Elektrische wagens moeten betaalbaar worden voor lagere inkomens. Maar?
Elektrische leasing wordt tegenwoordig geserveert als het nieuwste wondermiddel: schoner, slimmer en vooral maatschappelijk verantwoord. Intussen rekenen bedrijven door, schuiven politici met fiscale voordelen alsof het kortingsbonnen zijn, en mag de werknemer hopen dat de laadpaal werkt én de batterij niet instort bij ochtendvorst. Iedereen wint, zo klinkt het. Behalve dan wie de factuur uiteindelijk betaalt — maar over die voetnoot heeft men het liever niet te lang.
Het warm water opnieuw uitgevonden
Vooruit schuift een bekende buitenlandse formule naar voren als antwoord op de steeds duurdere brandstofwagens. De partij wil in Vlaanderen een systeem van social leasing invoeren: kleine elektrische wagens voor mensen met een beperkt inkomen, tegen zo’n 150 euro per maand. Het concept is niet nieuw — Frankrijk past het al grootschalig toe en Duitsland legt de voorbereidingen op tafel — maar Vooruit ziet er een manier in om de elektrische transitie betaalbaar te houden voor de lagere middenklasse.
Franse praktijk als blauwdruk
In Frankrijk rijden intussen tienduizenden kleine EV’s rond via het social-leasingplan van de overheid. Vijftien automerken doen mee en bieden specifieke modellen aan voor het programma. Groepskortingen tot 30 procent drukken de prijs. De gebruiker least een wagen voor 120 à 150 euro per maand, exclusief verzekering, doorgaans voor drie jaar. Daarna kan de auto worden overgenomen of ingeruild voor een nieuwe lease.
Het systeem is gericht op personen met een beperkt inkomen die afhankelijk zijn van de wagen voor woon-werkverkeer en minstens 15 kilometer van hun werk wonen. De Franse overheid trok vorig jaar 600 miljoen euro uit voor het programma; dit jaar komt daar nog eens 360 miljoen bij — telkens sneller op dan voorzien.
Een Vlaams proefproject
Vooruit wil de formule nu naar Vlaanderen halen, gefinancierd via het sociaal klimaatfonds. Volgens fractieleider Kris Verduyckt wordt de particuliere markt voor elektrische wagens geremd door hoge kosten, terwijl klassieke benzine- en dieselwagens door Europese heffingen de komende jaren fors duurder worden. En vanaf 2035 verdwijnt de verbrandingsmotor sowieso uit het Europese aanbod.
Vooruit pleit daarom eerst voor een proefproject, waarmee het systeem getest kan worden voor een eventuele bredere uitrol.
Sector ziet voordelen, maar vooral kosten
De leasingsector volgt de Franse aanpak met enige reserve. Renta-directeur Stijn Blanckaert wijst op de hoge kostprijs: gemiddeld legt de Franse staat zo’n 13.000 euro per auto bij. Bovendien blijft de kredietwaardigheid van gebruikers een gevoelig punt: wat als het maandbedrag niet meer kan worden betaald?
Mobiliteitsexperts zien dan weer ook structurele effecten. Zo zou social leasing de tweedehandsmarkt voor kleine, betaalbare elektrische voertuigen kunnen versterken. Vandaag bestaat die vooral uit grote, dure bedrijfswagens die na vier jaar leasing hun weg naar particulieren vinden.
Federale piste
Niet alleen Vlaanderen kijkt naar social leasing. Ook de federale regering onderzoekt een gelijkaardig systeem, gericht op werknemers onder een bepaalde inkomensgrens. Les Engagés werkt aan een concreet voorstel.
(Foto: Pixabay)
