80 miljoen euro beloofd, amper gebruikt: de energiesteun die vooral op papier bestond.
De federale regering trok 80 miljoen euro uit om de pijn van de hoge brandstofprijzen te verzachten. Maar drie maanden later blijkt dat de belangrijkste maatregel nauwelijks werd gebruikt. Slechts een fractie van de bedrijven verhoogde de kilometervergoeding. Was de regeling simpelweg te ingewikkeld, of werd ze zo ontworpen dat ze vooral goed klonk zonder veel te kosten?
Een compromis onder politieke druk
In april kon de federale regering niet langer om de stijgende brandstofprijzen heen. De druk binnen de Arizona-coalitie liep zo hoog op dat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez openlijk dreigde met een regeringscrisis.
Premier Bart De Wever (N-VA) ging uiteindelijk overstag. De regering maakte 80 miljoen euro vrij voor energiesteun. Daarvan was 60 miljoen euro bestemd voor werkgevers die vrijwillig de kilometervergoeding van hun werknemers wilden verhogen tijdens de maanden mei, juni en juli.
Op papier leek het een tegemoetkoming voor pendelaars. In de praktijk bleek het een regeling waar amper iemand gebruik van maakte.
Vier procent. Dat is alles.
De cijfers spreken voor zich.
Volgens een bevraging verhoogde amper 4 procent van de Belgische kmo's de kilometervergoeding. Bij grotere ondernemingen liep dat op tot 8 à 9 procent. Kleine bedrijven haakten bijna volledig af: daar maakte nauwelijks 1 procent gebruik van de maatregel.
Te veel papierwerk, te weinig voordeel
Waarom flopte de maatregel? Nou, de regeling nodeloos ingewikkeld.
Werkgevers moesten de hogere vergoeding eerst volledig zelf voorschieten. Daarna volgde een aanvraag voor een belastingkrediet, waarna ze nog maanden moesten wachten op de terugbetaling.
Voor grote bedrijven is dat vervelend. Voor kleine ondernemingen is het vaak simpelweg financieel onaantrekkelijk.
Ook werkgeversorganisatie Voka noemt de regeling administratief zwaar voor een maatregel die amper drie maanden liep.
Een steunmaatregel die vooral goed klonk
Het roept een ongemakkelijke vraag op.
Was dit werkelijk een steunmaatregel die zoveel mogelijk mensen moest helpen? Of ging het vooral om een politiek compromis dat goed oogde tijdens de onderhandelingen, maar waarvan iedereen wist dat slechts weinig bedrijven de administratieve rompslomp zouden doorlopen?
Hoe minder werkgevers instapten, hoe minder de overheid uiteindelijk moest uitbetalen.
Dat maakt de operatie budgettair interessant, maar voor werknemers die hoopten op extra compensatie aan de pomp bleef er weinig over.
Stilte vanuit de regering
Opvallend is ook de radiostilte.
Nu duidelijk wordt dat de regeling nauwelijks effect had, blijft het vanuit de bevoegde kabinetten opvallend stil. Noch minister van Werk David Clarinval (MR), noch minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) gaf voorlopig een inhoudelijke reactie.
Een definitieve evaluatie volgt pas in november. Tot dan kunnen bedrijven de kilometervergoeding nog met terugwerkende kracht aanpassen en daarvoor een fiscale compensatie aanvragen.
De energiesubsidie illustreert hoe een (goedbedoelde) maatregel kan vastlopen in administratie en ingewikkelde procedures. Missie geslaagd: het geld blijft in kas.
(Foto: Pixabay/ Didier Lebrun/photonews)
