De Verenigde Staten willen tegen 2030 een kernreactor op de maan bouwen.
“Make the moon American again.” De Amerikanen willen tegen 2030 een kernreactor op de maan installeren. De installatie moet een stabiele energievoorziening garanderen voor toekomstige bemande maanmissies, zo bevestigen bronnen aan Politico. Transportminister Sean Duffy - momenteel ook waarnemend hoofd van NASA - zou de plannen later deze week officieel toelichten. De inzet is niet louter technisch: achter de schermen woedt een tweede ruimtewedloop, met China als belangrijkste uitdager.
Kernenergie als sleutel tot langdurige aanwezigheid
Een bemande maanbasis vergt meer dan raketten en ruimtepakken. De grootste uitdaging is energie. Zonnepanelen bieden tijdens de twee weken durende maannacht geen uitkomst, windenergie is uitgesloten en fossiele brandstoffen zijn door het zuurstofgebrek onbruikbaar. Volgens ruimte-expert Philippe Mollet van Volkssterrenwacht MIRA is een nucleaire energiebron dan ook “de eerste noodzakelijke voorwaarde” voor een stabiele menselijke aanwezigheid op de maan.
De reactor waar NASA op mikt, zou een vermogen van 100 kilowatt moeten leveren. Dat is bescheiden in vergelijking met klassieke kerncentrales zoals Doel of Tihange, maar voldoende om de eerste fase van een maanbasis van stroom te voorzien. Volgens Mollet komt dat overeen met de energie-output van zo’n 200 à 300 zonnepanelen.
Bouw op aarde, lancering in één stuk
De kleine kerncentrale zal op aarde worden gebouwd en vervolgens in één geheel naar de maan worden gestuurd. Dat impliceert een aanzienlijke logistieke en technische uitdaging: het apparaat moet licht genoeg zijn voor transport, maar tegelijk bestand tegen de extreme omstandigheden op de maan.
Ook de kwestie van kernafval komt aan bod. Mollet wijst erop dat het om een beperkte hoeveelheid afval gaat, en stelt dat “de maan een betere plaats is voor dergelijk experiment dan de aarde – op voorwaarde dat men de veiligheidsvoorschriften daar even rigoureus toepast.”
Strategische tijdslijn: 2030 als kantelpunt
De keuze voor 2030 is verre van arbitrair. Zowel China als Rusland ambiëren tegen dat jaar eveneens nucleaire en bemande aanwezigheid op de maan. Daarmee is de nieuwe maanmissie een geopolitiek prestigeproject geworden. Volgens een anonieme NASA-medewerker is het duidelijk: “Dit gaat over het winnen van de tweede ruimtewedloop.”
Die race speelt zich af op twee fronten: internationaal, maar ook intern. Binnen NASA groeit de druk om resultaten te boeken. Elon Musk, lange tijd de informele drijvende kracht achter de Amerikaanse ruimteambities, is in ongenade gevallen bij president Trump. De oorspronkelijke focus op Mars wordt herzien ten voordele van het Artemis-programma, dat inzet op hernieuwde maanexploratie.
De nucleaire reactor is daarbij geen eindpunt, maar een begin. Als de missie mislukt of verder wordt vertraagd, dreigt de VS volgens insiders zijn leidende positie in de ruimte definitief te verliezen aan Peking.
Vervanging ISS: einde van een tijdperk
Parallel aan het nucleaire project zou minister Duffy ook plannen aankondigen voor de vervanging van het International Space Station (ISS). Dat ruimtestation, dat sinds 1998 in gebruik is, nadert het einde van zijn levensduur. De Amerikaanse overheid overweegt de oprichting van minstens twee commerciële opvolgers, die in handen van de privésector komen. Ook hier geldt 2030 als deadline – opnieuw onder impuls van de internationale concurrentie.
Duffy werd pas vorige maand benoemd als interim-directeur van NASA, nadat president Trump de kandidatuur van miljardair Jared Isaacman onverwacht introk. Dat de nieuwkomer nu meteen zulke ambitieuze plannen op tafel legt, bevestigt hoezeer de maan opnieuw het toneel is geworden van grootmachten die vooral elkaar in de gaten houden.
Tweede ruimtewedloop, of rook zonder vuur?
Hoewel het nucleaire maanplan kadert in een strategisch en technologisch bredere ambitie, blijft de vraag hoe concreet de plannen werkelijk zijn. NASA moet binnen zestig dagen op zoek naar industriële partners – een procedure die zowel politiek als praktisch bezwaard is. De budgettaire druk onder de huidige regering is hoog, en eerdere aankondigingen van ruimte-ambities zijn vaker dan eens gestrand op technische limieten, veranderende prioriteiten of platte symboliek.
De tweede ruimtewedloop is duidelijk ingezet, maar voorlopig blijft het ook vooral veel retoriek. Is dit echt het begin van een nieuwe ruimte-orde, of is het een zoveelste megalomane droom van Trump?
(Foto: Pixabay)
