“Dat er maar zo weinig 30 jaar gewerkt hebben, hadden we niet verwacht.”
De Vlaamse politiek had de mond vol van sociale correcties, flankerend beleid en uitzonderingen voor oudere werkzoekenden. Maar wanneer het moment van waarheid aanbreekt, blijken diezelfde uitzonderingen vooral goed voor de persberichten. In de praktijk verliest straks 82 procent van de 55-plussers gewoon hun uitkering. En Vooruit en CD&V, zij die stonden te roepen dat zij als enige binnen Arizona zouden waken over ons sociaal vangnet ? Die kijken beduusd toe — en stemmen gewoon mee.
De nieuwe federale werkloosheidshervorming — verpakt als “modernisering” door de Arizona-coalitie van liberalen, christendemocraten en Vlaams-nationalisten — belooft het einde van de uitkering zonder einddatum. Wie werkloos is, mag nog twee jaar aan de federale borst hangen, daarna is het afgelopen. Tenminste, dat dacht men. Tot Vooruit en CD&V kwamen zwaaien met een uitzondering: 55-plussers zouden niet onder die harde regel vallen.
Alleen: die uitzondering blijkt een lege doos met een doordruk van goede bedoelingen. Kazakkendraaierij is een basiseigenschap van de politiek, maar wanneer het gelardeerd wordt met hypocrisie, kan je dat als mens moeilijk verteren.
Vergeten voetnoot: de 30-jaar-valstrik
Wat CD&V en Vooruit er “vergeten” bij te zeggen, waren de kleine lettertjes. Ja, je mag als 55-plusser je uitkering behouden, maar alleen als je kan aantonen dat je minstens dertig jaar effectief gewerkt hebt — geen vakanties, geen lange ziektes, geen gaten in je cv. Gewoon jaar na jaar, 156 dagen per jaar, klokvaste arbeid. En wat blijkt nu? Amper 18 procent van de 55-plussers die vandaag werkloos zijn, slaagt daar in. De rest? Die mogen opnieuw solliciteren of plaats nemen in de overvolle wachtzaal van het OCMW. Ondertussen gaat Theo Francken lekker shoppen in de militaire supermarkt en cashen parlementariërs maandelijks hun 1.000 euro woontoelage. Gaan we te kort door de bocht? Vind je ?
Volgens het kabinet van minister van Werk David Clarinval (MR) tel je als gewerkt als je bijvoorbeeld tijdelijk werkloos was of ziek thuis zat. Maar zelfs met die marge haalt de overgrote meerderheid van de betrokkenen de lat niet. De sociale uitzondering blijkt een papieren schild tegen een bijl die genadeloos zal zwaaien.
CD&V: “Niemand wist dat het zó erg was” — echt?
Bij CD&V - katholieken hebben traditioneel een abonnement op hypocrisie - haalt men de verbaasde blik boven. “We hebben die cijfers nooit volledig gekregen van Clarinval,” klinkt het bijna smekend. Maar dat is moeilijk te geloven: dit is exact wat er stond in het regeerakkoord dat ze zélf hebben ondertekend. Bovendien werpt de partij zich al jaren op als hoeder van de oudere werknemer — met dit dossier als paradepaardje. Nu dat paard bij de slachterij blijkt te eindigen, rest alleen nog de mededeling dat men “de omvang onderschat heeft”.
Vooruit doet alsof het erger had gekund — en dat is het dan ook
Bij Vooruit is het verhaal al even ongemakkelijk. De partij wordt door vakbond ABVV op de vingers getikt voor haar steun aan deze hervorming. “Laat de regering dan vallen,” zegt ABVV’er Bert Engelaar onomwonden. Maar dat zien de socialisten niet zitten: “Het had veel erger gekund, wij hebben het verzacht,” klinkt het daar. Vrij vertaald: wij geven onze ‘postjes’ niet op. Zij die hun uitkering verliezen, zullen zich niet minder uitgespuwd voelen omdat het eerst nóg brutaler op tafel lag.
Flankerend beleid als pleister op een gebroken ruggenwervel
De oplossing moet dan maar komen van “flankerend beleid”, dat bekende politieke lapmiddel. CD&V en Vooruit wijzen naar VDAB en OCMW’s die de werkloze 55-plussers “individueel moeten begeleiden naar nieuw werk of een leefloon”. Al voegt N-VA er fijntjes aan toe dat dat leefloon in sommige gevallen zelfs hoger is dan de werkloosheidsuitkering. Alsof dat plots de logica van de maatregel zou rechttrekken.
Groen: “Arizona haalt de bezem door levenslopen”
Oppositiepartij Groen grijpt de hervorming aan om de hypocrisie van de regering te fileren. “Men deed alsof 55-plussers buiten schot bleven,” zegt Stefaan Van Hecke. “Maar de realiteit is dat duizenden mensen straks in de armoede tuimelen.” Denk aan vrouwen die jarenlang voor kinderen zorgden en daarna parttime werkten in de winkel. Twintig, vijfentwintig jaar op de teller, maar geen dertig. Geen uitkering meer. Geen vangnet. Wel veel politieke verontwaardiging — op papier.
Clarinval: “Gewoon het regeerakkoord uitgevoerd”
Het kamp-Clarinval doet alsof het allemaal de normaalste zaak van de wereld is. “We zijn verbaasd over de verbazing,” klinkt het. De minister was zijn handen in onschuld: hij voert gewoon uit wat is afgesproken. Een droog administratief antwoord voor een sociaal drama dat zich de komende jaren zal ontvouwen.
(Foto: Didier Lebrun / Photonews)
