Operatie Spaarvarken: hoe België plots 36 miljard vindt voor tanks, straaljagers en luchtverdediging.
Een fregat hier, een lading pantserwagens daar, en als kers op de militaire taart: een zwik extra F-35’s. Het Belgische leger ondergaat een financiële make-over om ‘u’ tegen te zeggen. Prijskaartje van de camouflagetransformatie? Een slordige 36 miljard euro. Omdat er ergens blijkbaar nog een spaarpot rammelde.
Brussel goes battlefield
De NAVO heeft er genoeg van. De lidstaten moeten hun portefeuille opentrekken. Waar het ooit voldoende was om twee procent van het bbp te gebruiken voor bommen en granaten, mag dat vanaf deze zomer in Den Haag ineens naar vijf procent. Onder druk van een witte god in Washington wordt het een kwestie van “geef en leef”. België, dat al jaren met een halfslachtig scoutsbudgetje komt aanzetten, moet nu inhalen. In een recordtempo.
Achter gesloten deuren wordt daarom druk getekend, gerekend en strategisch gelobbyd. Defensieminister Theo Francken (N-VA) trekt het laken naar zich toe, zwaait met krijtjes en cijfert zich te pletter. Volgens bronnen wordt gemikt op 36 miljard aan bestellingen tegen 2035, waarvan minstens 28 miljard effectief gespendeerd moet zijn. De rest is wellicht voor post-its, koffie en compensatie voor misgelopen pensioenjaren van generaal op rust.
F-35: de Ferrari onder de straaljagers
De luchtmacht krijgt alvast een testosteronboost. België bestelde eerder al 34 F-35’s – Amerika’s peperdure speelgoed dat een gat in je budget slaat. Maar dat is blijkbaar niet genoeg. Francken wil er nog 21 bij, goed voor een vloot van 55 toestellen die vooral bedoeld lijken om de NAVO gerust te stellen en Russische straaljagers - zo geloven onze ijzervreters - zenuwachtig te maken. Daarvoor trekt men 5 miljard euro uit. Een koopje, zeggen ze.
Daar zit ook een bijdrage in voor een Europees project dat de database van de F-35 wil overnemen van de Amerikanen. Want het zal je maar overkomen: dure bommenwerpers kopen en wachten op de grillen van Donald.
Landmacht: terug van nooit echt weggeweest
Ook de Belgische landmacht krijgt een tweede adem, met de komst van een tweede gemotoriseerde brigade. Voor wie niet vertrouwd is met militaire terminologie: dat betekent 3.000 man met pantservoertuigen die hopelijk niet stilvallen als het regent. België blijft voor dit project samenwerken met Frankrijk – het land dat het begrip “economische return” schijnbaar heeft opgezocht in een strip van Asterix. Want rendement? Verwaarloosbaar.
Desondanks plant de regering om er 10 miljard euro tegenaan te gooien.
Marine: van droogdok naar ambitieus badkuipbeleid
Op zee wordt het verhaal nog sappiger. België koopt een derde fregat – prijskaartje: 1,3 miljard euro. Waarom drie? Omdat je met twee schepen altijd eentje in onderhoud hebt en dus met het andere alleen op cruise kan gaan. Eeen logische uitgave dus. Een ‘drieslag’, heet dat in het vakjargon. Admiraal Tanguy Botman noemt het het absolute minimum. Onze noorderburen dromen al van een ‘vierslag’, wij zetten voorlopig alles in op “net genoeg om niet belachelijk te zijn”.
Luchtafweer: heropstanding van de dode vleugel
Van alle onderdelen krijgt luchtafweer zowat de meeste liefde van de rekenmachine. De nineties soupeerden die afdeling compleet op – ‘nooit meer oorlog’, weet je wel. Maar het oorlogs-narratief is koppig, en dus komt de boemerang terug in de vorm van 10 batterijen NASAMS: Noorse systemen die raketten naar raketten schieten.
Budget voor dit huzarenstukje? 4 miljard euro, met een voetnoot dat België mogelijk ook meedoet aan de vervanging van de oude Patriots van Nederland. Of hoe samenwerken met je buren goedkoper lijkt, totdat je merkt dat ze wél hun spullen onderhouden.
Cyberoorlog: klikken tegen de vijand
Ook cyberveiligheid krijgt eindelijk de erkenning die volgens de militaire logica verdient. In plaats van hackers met natte handdoeken te bekogelen, trekt België nu 4 miljard euro uit om digitale bunkers op te trekken. Tegelijk worden twee extra SkyGuardian-drones besteld – en ja, ze kunnen sinds kort gewapend worden.
Bart De Wever: de generaal in de Wetstraat
Premier Bart De Wever (N-VA) legt intussen de NAVO-eisen met de precisie van een boekhouder op tafel. In het parlement maakte hij duidelijk dat er van “vrije keuze” geen sprake is. De NAVO zegt wat België moet kopen, België zegt “ja meneer” en reikt naar de portefeuille. Tijdens de top van Vilnius in 2023 werd immers al toegezegd dat we onze militaire broeksriem wat minder strak zouden trekken.
Niet iedereen wil mee aan boord
Toch is niet iedereen in de meerderheid mee in het verhaal. Vooral cd&v en Les Engagés zetten de hakken in het zand, vooral nu Trump weer dreigt met handelsoorlogen en we zijn geopolitieke driftbuien moeten ondergaan. Daarom zou de bestelling van de extra F-35’s nog even on hold belanden. Al heeft Francken wel de belofte losgepeuterd dat die toestellen in Italië worden gebouwd. Dat moet de economische return – voorlopig een luchtspiegeling – toch een likje verf geven.
Nuchtere realiteit: champagne op krediet
Het defensieplan klinkt als een natte droom voor elke generaal. In de praktijk is het budgettair luchtfietsen. Voorlopig is er enkel voor 2025 een akkoord. De rest? Wordt gedekt met eenmalige inkomsten en een stevig portie nieuwe staatsschuld. Structurele financiering is er niet. En dus hangt het hele plan aan elkaar met hoop, krediet en een stevige portie politiek borstgeklop. Oja, en laten we het stilzwijgen van de bevolking niet vergeten, waarmee de N-VA gaat shoppen.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
