem grondig getest door ethische hackers en externe beveiligingsspecialisten. De bedoeling: mogelijke kwetsbaarheden blootleggen vóór de uitrol. Die testen zouden geen kritieke lekken hebben opgeleverd.
De eerste gebruikers — onder meer defensie en de inlichtingendiensten — werken intussen al met de applicatie. De bredere uitrol naar federale en regionale administraties start gefaseerd.
Geen losstaand project
Beam past in een ruimer veiligheidsbeleid. Belgian Secure Communications is al langer verantwoordelijk voor de beveiligde communicatie van topfunctionarissen. Eerder leverde het bedrijf ook speciale, zwaar beveiligde smartphones aan een selecte groep van politieke en veiligheidsverantwoordelijken.
De ontwikkeling van een eigen berichtenplatform kadert in lessen die getrokken werden na de terreuraanslagen van 2016, toen de kwetsbaarheid van communicatiekanalen pijnlijk duidelijk werd.
Strategische keuze
Met de lancering van Beam positioneert België zich binnen een beperkte groep landen die kiezen voor een zogenaamde “soevereine communicatie-infrastructuur”. De onderliggende logica is helder: wie controle wil over gevoelige informatie, kan die niet uitbesteden aan buitenlandse technologiebedrijven.
De overstap betekent een breuk met het verleden, maar vooral een signaal: in een tijd van digitale dreiging en geopolitieke spanningen wordt communicatie een strategisch domein. En daar wil de overheid opnieuw zelf de touwtjes in handen nemen.
(Foto: Shutterstock)
